تپیدن دل عشاق محوکسوت آه است
به حال شورش دریا زبان موج گواه است
ز برق حادثه آرام نیست معتبران را
درتن قلمرو شطرنج کشت بر سر شاه است
به حسن قامت رعنا مباد غره برآیی
هزار سدره درین باغ پایمال گیاه است
بر اهل عجز حصار است پیچ و تاب حوادث
چوگردبادکه تخت روان هر پرکاه است
صفای دل نتوان خواست از محبت دنیا
که در شمردن زر، دست زرشمار، سیاه است
به غیر ترک تماشا مخواه نشئهٔ راحت
هجومخواب بهچشمت شکسترنگ نگاه است
قبول خاطر نیک و بد است وضع ملایم
که آب را به دل تیغ و چشم آینه راه است
به درد عشق قناعت کن از تجمل امکان
دلشکسته در این انجمن شکستکلاه است
مپرس از طلب نارسای سوختهجانان
چو شمع منزلما داغو جاده، شعلهٔآه است
به دل نهفته نماند خیال شوکت حسنی
که در شکستن رنگ منش غبار سپاه است
ز سیر گلشن دل پا مکشکه داغ تمنا
در انتطار به چندین امید چشم به راه است
به هرطرف چه خیال است سرکشیدن بیدل
پر شکسته همان آشیان عجز پناه است



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل عارفانه ستایش افتادگی، عجز و درد عشق در برابر غرور، جاه و دنیاداری است. شاعر با تمثیلهایی چون شاه شطرنج که همیشه در کیش است، سدرهٔ پایمال گیاه، گردباد و پر کاه، و دست سیاهشدهٔ زرشمار نشان میدهد که بلندی و مال آرامش نمیآورد. در برابر آن، نرمی، ترک تماشا و دل شکسته را مایهٔ سربلندی میداند. در پایان خود را پند میدهد که از سرکشی دست بکشد و در آشیان عجز پناه گیرد.
هوش مصنوعی: بیقراری و تپیدن دل عاشقان در جامهٔ آه پنهان شده و از راه آه آشکار میشود؛ چنانکه موج، مانند زبانی، بر طوفان و آشوب دریا گواهی میدهد.
هوش مصنوعی: بزرگان و صاحبمقامان از آذرخش حوادث آسوده نیستند؛ در سراسر صفحهٔ شطرنج هم کیش همیشه بر سر شاه است.
هوش مصنوعی: مبادا به زیبایی قامت بلند خود مغرور شوی؛ در این باغ هزاران درخت بلند چون سدره زیر پای گیاه افتاده و خوار شدهاند.
هوش مصنوعی: پیچ و تاب حوادث برای افتادگان و ناتوانان مانند دژی نگهبان است؛ همانگونه که گردباد برای هر پر کاهی تخت روان میشود و آن را بالا میبرد.
هوش مصنوعی: از دلبستگی به دنیا نمیتوان پاکی و روشنی دل را چشم داشت؛ چنانکه دست کسی که زر میشمارد از شمردن زر سیاه میشود.
هوش مصنوعی: آسودگی و سرخوشی را جز در چشم پوشیدن از تماشای جهان مجوی؛ هجوم خواب به چشم تو خود نشان فرو مردن و رنگ باختن نگاه است و آرامش از بستن چشم میآید.
هوش مصنوعی: رفتار نرم و ملایم را هم نیکان و هم بدان میپذیرند؛ چنانکه آب از نرمیاش هم به دل تیغ و هم به چشم آینه راه مییابد.
هوش مصنوعی: به جای شکوه و تجمل جهان، به درد عشق قانع باش؛ در این مجلس، دل شکسته همان کلاه کج نهادن و نشانهٔ سربلندی و ناز است.
هوش مصنوعی: از جستوجوی بیسرانجام دلسوختگان مپرس؛ ما مانند شمعیم که منزلمان داغ و راهمان شعلهٔ آه است.
هوش مصنوعی: اندیشهٔ شکوه زیبایی معشوق در دل پنهان نمیماند؛ زیرا در رنگ باختن من، گرد سپاه او پیداست و رنگپریدگی عاشق از هجوم حسن او خبر میدهد.
هوش مصنوعی: از گردش در گلزار دل دست مکش؛ زیرا داغ آرزو با امیدهای بسیار چشم به راه آمدن توست.
هوش مصنوعی: بیدل، این چه خیالی است که به هر سو سرکشی کنی؟ برای پر شکسته، همان آشیانهٔ عجز و افتادگی پناهگاه است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
عرقفشانی شبنم در این حدیقه گواه است
که هر طرف نگرد دیده انفعال نگاه است
حساب سایه و خورشید هیچ راست نیاید
متاع منتظران زنگ و حسن آینهخواه است
غبار دشت عدم را کدام فعل و چه طاعت
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.