دام ز سیر گلشن اسباب در نظر
رنگی که شعله میزندم آب در نظر
خون شد دل ازتکلف اسباب زندگی
یک لفظ پوچ و آن همه اعراب در نظر
مخمل نهایم ولیک ز غفلت نصیب ماست
بیدارییکه نیست به جز خواب در نظر
در وادی طلب که سراب است چشمهاش
اشکی مگر نشان دهدم آب در نظر
همواری از طبیعت روشن نمیرود
تار نگاه را نبود تاب در نظر
گلها چوشبنمت به سروچشم جا دهند
گر باشدت رعایت آداب در نظر
بر خویش هم در حسدت باز میشود
گرگل کند حقیقت احباب در نظر
یارب صداع غفلت ما را علاج چیست
مخموری خیال و می ناب در نظر
موهومی حقیقت ما را نمودهاند
چون نقطهٔ دهان تو نایاب در نظر
دیگر ز سایهٔ دم تیغتکجا رویم
سرها سجود مایل محراب در نظر
غافل مشو که انجمن اعتبارها
ویرانهایست وحشت سیلاب در نظر
آسودهایم درکف خاکستر امید
بیدلکراست بستر سنجاب در نظر



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل دربارهٔ فریبندگی اسباب و ظواهر دنیا و غفلت آدمی است. شاعر زندگی را لفظی پوچ با اعرابی بسیار، و بیداری خود را خوابی چون خواب مخمل میبیند. در راه طلب جز اشک حقیقتی نمییابد و مجلس اعتبارهای دنیا را ویرانهای در معرض سیل میداند. در پایان، با قناعت به خاکستر امید، از آرزوی بستر نرم و آسایش دنیوی دل میکند.
هوش مصنوعی: تماشای گلشنِ اسباب و تعلقات دنیا برای من دام است؛ رنگ و جلوهای که در آن میبینم در چشمم شعله میزند، اما در حقیقت فقط آبی فریبنده است. یعنی زیباییهای دنیا ظاهری گرم و فریبا دارند و بیحاصلاند.
هوش مصنوعی: از تکلف و دردسرِ ساز و برگ زندگی دلم خون شد. زندگی مانند لفظی پوچ و بیمعناست که این همه اعراب و حرکت بر آن گذاشتهاند؛ ظاهرش آراسته و درونش تهی است.
هوش مصنوعی: ما مخمل نیستیم، ولی از غفلت همان نصیب مخمل را داریم. بیداری ما هم چیزی جز خواب نیست، چنانکه پرز مخمل همیشه خوابیده است.
هوش مصنوعی: در بیابان طلب که چشمهاش جز سراب نیست، شاید فقط اشک خودم نشانی از آب به من بنماید. یعنی در راه طلب تنها اشک و گریه حقیقی است.
هوش مصنوعی: آدمِ روشنطبع هموار و نرمخو میماند، همانگونه که رشتهٔ نگاه پیچ و تاب ندارد و راست و صاف است.
هوش مصنوعی: اگر ادب و فروتنی را رعایت کنی، گلها تو را مانند شبنم بر سر و چشم خود جای میدهند. یعنی ادب، آدمی را عزیز و گرامی میکند.
هوش مصنوعی: اگر حقیقتِ حال دوستان در نظرت آشکار شود، در حسد حتی به روی خودت هم باز میشود. یعنی با شناختن باطن دوستان میفهمی که حسد همه را فراگرفته است.
هوش مصنوعی: خدایا، دردسر غفلت ما را چه درمانی هست؟ ما تنها با خیال، خمار و سرگشتهایم، و شرابِ ناب فقط در نظر و تصور ماست، نه در دست ما.
هوش مصنوعی: حقیقت ما را موهوم و پنداری نشان دادهاند، مانند دهان کوچک تو که چون نقطهای ناپیداست و در نظر نمیآید.
هوش مصنوعی: ای معشوق، از سایهٔ لبهٔ شمشیر تو دیگر به کجا برویم؟ سرهای ما مایل به سجدهاند و لبهٔ خمیدهٔ تیغ تو را محراب خود میبینند.
هوش مصنوعی: غافل مباش، زیرا مجلس اعتبارها و جاه و نام دنیا ویرانهای است که هراس سیل همواره در پیش روی آن است و هر لحظه ممکن است نابود شود.
هوش مصنوعی: بیدل، ما در مشتی خاکستر امید آسودهایم؛ چه کسی بستر نرم سنجاب را در نظر دارد؟ یعنی به خاکسترِ فقر و امید قانعیم و آرزوی آسایش و تجمل نداریم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معشوق در برابر و مهتاب درنظر
آید دگر چگونه مرا خواب درنظر
از روی آتشین تودل آب می شود
گردد زآفتاب اگر آب درنظر
در حلقه های زلف تو هررشته رابود
[...]
از بس که زد خیالِ توام آب در نظر
مژگان شکستهام ز رگِ خواب در نظر
هر گوهری که در صدفِ دیده داشتم
از خجلتِ نثارِ تو شد آب در نظر
روز و شبم به عالمِ سیرِ خیالِ توست
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.