زمانهٔ گذران بس حقیر و مختصرست
ازاین زمانهٔ دون برگذر که بر گذرست
به حل و عقد جهان را زمانهایست دگر
که پیشکار قضا و مدبر قدرست
کف کفایت و رای صواب صدر اجل
به حل و عقد جهان را زمانهٔ دگرست
صفی ملت اسلام و نجم دین خدای
عمر که وارث عدل و صلابت عمرست
بلند همت صدری که طبع و دستش را
قضا پیامده است و سخا پیامبرست
به جنب فکرت او برق گوییا زمنست
به جای خاطر او بحر گوییا شمرست
به قدر هست چو گردون اگرچه در جهتست
به رای هست چو خورشید اگرچه سایهورست
بر عنایت او سعی چرخ نامشکور
بر عطیت او ملک دهر مختصرست
چو لطفش آید پتیارهٔ زمانه هباست
چو قهرش آید اقبال آسمان هدرست
ز لطف او مرگ اندیشه کرد کلک شکر
از آن قبل که نهان دلش همه شکرست
ز بهر خدمت اندیشهای که در دل اوست
ز پای تا به سرش صد میان با کمرست
ایا زمانه مثالی که از سیاست تو
چو عالمی ز زمانه زمانه بر خطرست
تویی که معدهٔ آز از عطات ممتلی است
تویی که دیدهٔ بخل از سخات بیبصرست
سحاب دست ترا جود کمترین باران
محیط طبع ترا علم کمترین گهرست
به آتش اندر ز آب عنایت تو نمست
به آب در ز سموم سیاستت شررست
چو جرم شمس همه عنصر تو از نورست
چو ذات عقل همه جوهر تو از هنرست
سپهر بر شده رازی ندارد از بد و نیک
که نه طلایهٔ حزم ترا از آن خبرست
چو اتصال سعود و نحوس چرخ کبود
رضا و خشم ترا در جهان هزار اثرست
پر از خدنگ نوائب همی بریزد ازآنک
همای قدر ترا روزگار زیر پرست
تو آن جهان امانی که در حمایت تو
تذرو با شه و روباه ماده شیر نرست
سماک رامح اگر نیزه بشکند چه عجب
کنون که پیش حوادث حمایتت سپرست
جهان امن ترا چون ارم دو صد حرمست
سپهر قدر ترا چون قمر دو صد قمرست
ز خواب امن تو در کون کس نشان ندهد
که جز به دیدهٔ بخت تو اندرون سهرست
عدو به خواب درست از فریب کین تو نیز
بدان دلیل که بیدار گنگ و کور و کرست
اگرچه مایهٔ خواب از رطوبت طبعست
خلاف نیست که آن از حرارت جگرست
شب حسود تو شامیست بیکرانه چنان
که روز حشر ز صبحش پگاه خیرترست
همیشه تا بشری راز روی مایه و سبق
چهار عنصر و نه چرخ مادر و پدرست
چو چار عنصرت اندر جهان تصرف باد
کزین چهار چو نه چرخ همتت زبرست
به قدر و جاه و شرف در جهان سمر بادی
که داد و دین و هنر در جهان ز تو سمرست
مباد جسم تو خالی ز جانت از پی آن
که جان ز جان تو دارد هرآنکه جانورست
به گام کام بساط زمانه را بسپر
که پای همت تو چون ملک فلک سپرست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به ستایش و مدح امام صفیالدین عمر گحجواری میپردازد و او را نماد عدل و دیانت معرفی میکند. زمانه را به خاطر زودگذریاش حقیر میداند و بر این باور است که او به عنوان یک رهبر تازه، در حل و عقد امور جهان نقشی برجسته دارد. شاعر از دقت و دلسوزی او در امور سیاست و حکمرانی به ستایش میپردازد و او را منبع علم و فضل معرفی میکند. همچنین، بر حفاظت و حمایت او از جامعه و جلوگیری از خطراتِ زمان تأکید دارد و او را مظهر امنیت و قدرت در قبال مشکلات میشمارد. شاعر در پایان به معنای عمیق وجود امام در عالم هستی و تاثیرات مثبت او بر افراد اشاره میکند و هشدار میدهد که سعادت و شادکامی در گرو وجود چنین شخصیتی است.
هوش مصنوعی: دنیا و زمانهای که در حال گذر است، بسیار ناچیز و کوتاه به نظر میرسد نسبت به این زمانهٔ پست و حقیر که هر روز میگذرد.
هوش مصنوعی: در این زمان، اموری که مرتبط با سرنوشت و تدبیر جهان هستند، به دست قضا و قدرت الهی اداره میشوند که از زمانهای دیگر برخوردارند.
هوش مصنوعی: دانش و کفایت او (امام اجل) و تدبیر درستش در مدیریت امور باعث شده است که زمانهای نوین در تنظیم و ساماندهی جهان به وجود بیاید.
هوش مصنوعی: صفی، یعنی بهتریم، بهعنوان پیشوای مسلمانان و ستارهٔ دین خدا، عمر را توصیف میکند که وارث عدالت و استحکام شخصیت عمر است.
هوش مصنوعی: صدری (شخصیت مورد مدح) با همتی بلند است که سرنوشت و استعدادش به او پیام میدهد و بخشندگیاش نشانهای از پیامبری است.
