ای لعل تو دستگیر شکر
وی جزع تو پایمرد عبهر
هم جزع ترا سپهر در دام
هم لعل ترا ستاره در بر
واداشته ای مه فلک را
در چنبر زلف لاله پرور
هرماه نحیف از آن شود ماه
تا بو که برون جهد ز چنبر
کس را ز تو نیست از تر و خشک
الا لب خشک و دیده تر
طفلی تو و بر لبت حلالست
خون دل ما چو شیر مادر
یک روز بخند با حریفان
تا خون گرید زرشگ شکر
یک راه بر آی گرد مجلس
تا خاک کند ستاره بر سر
بر نه به لبم لب، ار ندیدی
در چشمه آتش آب کوثر
دریاب مجیر را که چون او
با عشق تو کم شود مجاور
هر چند که آمدند با تو
نه چرخ و سه روح و چار گوهر
با فر خدایگان به آمد
از هشت بهشت هفت کشور
فهرست جلال و شاه اعظم
قانون کمال و سعد اکبر
جم ملکت و جام بین منوچهر
افلاطون فکر و آسمان فر
عیسی نفسی که پای عرشش
از قمه کرسی است برتر
عالم به سجل و خط تأیید
ملکی است به نام او مقرر
اقبال ازل به طوع و رغبت
در شکل کلاه اوست مضمر
سبحان الله که مشکل عقل
چون گشت بنانش را مسخر
در خطه عفو او درختی است
چون طوبی سبز و سایه گستر
در ورطه خشم او نهنگی است
آتش دندان و اژدها خور
زیر تتق سپهر چون او
کم دید عروس ملک شوهر
در صحن سرای کبریایش
نزهتگاهی است گوی اغبر
در بزم جلال جانفزایش
نرگس دانی است چرخ اخضر
در نسخت بیت های مدحش
از بهر شرف شود مکرر
روزی که شوند تنگ میدان
از حادثه قضا دو لشکر
در آتش حمله های گردان
چون برگ سمن شود سمندر
ز آسیب اجل گسسته بینی
جوهر ز عرض عرض ز جوهر
از خاک کنند باد پایان
این گنبد آبگون مزور
چون بید بنان شود بعینه
بازوی یلان ز تیر و خنجر
سر کیسه گشاده نسر طایر
تا کاسه سر برد بدو در
صف های کشیده همچو طومار
در هم شکنند همچو دفتر
در معرکه رند استخوان رند
از پرده دل شود توانگر
در پنجره عدم جهد روح
از ناوک پنجه دو صفدر
بر سوگ شود سیاه جامه
این کهنه عروس سبز چادر
بر یغلق شاه بینی آن روز
جبریل امین فگنده شهپر
گردون چو نثار بر رکباش
دامن دامن فشانده اختر
آواز بلند کرده کیوان
کای میوه شاخ طوس و نوذر
رایات تو تا ابد چنین باد
منصور و مؤید و مظفر
ای ملک تو بر ازل مقدم
وی نسل تو از ابد مؤخر
خاقان لقبی نه یاسمین ملک
سلطان نسبی نه نرگس افسر
هر روز برید اهل مشرق
باشد بر شاه قرص انور
یعنی که چو سنجر از میان شد
برفست کسی به جای سنجر
سوگند به صانعی که گردون
در حلقه حکم اوست مضطر
پاکی که ازوست مرکز خاک
چون مهره فتاده در مششدر
کان خضر صفت تویی که گیری
آفاق به تیغ چون سکندر
مگذار که داعیان اقبال
مانند ز تو چو حلقه بر در
خواند همه شب ثنای جانت
الحمد چو قل هوالله از بر
با لطف تو زود خواهد آمد
آذار به دستبوس آذر
با خشم تو زود خواهد افروخت
از پیرهن بنفشه آذر
زنهارم ده که خاطرم را
زین بیش سخن نشد میسر
گر بنده به رسم خدمت شاه
نامد چو سخنوران دیگر
معذور بود که بزم خسرو
دریا صفت است و بنده لنگر
خود زشت بود که گاو ریشی
آید ببر تو رخت بر خر
در بزم تو باد پیش ناهید
از قرصه آفتاب ساغر
مدح تو نوشته تا قیامت
فربه سخنان به کلک لاغر
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به ستایش شخصیتی با صفات برجسته و زیباییهای خاص میپردازد، که نماد عشق و زیبایی است. او به توصیف ویژگیهای ظاهری و باطنی این شخصیت میپردازد و رابطه عمیق عاطفی با او را بیان میکند.
