ای خانه و ضمیر تو خورشید و تیر ملک
ای در نظام دور جهان دستگیر ملک
هم قدر تو شکوه ملوک و صدور دهر
هم صدر تو پناه صغیر و کبیر ملک
در فیض مکرمت قلمت تا شکیب داد
در صدر مملکت کرمت ناگزیر ملک
حصن حصین حزم تو قصر مشید جاه
قصر مشید جاه تو چرخ اثیر ملک
با روزگار دوش چه کرد اقتصار طبع
بخت جوان اهل هنر رای تیر ملک
گفتم بعز جاه که سر بر فلک کشید
دست سخا و مسند فضل از سریر ملک
گفت از شکوه دولت صاحبقران عهد
دستور شرق حاتم ثانی مشیر ملک
جان کرم، جهان معانی، ظهیر دین
مانند روغنست در اجزاء شیر ملک
پی امر تو مباد وضیع و شریف دهر
بی حکم تو مباد قلیل و کثیر ملک
تا ز آفتاب رأی تو کرد اقتباس نور
اجرام روشنند ز بدر منیر ملک
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر بیانگر عظمت و اعتبار یک فرد (که به نظر میرسد مقامی بلندپایه یا پادشاه است) در نظام اجتماعی و سیاسی دنیاست. شاعر به وصف ویژگیهای برجسته این فرد میپردازد و او را بهعنوان منبع قدرت و هدایت در جامعه معرفی میکند. او به ارتباط میان شایستگیهای فرد و ملوک گذشته اشاره میکند و اظهار میدارد که این فرد، هم پناهنده ضعیفان است و هم میراثدار فضایل بزرگ. در نهایت، شاعر از نورانی بودن صفات این فرد سخن میگوید که مشابه نور خورشید، راهنمای دیگران است. بهطور کلی، شعر نگاهی مثبت به مقام و شخصیت این فرد داشته و از او بهعنوان الگویی برای جامعه یاد میکند.
هوش مصنوعی: ای خانه، و در درون تو، خورشید و تیر قدرت و گاهوارهٔ این جهان، تو نگهدارندهٔ این قدرتی.
هوش مصنوعی: تو همتای عظمت و شکوه پادشاهان و رهبران زمانهای و در عین حال، جایگاه تو امن و پناهگاهی برای همه، بزرگ و کوچک، در این سرزمین است.
هوش مصنوعی: اگر قلمت به من لطف و فضل دهد، صبر و تحمل من بیشتر خواهد شد و در بالاترین مقام مملکت تو، سلطنت و حکومت ناچار از آن تو خواهد بود.
هوش مصنوعی: تو با اندیشهی محکم و استوارت مانند یک قلعهی مستحکم هستی که در دنیای پرآشفتگی همچون قصر مشید، جایگاه رفیعی دارد. در حقیقت، وجود تو تأثیری نیکو بر آسمان سلطنت و فرمانروایی دارد.
هوش مصنوعی: این بیت اشاره به تأثیر روزگار بر زندگی فردی دارد که در جوانی خود به هنر و خلاقیت مشغول است. در واقع، شاعر بیان میکند که سرنوشت و بخت این جوان هنرمند چگونه با محدودیتهای موجود مواجه شده است و چقدر زندگیاش تحت تأثیر وقایع و اوضاع زمانه قرار گرفته است. در نتیجه، او به نوعی به ناچار است که بخشی از آرزوها و آمالش را در برابر سختیهای روزگار بپذیرد و با آنها کنار بیاید.
هوش مصنوعی: بنده به بزرگی و مقامش اشاره کردم که چطور در قامت افتخار و عظمت ایستاده است، و دست بخشندگی و کرم او از چنان مقام بلندی به نظر میرسد که به زینت تشریفات عالی تکیه زده است.
هوش مصنوعی: او از عظمت و شکوه حکومت پادشاهی سخن میگوید که در زمان خودش به دستور و رهبری در شرق معروف بوده و به نوعی او را به حاتم طایی، معروف به سخاوت و بخشندگی، تشبیه میکند.
هوش مصنوعی: این بیت به نوعی به اهمیت و جایگاه معنوی و معرفتی اشاره دارد. در اینجا، جان کرم نماد روح و فضایل انسانی است، جهانی پر از معانی و مفاهیم عمیق وجود دارد و ظهیر دین به عنوان یک شخص برجسته و مهم در این زمینه محسوب میشود. او مانند روغنی است که در اجزای شیر ملک وجود دارد، به این معنا که نقش او در عالم معانی و مفاهیم، چنان تاثیری دارد که میتوان او را به عنصر اساسی و حیاتی شیره عالم تشبیه کرد.
هوش مصنوعی: به خاطر فرمان تو، بزرگ و کوچک زمان بیدستور تو نباشد، چه کم و چه زیاد، صاحب ملک و املاک.
هوش مصنوعی: تا زمانی که خورشید از نظر تو نور میگیرد، اجرام روشن مانند ماه تابانِ ملک، درخشان هستند.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
تا شه نهاد پای بر اوج سریر ملک
دولت ز بهر نصرت او شد نصیر ملک
شاه جهان طغایتمورخان که فر اوست
درحادثات دور فلک دستگیر ملک
هرگز مشام جان نشنیدست در جهان
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.