چراغ اَست مَر تیره شَب را بَسیچ
به بَد تا تَوانی تو هَرگز مَپیچ
چو سی روز گردش بپیمایَدا
شَوَد تیره گیتی بِدو روشَنا
پَدید آید آنگاه باریک و زَرد
چو پُشتِ کسی کو غَمِ عشق خْوَرد
چو بیننده دیدارش اَز دور دید
هَم اَندَر زَمان او شَوَد ناپَدید
دِگَر شَب نمایش کُنَد بیشتَر
تو را روشَنایی دَهَد بیشتَر
به دو هَفته گَردَد تَمام و دُرُست
بِدان باز گَردَد که بود از نُخُست
بُوَد هَر شَبانگاه باریکتَر
به خورشیدِ تابَنده نَزدیکتَر
بِدینسان نَهادَش خداوندِ داد
بُوَد تا بُوَد هَم بِدین یِک نَهاد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
خداوندِ حکیم برای شبهای تیره نیز چراغی
آماده کرده است تا تاریکیِ مطلق بر زمین حاکم نباشد؛ پس تو نیز از این نظم درس بگیر
و تا میتوانی از بدیها روی برگردان. این چراغِ آسمانی (ماه) در یک گردشِ سیروزه،
جهانِ تیره را روشن میکند. در آغازِ ماه، این کوکبِ شبفروز، بسیار باریک و زردرنگ
در آسمان ظاهر میشود، چنانکه گویی از شدتِ ضعف خمیده شده است. این هلالِ نازک که مانندِ قامتِ عاشقانِ غمگین
خمیده است، در شبهای نخست، لحظهای کوتاه خود را نشان میدهد و زود ناپدید میشود.
اما هر چه شبها میگذرند، نمایشِ او در آسمان طولانیتر و نورش بیشتر میشود، تا
آنکه پس از گذشتِ دو هفته، به قرصی کامل و تمامعیار تبدیل میگردد. پس از آنکه
کامل شد، دوباره رو به کاستی میرود و هر شب باریکتر میشود تا به همان شکلِ نخستین
بازگردد و به خورشید نزدیکتر شود. خداوندِ دادگر، سرشتِ ماه را اینگونه نهاده
است و تا جهان باقی است، بر همین آیین خواهد چرخید.
ماه همچون چراغی است که شب تاریک را روشن میکند. شاعر در ادامه توصیه میکند که از انجام کار بد تا حد ممکن دوری کن.
وقتی ماه چرخهٔ کامل خود را طی کند (در طول سی روز)، جهان تیره و تاریک به واسطهٔ آن روشن میشود.
سپس ماه به صورت باریک و زرد رنگ پدیدار میشود، مانند پشت خمیدهٔ کسی که از غم عشق رنج میبرد.
وقتی کسی ماه را از دور ببیند، خیلی زود ناپدید میشود، زیرا به سرعت کوچک و کمنور میشود.
شب بعد، ماه بیشتر نمایان میشود و نور بیشتری به تو میبخشد.
پس از دو هفته، ماه کامل و تمام میشود و به حالت اولیهاش برمیگردد.
هر شب ماه باریکتر میشود و به خورشید درخشان نزدیکتر میگردد.
خداوند طبیعت ماه را اینگونه قرار داده است؛ و از ابتدای آفرینش، همیشه این نظم برای ماه وجود داشته است.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال ۱۹ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.