صبح پیری اثر قطع امید است اینجا
تار و پود کفنت موی سفید است اینجا
ساز هستی قفس نغمهٔ خودداری نیست
رم برق نفسی چند نشید است اینجا
جلوه بیرنگی و نظاره تماشایی رنگ
چمنآراست قدیمی که جدید است اینجا
نقشی از پردهٔ درد است گشاد دو جهان
هر شکستی که بود، فتح نوید است اینجا
غنچهٔ وا شده مشکل که دلی نگشاید
بستگی چون رود از قفل، کلید است اینجا
مرگ تسکین ندهد منتظر وصل تو را
پای تا سر ز کفن چشم سفید است اینجا
تخم گل ریشه طراز رگ سنبل نشود
هم در آنجاست سعید آنکه سعید است اینجا
مگذر از رنگ که آیینهٔ اقبال صفاست
دود بر چهرهٔ آتش شب عید است اینجا
جهد تعطیلصفت نقص کمال ذاتست
یا بگو یا بشنو گفت و شنید است اینجا
در جنون حسرت عیش دگر از بیخبریست
موی ژولیده همان سایهٔ بید است اینجا
زین چمن هر رگ گل دامن خونآلودیست
حیرتم کشت ندانم که شهید است اینجا
بوی یأس از چمن جلوهٔ امکان پیداست
دگر ای بیدل غافل چه امید است اینجا



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: بیدل در این غزل جهان را جای گذرا و ناامیدی میبیند: پیری و موی سپید را کفن، و هستی را چند نفسِ برقآسا میداند. در میانهٔ غزل دیدگاهی دیگر میآورد که درد و شکست را مایهٔ گشایش و پیروزی، و تیرگی را پیشدرآمدِ عید میشمارد؛ سرنوشتِ هرکس را هم پیوسته به سرشتِ او میداند. در پایان با تصویرِ رگهای خونینِ گل و حیرتِ شاعر، به بوی یأسی میرسد که از جهانِ ممکنات برمیخیزد و از خود میپرسد دیگر چه امیدی مانده است.
هوش مصنوعی: در این جهان، سپیدهدمِ پیری نشانهٔ بریده شدنِ امید است. موی سپیدت در اینجا همان تار و پودِ کفن توست.
هوش مصنوعی: سازِ هستی جای نغمهٔ خودداری و ماندگاری نیست. سرودِ این ساز چند نفسِ گذراست که مانند برق میرمد و میگذرد.
هوش مصنوعی: جلوهٔ حق بیرنگ است و این نگاهِ ماست که آن را به تماشای رنگها بدل میکند. آن قدیمِ ازلی است که این چمن را میآراید، هرچند اینجا نو به چشم میآید.
هوش مصنوعی: گشایشِ دو جهان نقشی است که از پردهٔ درد پدید آمده است. در اینجا هر شکستی که پیش آید، مژدهٔ پیروزی است.
هوش مصنوعی: غنچهای که شکفته است، دشوار میتوان گفت که دلی را نگشاید. اگر بستگی از قفل برود، خودِ قفل کلید میشود؛ یعنی رفعِ گرفتگی، خود مایهٔ گشایش است.
هوش مصنوعی: مرگ هم به کسی که چشمبهراهِ وصال توست آرامش نمیدهد. او در کفنِ سپید، سراپا چشمی است که از انتظار سپید شده است.
هوش مصنوعی: تخمِ گل هرگز ریشه و رگِ سنبل نمیشود و هر چیز همان را میرویاند که در سرشت اوست. کسی که در این جهان نیکبخت است، در آن جهان نیز نیکبخت است.
هوش مصنوعی: از رنگ و ظاهر بیاعتنا مگذر، چون آینهٔ بخت و صفاست. دودی که بر چهرهٔ آتش است، اینجا مانند شبِ عید است؛ یعنی تیرگی پیشدرآمدِ شادی و روشنی است.
هوش مصنوعی: تلاشی که رنگِ بیکاری و درنگ داشته باشد، کمالِ ذات را ناقص میکند. اینجا جای گفتن و شنیدن است؛ پس یا سخن بگو یا گوش بسپار و بیکار منشین.
هوش مصنوعی: در دیوانگیِ عاشقانه، آرزوی خوشیِ دیگری داشتن از ناآگاهی است. موی ژولیدهٔ دیوانه خود همان سایهٔ بید است و آسایش در همین جنون است.
هوش مصنوعی: در این باغ، هر رگِ گل مانند دامنی آغشته به خون است. حیرت مرا کشته است و نمیدانم شهیدِ اینجا کیست.
هوش مصنوعی: از باغِ جلوههای جهانِ ممکنات، بوی ناامیدی به مشام میرسد. ای بیدلِ غافل، دیگر در اینجا به چه امید بستهای؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.