رفتی چو می از ساغر و دیگر ننشستی
ای اشک دمی بر مژهٔ تر ننشستی
جان سختی حرص اینهمه مقدور که باشد
زد بر کمرت بار دل این در ننشستی
نامحرمی عافیتت طرفه جنون داشت
پرواز هم افسرد و ته پر ننشستی
ای قطره دماغت نکشد ننگ فسردن
خوشباش که بر مسند گوهر ننشستی
چون آتش ازین جاه که خاکست مآلش
گو شعله نبالیدی و اخگر ننشستی
ای سایه چنین پهن که چیدهست بساطت
آخر تو ز خاک آنهمه برتر ننشستی
بر مسند اقبال که جز نام ندارد
چون نقش نگین یکدوعرق ننشتی
عالم همه افسانهٔ تکلیف صداع است
آه ازتو درین مجلس اگر بر ننشستی
ناراستی از جادهٔ فهمت به در انداخت
بودی خط تحقیق و به مسطر ننشستی
گر مفلسی و شهرت جاهیست ضرورت
تشهیر کمی نیست که بر خر ننشستی
بیدل همه تن حلقه شدی لیک چه حاصل
در خاک نشستی و بر آن در ننشستی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل با ردیف «ننشستی» بیقراری و ناکامی آدمی را با تصویرهایی چون اشک، قطره، آتش، سایه و نقش نگین بیان میکند. هر تصویر نشان میدهد که یا آرام نگرفتی، یا از مقام دنیا که سرانجامش فسردگی و خاکستر است دور ماندی و این خود مایهٔ خرسندی است. شاعر جهان را افسانهای پر از دردسر میداند و به کنار کشیدن از آن فرامیخواند. در بیت پایانی افسوس میخورد که با همهٔ خمیدگی و فروتنی، به آستان معشوق نرسید و در خاک ماند.
هوش مصنوعی: ای اشک، مانند شرابی که از جام بیرون میریزد رفتی و دیگر بازنگشتی؛ حتی لحظهای بر مژهٔ خیس آرام نگرفتی.
هوش مصنوعی: سختجانی حرص تا کجا ممکن است؟ بار دل بر کمرت فشار آورد و خمیدهات کرد، اما باز هم بر این در، یعنی آستانهٔ قناعت، آرام ننشستی.
هوش مصنوعی: بیگانگی تو با آسودگی جنونی شگفت داشت؛ چنانکه پروازت هم از کار افتاد، ولی باز زیر بال خود آرام نگرفتی.
هوش مصنوعی: ای قطره، غرورت ننگ منجمد شدن را تاب نمیآورد؛ پس شاد باش که گوهر نشدی و بر جایگاه مروارید ننشستی. گوهر شدن یعنی سخت و بیجان شدن و از روانی افتادن.
هوش مصنوعی: این مقام و جاه مانند آتش است و سرانجامش خاکستر است. پس بگو چه بهتر که نه چون شعله بالا گرفتی و نه چون اخگر به خاکستر نشستی.
هوش مصنوعی: ای سایه، چه کسی بساط تو را چنین گسترده پهن کرده است؟ با همهٔ این گستردگی، سرانجام از خاک بالاتر ننشستی و بر زمین افتاده ماندی.
هوش مصنوعی: بر مسند بخت و اقبال، که جز نامی از آن نمیماند، تو مانند نقش نگین که فقط نام است، حتی به اندازهٔ یکی دو قطره عرق هم آسوده ننشستی.
هوش مصنوعی: سراسر جهان داستان رنج و دردسر تکلیف است. افسوس بر تو اگر از این مجلس برنخیزی و سوار نشوی و بیرون نروی.
هوش مصنوعی: کجروی تو را از راه فهم بیرون انداخت. تو میتوانستی خط راست حقیقت باشی، اما بر خطکش راستی منطبق نشدی.
هوش مصنوعی: اگر تنگدستی و آوازهٔ مقام هر دو ناگزیرند، همین رسوایی هم کم نیست؛ غنیمت بدان که تو را برای رسوا کردن بر خر ننشاندند و در شهر نگرداندند.
هوش مصنوعی: ای بیدل، سراپا مانند حلقهٔ در خمیده و حلقه شدی، اما چه سود؟ بهجای آنکه چون حلقه بر آن در، یعنی آستان معشوق، بنشینی، در خاک نشستی.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
این نکته یقین است که در مزرع هستی
خواهی دروی خواجه! همان تخم که کشتی
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.