شعر به تجلیل از عظمتی که این شخصیت دارد، میپردازد و تأثیر او بر دیگران و دنیا را نشان میدهد. همچنین، شاعر به نوعی از زیباییهای طبیعی و الهی یاد میکند که باید مورد ستایش قرار گیرند. در نهایت، او به احساساتی اشاره میکند که حاصل از عشق و ارادت به این شخصیت است و از تمامی قدرتها و صفات مثبت او سخن میگوید.
این شعر ترکیبی از عشق و تمجید است که نشاندهندهی ارزشهای انسانی و زیباییهای دنیا در کنار قدرتهای الهی میباشد.
هوش مصنوعی: ای لعل تو که زیبایی و شکرینی، تو تنها کسی هستی که میتوانی مرا حمایت کنی و در سختیها یاریم کنی.
هوش مصنوعی: آسمان به خاطر تو در تنگناست و ستارهها چون مروارید در دامن تو هستند.
هوش مصنوعی: تو به گونهای رفتار کردی که آسمان را در دایرهی موهای زیبایت به دام انداختهای.
هوش مصنوعی: هر ماه به خاطر دوری و جدایی، لاغر و ضعیف میشود و این حس را پیدا میکند که از قید و بندهایش آزاد شود.
هوش مصنوعی: هیچکس از حال و روز تو خبری ندارد جز لبهای خشک و چشمان اشکآلودت.
هوش مصنوعی: کودکی، تو هنوز کوچک هستی و روی لبت، خون دل ما جایز است، همچنان که شیر مادر برای تو حلال است.
هوش مصنوعی: یک روز با دوستانت بخند تا شادی و خوشحالی چنان در دلها شعور و تأثیر بگذارد که حتی خون هم از زرشک شیرین و دلپذیر برود.
هوش مصنوعی: به جمع بیایید و در دور آنها بچرخید تا ستارهها بر سرتان سایه افکنند.
هوش مصنوعی: اگر بر لبانم نشانی از تو ندیدی، به خاطر این است که در چشمانم آتش و آب کوثر را نهفته دارم.
هوش مصنوعی: توجه کن به مجیر که وقتی از عشق تو جدا شود، دیگر همچون قبل نزدیکی و همسایگی ندارد.
هوش مصنوعی: با وجود اینکه با تو همراه شدند، نه چرخ (فلک) و نه سه روح و نه چهار گوهر.
هوش مصنوعی: با تجلی و زیبایی خدایان، از هشت بهشت و هفت سرزمین به سوی ما آمد.
هوش مصنوعی: فهرست جلال و بزرگی سلطان و قوانین عالی و خوشبختی بزرگ.
هوش مصنوعی: این بیت به نوعی به تصویر کشیدن زیباییهای زندگی و جواهرات فکری اشاره دارد. "جم" به مفهوم ثروت و زیبایی است و "جام بین منوچهر" نماد جوانمردی و افتخار در فکر و ایدههاست. همچنین، "آسمان فر" به بلندپروازی و رویاهای بزرگ اشاره میکند. در مجموع، این موضوع به ترکیب زیباییهای مادی و معنوی در زندگی انسان میپردازد.
هوش مصنوعی: عیسی، روحی که مقامش فراتر از آسمانها و عرش الهی است و به طرز شگفتانگیزی از جایگاههای دیگر بالاتر میباشد.
هوش مصنوعی: عالم به مانند سند و امضای رسمی است که متعلق به اوست و نامش به عنوان مالک در آن ثبت شده است.
هوش مصنوعی: اقبال و شانس از آغاز در اثر خواست و میل او نهفته است.
