نداشت دیده من بیتو تاب خندهٔ صبح
ز اشک داد چو شبنم جواب خندهٔ صبح
تبسم گل زخم جگر نمک دارد
قیامتی است نهان در نقاب خندهٔ صبح
نوشتهاند دبیران دفتر نیرنگ
به روزنامچهٔ گل حساب خندهٔ صبح
درینقلمرو وحشتکجاست فرصت عیش
مگرکشی نفسی در رکاب خندهٔ صبح
نشاط خستهدلان بین و سیر ماتمکن
که هیچ گریه نیرزد به آب خندهٔ صبح
چه جلوهام که ز فیض شکسته رنگی یأس
کشیدهاند به روبم نقاب خندهٔ صبح
به حال زخم دلمکس نسوخت غیر از داغ
جز آفتاب که باشد کتاب خندهٔ صبح
به غیر شبنم اشک از بهار عمر نماند
بجاست نقطهٔ چند ازکتاب خندهٔ صبح
به عیش نیم نفس گر کشی مباش ایمن
که میکشند ز شبنمگلاب خندهٔ صبح
گمان مبر من و فرصتپرستی آمال
که شستهام دو جهان را به آب خندهٔ صبح
درین چمنکه امید نشاط نومیدیست
ز رنگ باخته دارم سراب خندهٔ صبح
غبار رفته به بادم نفسشمار بقاست
به منکنید عزیزان خطاب خندهٔ صبح
رسید نشئهٔ پیری چه خفتهای بیدل
به گریه زن قدحی از شراب خندهٔ صبح



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل بر محور ردیف «خندهٔ صبح» ساخته شده است. شاعر سپیدهدم و شکفتن گل را نماد شادیای میداند که یک دم بیشتر نمیپاید و پایانش شبنم، یعنی اشک است. او از هجران، رنگپریدگی و ناامیدی خود میگوید و از دل بستن به فرصتها و آرزوهای دنیا برکنار است. در پایان، پیری را مانند سپیدهٔ صبح هنگام بیداری میداند و خود را به گریه فرامیخواند.
هوش مصنوعی: چشم من در دوری تو تاب دیدن خندهٔ صبح را نداشت، پس مانند شبنم که با سپیدهدم بر گل مینشیند، با اشک به خندهٔ صبح پاسخ داد. خندهٔ صبح همان دمیدن سپیده است.
هوش مصنوعی: لبخند گلگون صبح مانند نمکی است که بر زخم جگر پاشیده شود و درد را بیشتر کند. در پس پردهٔ این خندهٔ صبح، قیامت و آشوبی پنهان است.
هوش مصنوعی: نویسندگان دفتر فریب و افسون روزگار، حساب خندهٔ صبح را در دفتر روزانهٔ گل نوشتهاند. یعنی خندهٔ صبح هم مانند شکفتن گل کوتاه و ناپایدار و بخشی از نیرنگ جهان است.
هوش مصنوعی: در این سرزمین پر از وحشت و ناآرامی فرصتی برای شادی نیست. شاید تنها بتوانی به اندازهٔ یک نفس همراه خندهٔ صبح باشی، چون صبح هم فقط یک دم است.
هوش مصنوعی: شادی دلشکستگان را ببین و همان را ماتم بدان، زیرا هیچ گریهای به اندازهٔ آبِ خندهٔ صبح، یعنی شبنم یا اشک پنهان در آن، ارزش ندارد. شادی کوتاه صبح خود غمانگیزتر از هر گریه است.
هوش مصنوعی: من چه جلوهای دارم که از برکت رنگپریدگی ناشی از ناامیدی، نقاب خندهٔ صبح را بر چهرهام کشیدهاند. رنگ زرد و پریدهٔ او مانند سپیدی صبح است و شادینما است، نه شادی واقعی.
هوش مصنوعی: جز داغ، هیچکس بر حال زخم دلم دل نسوزاند و همدردی نکرد، همانطور که جز خورشید کسی کتاب و شرح خندهٔ صبح نیست. داغ دل برای زخم، مانند خورشید برای صبح، تنها همراه و شارح آن است.
هوش مصنوعی: از بهار عمر جز شبنمِ اشک چیزی نماند. درست است که از کتاب خندهٔ صبح هم چند نقطه، یعنی قطرههای شبنم، باقی بماند.
هوش مصنوعی: اگر به اندازهٔ نیم نفس هم شادی کردی، از عاقبتش آسوده مباش. زیرا از شبنمِ همین خندهٔ صبح گلاب میگیرند، یعنی هر شادیای سرانجام به فشار و اشک میانجامد.
هوش مصنوعی: گمان نکن که من در پی بهره بردن از فرصت و برآوردن آرزوها هستم. من دو جهان را با آبِ خندهٔ صبح شستهام، یعنی از هر دو جهان دست کشیدهام و آنها را مانند صبح گذرا میدانم.
هوش مصنوعی: در این باغ جهان، امید به شادی خود نوعی ناامیدی است. من از رنگ پریدهٔ خودم تنها سرابی از خندهٔ صبح دارم، یعنی شادیام فقط ظاهری فریبنده است.
هوش مصنوعی: من غباری هستم که به باد رفتهام و نفسهایم را برای ماندن میشمارم. ای عزیزان، مرا خندهٔ صبح بنامید، چون عمرم مانند صبح به اندازهٔ یک نفس است.
هوش مصنوعی: بیدل، سرمستی پیری رسیده است، چرا هنوز در خوابی؟ اکنون جامی از شراب خندهٔ صبح بنوش و آن را با گریه همراه کن. موی سپید پیری مانند سپیدهٔ صبح است و هنگام بیداری و اشک است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.