عشق تا حلقه سحر بر در دلها میزد
عقل از کشور دل خیمه به صحرا میزد
خرمن دین و دل از برق تجلی میسوخت
طعنها بر شرر سینه سینا میزد
بود ترسابچهای همره او کز نیرنگ
راه مردم به خم زلف چلیپا میزد
کافری عشوهگری کز نگه چشم سیاه
راه مجنون به در خیمه لیلا میزد
عذر عذرا همهشب در بر وامِق میخواست
گاه در ربع و دمن طعنه به سلما میزد
مار گیسو به بناگوش فکنده به فسون
طعنه بر معجزه اژدر موسی میزد
چهره افروخته میسوخت بر او عود ز زلف
بر دل مجلسیان آتش سودا میزد
زآتش لعل لبش سوخته یاقوت به کان
نیش دندان به دل لؤلؤ لالا میزد
زد خط باطله بر آب بقا خضر خطش
روحوَش دم دهنش بر دم عیسی میزد
کرده از نغمه خوش نسخ نوای داود
شرر اندر جگر بلبل شیدا میزد
هر زمان خواست که تا تیره کند روز جهان
دست در حلقه آن زلف شبآسا میزد
گاه آشفته صفت مست شده در مستی
پشت پا بر حرم و دیر و کلیسا میزد
گاه میشد زلب لعل چو من شکر ریز
دم ز مدح علی عالی اعلا میزد
نام نامی تو آموخت به او ایزد پاک
آدم آنجا که دم از علم الاسما میزد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر نخست از هجوم عشق بر دل و گریختن عقل سخن میگوید و سپس معشوقی ترسابچه را وصف میکند که زیباییاش بر لیلی و عذرا و سلما و معجزههای موسی و عیسی و داوود برتری دارد. در پایان، این معشوق گاه مانند آشفته مست و فارغ از هر آیینی است و گاه به مدح علی میپردازد. غزل با این گریز به منقبت بسته میشود که نام علی همان نامی بود که خدا به آدم آموخت.
هوش مصنوعی: سحرگاه که عشق حلقهٔ در دلها را میکوبید و وارد میشد، عقل از سرزمین دل بیرون میرفت و در صحرا خیمه میزد؛ یعنی با آمدن عشق، عقل میدان را خالی میکرد.
هوش مصنوعی: خرمن دین و دل از برق تجلی عشق میسوخت و این آتش درون سینه بر شرارهٔ کوه سینا که موسی تجلی را در آن دید طعنه میزد، یعنی سوزانتر از آن بود.
هوش مصنوعی: همراه عشق، ترسابچهای زیبا بود که با فریب و نیرنگ، مردم را با خم زلف چلیپاوار خود از راه به در میبرد.
هوش مصنوعی: آن معشوق کافرکیش و پرعشوه با نگاه چشم سیاهش حتی مجنون را در برابر خیمهٔ لیلی از راه میبرد و دلش را از لیلی میربود.
هوش مصنوعی: عذرا همهٔ شب در کنار وامق از او عذر و پوزش میخواست، و گاه در منزلها و ویرانههای یار، بر سلما طعنه میزد؛ یعنی زیبایی او بر معشوقان نامدار داستانها برتری داشت.
هوش مصنوعی: گیسوی مارمانندش را با افسونگری بر بناگوش انداخته بود و آن گیسو بر معجزهٔ عصای اژدهاشدهٔ موسی طعنه میزد.
هوش مصنوعی: چهرهٔ برافروختهاش مانند آتشی بود که زلفش چون عود بر آن میسوخت، و با این حال بر دل اهل مجلس آتش عشق و سودا میافکند.
هوش مصنوعی: از آتش لب سرخ او یاقوت در کان سوخته بود، و دندانهایش با درخشش خود بر دل مروارید درخشان نیش میزد و آن را خوار میکرد.
هوش مصنوعی: خط سبز رخسار او که چون خضر بود، بر آب حیات خط بطلان کشید، و نفس جانبخش دهانش با دم زندهکنندهٔ عیسی برابری میکرد.
هوش مصنوعی: با آواز خوش خود نغمهٔ داوود را از اعتبار انداخته بود و در جگر بلبل شیدا آتش میزد.
هوش مصنوعی: هرگاه میخواست روز جهان را تاریک کند، دست در حلقهٔ زلف شبمانندش میبرد و آن را میگشود.
هوش مصنوعی: گاهی مانند آشفته (شاعر) مست میشد و در مستی به حرم و بتکده و کلیسا پشت پا میزد و از همهٔ آیینها بینیاز میشد.
هوش مصنوعی: و گاهی مانند من از لب لعل خود شکر میریخت و به ستایش علی، آن والامقام برتر، سخن میگفت.
هوش مصنوعی: ای علی، خدای پاک نام بلند تو را به آدم آموخت، آنجا که آدم از دانستن همهٔ نامها سخن میگفت؛ اشاره به آموختن اسماء به آدم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.