هوش مصنوعی: خداوند بزرگ است که وقتی عقل به مشکل میخورد، زبانش را تحت تسلط قرار میدهد.
هوش مصنوعی: در سرزمین بخشش او درختی وجود دارد که مانند درخت طوبی سبز و سایهاش گسترده است.
هوش مصنوعی: در وضعیت خشم او، موجودی بزرگ و ترسناک وجود دارد که دندانهایش مانند آتش میسوزد و به شدت خطرناک است.
هوش مصنوعی: زیر آسمان، مانند او، عروس ملک، شوهر کم دیده میشود.
هوش مصنوعی: در فضای وسیع و بزرگ او، مکانی زیبا و دلنواز وجود دارد که میتواند همگان را به خود جذب کند.
هوش مصنوعی: در مجالس با شکوه و پر رونق، زیبایی و جاذبه نرگس به وضوح مشاهده میشود، گویی که طبیعت با رنگ سبز و طراوت خود، بر شادابی این فضا میافزاید.
هوش مصنوعی: در ابتدای اشعار ستایشگرایش، به خاطر ارزش و احترامش، موضوع را مکرر بیان میکند.
هوش مصنوعی: وقتی که میدان جنگ به خاطر حوادث غیرمنتظره و تقدیر به شدت شلوغ و پرهیاهو میشود و دو فوج با هم روبرو میشوند.
هوش مصنوعی: در اثر شدت حملات، مانند برگ درخت سمن، موجودی که توانایی زنده ماندن در آتش دارد، به آن آسیب نمیبیند.
هوش مصنوعی: از آسیب و ضربهی مرگ، جوهر و ذات چیزی را متلاشی و جدا شده میبینی؛ مثل اینکه عرض و خصوصیتها با جوهر و ماهیت ارتباط نزدیکی دارند.
هوش مصنوعی: باد از خاک برمیخیزد و تنیده به پایان این قبه آبی رنگ را از سحر و فریب میرهاند.
هوش مصنوعی: زمانی که مانند بید، دستها به نرمی و انعطافپذیری باز میشوند، قهرمانان در برابر تیر و خنجر قرار میگیرند و استقامت نشان میدهند.
هوش مصنوعی: این بیت به معنی این است که وقتی انسان در زندگی فرصتی را در اختیار دارد یا شجاعت به خرج میدهد، میتواند موقعیتهای خوب و پربار را برای خود ایجاد کند. به عبارتی، با گذشت و ریسک کردن، میتوان به موفقیتهای بزرگ دست یافت.
هوش مصنوعی: انسانها در صفهای طولانی مانند طومارهایی مرتب قرار میگیرند، اما در صورت لزوم میتوانند این صفوف را به هم بزنند و از نظم خارج کنند، مشابه اینکه یک دفتر را ورق بزنیم و از هم بپاشیم.
هوش مصنوعی: در میانه جنگ و نبرد، کسی که شجاع و زیرک است، از زخمها و رنجهای دلش به ثروت و قدرت دست پیدا میکند.
هوش مصنوعی: در فضای خالی و عدم، روح با دشواری از تیرکمان دو پهلوان به سمت هدف میجهد.
هوش مصنوعی: در سوگ و غم این عروس قدیمی که چادر سبز به سر دارد، دلها پر از اندوه و غصه است و همه سیاهپوش شدهاند.
هوش مصنوعی: در آن روز که یغلق شاه را خواهی دید، جبرئیل امین بالهای خود را رها کرده است.
هوش مصنوعی: آسمان مانند گلی که بر دامن یک زن پخش شده باشد، ستارهها را به زیبایی و به طور پراکنده افشانده است.
هوش مصنوعی: کیوان با صدای بلند آواز میخواند، در حالی که میوههای درختان طوس و نوذر را به نمایش میگذارد.
هوش مصنوعی: پرچمهای تو تا ابد پیروزمند و موفق باد.
هوش مصنوعی: ای فرشته، تو بر زمان ازل پیشی داری و نسل تو از زمان ابد بعد از تو به وجود آمده است.
