برای خاطرم غم آفریدند
طفیل چشم من یم آفریدند
چو صبح آنجا که من پرواز دارم
قفس با بال توأم آفریدند
عرقگل کردهام از شرم هستی
مرا از چشم شبنم آفریدند
گهر موج آورد آیینه جوهر
دل بیآرزو کم آفریدند
جهان خونریز بنیاد است هشدار
سر سال از محرم آفریدند
وداع غنچه را گل نام کردند
طرب را ماتم غم آفریدند
علاجی نیست داغ بندگی را
اگر بیشم وگرکم آفریدند
کف خاکی که بر بادش توان داد
به خونگلکرده آدم آفریدند
طلسم زندگی الفت بنا نیست
نفس را یک قلم رم آفریدند
اگر عالم برای خویش پیداست
برای من مرا هم آفریدند
چه سان تابم سر از فرمان تسلیم
که چون ابرویم از خم آفریدند
دلم بیدل ندارد چاره از داغ
نگین را بهر خاتم آفریدند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: بیدل در این غزل با ردیف «آفریدند» از سرشت ازلی انسان و جهان سخن میگوید: غم، شرم، گرفتاری و داغ بندگی از آغاز در وجود او نهاده شده است. جهان را بر خونریزی و ناپایداری بنا کردهاند و هر شادی از دل سوگ برمیآید. در پایان شاعر تسلیم و داغپذیری را لازمهٔ آفرینش خود میداند، همانگونه که نگین برای انگشتری ساخته شده است.
هوش مصنوعی: آفرینش غم را به خاطر دل من انجام دادند و دریا را به طفیل چشم گریان من آفریدند. یعنی غم و اشک من اصل است و غم و دریا فرع و تابع آناند.
هوش مصنوعی: مانند صبح که پروازش همان گسترده شدن و از میان رفتن است، در جایی که من پرواز میکنم قفس را همزاد بال من آفریدهاند. یعنی هر کوشش من برای رهایی با گرفتاری همراه است.
هوش مصنوعی: از شرم هستی خود سراپا عرق کردهام، گویی مرا از چشم شبنم آفریدهاند. یعنی وجودم یکسره شرمساری و نمناکی است.
هوش مصنوعی: در گوهر موج هست و در آینه جوهر، یعنی هیچ چیز از جنبش و نقش خالی نیست. دلِ بیآرزو را بسیار کم آفریدهاند.
هوش مصنوعی: آگاه باش که بنیاد جهان بر خونریزی است. حتی آغاز سال را از ماه محرم، ماه سوگ و شهادت، قرار دادهاند.
هوش مصنوعی: از هم گشودن و پایان یافتن غنچه را «گل» نامیدند، و شادی را از سوگ غم ساختند. یعنی هر شادی در اصل از ویرانی و اندوه برمیآید.
هوش مصنوعی: برای داغ بندگی درمانی نیست، چه مرا بیش آفریده باشند و چه کم. یعنی مقام و اندازهٔ انسان هر چه باشد، از نشان بندگی رهایی ندارد.
هوش مصنوعی: مشتی خاک را که میشد به باد داد، با خونِ بهجوشآمده سرشتند و آدم را آفریدند. یعنی وجود ناچیز آدمی با رنج و خون درآمیخته است.
هوش مصنوعی: طلسم زندگی بر پایهٔ انس و پایداری بنا نشده است. نفس را یکسره از رمیدن و گریز آفریدهاند و هیچ دمی نمیماند.
هوش مصنوعی: اگر جهان برای خود آشکار و موجود است، مرا هم برای خودم آفریدهاند. یعنی من نیز جهانی مستقلم و وجودم وابسته و فرع دیگران نیست.
هوش مصنوعی: چگونه از فرمان تسلیم سر بپیچم، در حالی که مرا مانند ابرو از خمیدگی آفریدهاند. خمیدگی و فروتنی در سرشت من است.
هوش مصنوعی: ای بیدل، دلم از داغ گریزی ندارد، همانگونه که نگین را برای انگشتری آفریدهاند. داغ برای دل مانند جای نگین است و دل برای داغ پذیرفتن ساخته شده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
به شوخی زد طرب غم آفریدند
مکرر شد عسل سم آفریدند
نثار نازی از اندیشه گل کرد
دو عالم جان به یک دم آفریدند
به زخم اضطراب بسمل ما
[...]
معرفی ترانههای دیگر
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.