هوش مصنوعی: خاقان عنوانی است که به یک پادشاه بزرگ داده میشود و یاسمین به عنوان یک گل زیبا و خوشبو شناخته میشود. همچنین نسب سلطنت به نرگس، که نماد زیبایی است، مربوط میشود. در واقع در اینجا به اشاره به مقام و زیبایی در دنیا پرداخته شده است.
هوش مصنوعی: هر روز مردم مشرق زمین به قبلهگاه خود میروند و بر شاه نورانی سر تعظیم میگذارند.
هوش مصنوعی: وقتی سنجر از میان رفت، برف نزد کسی به جای او قرار گرفت.
هوش مصنوعی: به خالق و سازندهای که آسمانها و زمین تحت فرمان او هستند، قسم میخورم.
هوش مصنوعی: پاکی که از او سرچشمه میگیرد، مانند مهرهای است که در میانه خاک قرار دارد.
هوش مصنوعی: تو مانند خضر، با ویژگیهای خاصی که داری، میتوانی جهان را با قدرت و شجاعت چون سکندر فتح کنی.
هوش مصنوعی: اجازه نده که دعوتکنندگان به موفقیت، مانند تو، همچون حلقهای در انتظار بر در تو بایستند.
هوش مصنوعی: تمام شب به ستایش جانت پرداختم، همانطور که پس از ذکر "قل هوالله" به یاد میآورم.
هوش مصنوعی: با محبت و مهربانی تو، زودتر از آنچه فکر میکنیم، بلا و مشکل به سوی ما خواهد آمد و ما باید به استقبال آن برویم.
هوش مصنوعی: با خشم تو، آتش زودتر از آنچه تصور میشود، از زیر پیرهن بنفشه بیرون خواهد زد.
هوش مصنوعی: از تو خواهش میکنم مرا با صحبتهای بیشتر آزار ندهی و بیشتر از این به خاطر من فشار نیاوری.
هوش مصنوعی: اگر من مانند دیگر سخنوران به خدمت شاه نیایم، به خاطر این است که من بندهای هستم.
هوش مصنوعی: اشکالی ندارد، زیرا تشکیلات و مجلسی که خسرو دارد، همچون دریایی بزرگ و پر عمق است و در این میان، من تنها به مانند لنگری کوچک هستم.
هوش مصنوعی: این بیت به نوعی به نکوهش فردی میپردازد که با ویژگیهای زشت و ناپسندش، در موقعیت یا موقعیتی نامناسب قرار میگیرد. یعنی به وضوح نشان میدهد که چنین فردی نباید توقع داشته باشد که به راحتی در جایگاه یا شرایط مطلوبی قرار گیرد و بهتر است که با حقیقت خود رو به رو شود.
هوش مصنوعی: در مهمانی تو، نسیم از محبوبی که چون آفتاب درخشان است، شاداب و تازه است.
هوش مصنوعی: مدح و ستایش تو تا پایان دنیا باقی خواهد ماند، و این سخنان با بیان ضعیف و ناتوان هم نمیتواند از عظمت تو بکاهد.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای گشته جهان و خوانده دفتر
بندیش ز کار خویش بهتر
این چرخ بلند را همی بین
پر خاک و هوا و آب و آذر
یک گوهر تر و نام او بحر
[...]
آن لعبت سرو قد مه منظر
آن آفت چین و فتنه بربر
صورت نه به نوک خامه مانی
لعبت نه به نوک رنده آذر
زلفینش به بوی عنبر سارا
[...]
ای ذات تو ناشده مصور
اثبات تو کرده عقل باور
اسم تو ز حد و رسم بیزار
ذات تو ز جنس و نوع برتر
محمول نهای چنانکه اعراض
[...]
خمخانه خر سرای خر پیر
نه راه بری نه بار برگیر
زین لاشه لنگ و لوک پیری
از دم تا گوش مکر و تزویر
تا خر کره بودی آنِ میره
[...]
ای حجره دل بتو منور
وی عالم جان ز تو معطر
ای شخص تو عصمت مجسم
وی ذات تو رحمت مصور
بی یاد تو ذکرها مزور
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.