هوش مصنوعی: فکرت و اندیشه او مانند برقی درخشان است که از من نشأت میگیرد و به عنوان جایگزینی برای دل او، عمق و وسعتی همچون دریا را دارد که به خوبی میتواند در خود جمع کند.
هوش مصنوعی: هرچند که وجود و قدرت خداوند مثل آسمان وسیع و نامحدود است، اما در عین حال به خاطر حکمت و ارادهاش، تحت نظارت و قضا و قدر قرار دارد. همچنان که خورشید وجود دارد و روشنایی میبخشد، ولی سایههایی نیز به وجود میآورد که به نوعی نمایانگر محدودیتها و ظواهر است.
هوش مصنوعی: همهٔ کوشش و تلاش چرخ و روزگار به خاطر نعمت و لطف او نامشکور است و برکت و بخشش او باعث میشود که سلطنت و دنیا کوچک و ناچیز به نظر برسد.
هوش مصنوعی: وقتی لطف و رحمت او به ما برسد، زمانه بیفایده و بیاهمیت میشود؛ اما وقتی قهر و غضب او بروز کند، خوشبختی آسمان نیز بیارزش خواهد بود.
هوش مصنوعی: بر اساس لطف او، مرگ (فکر و اندیشه) خاموش شد و قلم شکر (یعنی قلمی که شیرینی میآورد) هم از آن زمان که در دلش چیزی غیر از شیرینی نیست، دیگر نیازی ندارد.
هوش مصنوعی: به خاطر خدمت به اندیشهای که در دل امام صفیالدین عمر گحجواری وجود دارد، او از سر تا پا در بند است و به خاطر این اندیشه، навіть به طور معنوی، خود را در زنجیر احساس میکند.
هوش مصنوعی: ای زمانه، تو مانند مثالی هستی که نشاندهندهٔ سیاست توست، در حالی که جهانیان به سبب سیاست تو در خطر و نگرانی قرار دارند.
هوش مصنوعی: تو کسی هستی که شکم حریصان از نعمتهای تو پر شده و تو کسی هستی که چشمان بخیلان از generosity تو بیخبرند و چیزی نمیفهمند.
هوش مصنوعی: ابرها دست تو را میزنند و بخششهای تو را جز کمترین باران نمیدانند، و علم و دانش تو نیز در نظر آنان بهسان کمترین گوهری است.
هوش مصنوعی: آتش وجود تو به خاطر لطف و عنایتت خاموش نمیشود و به خاطر سیاست تو، آب تحت تأثیر مشکلات و تنگناهاست.
هوش مصنوعی: تو مانند خورشید، وجودت از نور تشکیل شده و همچون عقل، ماهیت تو مملو از هنر و خلاقیت است.
هوش مصنوعی: آسمان هیچ رازی دربارهٔ خوب و بد ندارد، چون هیچ چیزی جز فضیلت و تدبیر تو را نمیشناسد.
هوش مصنوعی: زمانی که سیارات خوشبختی و بدبختی به هم متصل میشوند، خوشنودی و ناخوشنودی تو در دنیا تأثیرات زیادی دارد.
هوش مصنوعی: زمانه به مانند پرندهٔ بزرگ و خوشبختی (همای قدر) تو را مورد حمایت قرار میدهد، زیرا به خاطر تو، بلاها و مشکلات همچون تیرهای جستجوگر در دنیا فرو میریزند.
هوش مصنوعی: تو در این دنیا پناهی، که در سایهات، کبک و روباه و شیر نر نمیتوانند به هم آسیب برسانند.
هوش مصنوعی: سماک رامح (ستارهای در آسمان) اگر نیزه بشکند، جای تعجبی نیست؛ زیرا اکنون حمایت تو به عنوان سپری در برابر حوادث قرار دارد.
هوش مصنوعی: جهان برای تو مانند بهشت به امن و آسایش است و آسمان به لطف و عظمت تو مانند دو صد ماه درخشان میدرخشد.
هوش مصنوعی: در دنیای امن تو، هیچکس نشانهای از وجود ندارد، زیرا جز با چشم خوشاقبالی تو، کسی نمیتواند داخل آن خواب را ببیند.
هوش مصنوعی: دشمن در خوابش بهخوبی تو را فریب میدهد، چون بیدار که میشود، ناتوان است و نمیتواند چیزی ببیند یا بشنود.
هوش مصنوعی: هرچند که خواب به خاطر رطوبت طبع (مزاج) ایجاد میشود، اما نمیتوان انکار کرد که این خواب از حرارت جگر (اعضا) نیز ناشی میگردد.
هوش مصنوعی: شب حسود تو مثل شبی بیپایان است که بهاندازهٔ روز قیامت، صبحش بهتر از آن است.
هوش مصنوعی: همیشه راز روی تو، که ترکیبی از چهار عنصر (آب، آتش، خاک و هوا) است، در ذهن بشر باقی میماند و اصل و ریشهاش به چرخهای والدینت برمیگردد.
هوش مصنوعی: کلمه "چهار عنصر" به عناصر آب، آتش، هوا و خاک اشاره دارد که در نظریات قدیمی به عنوان اجزای سازندهٔ جهان شناخته میشدند. شاعر میگوید که نیروی علم و هنر تو با تأثیری که بر این چهار عنصر داری، برتر از چرخ فلکی (سرنوشت) است. به عبارت دیگر، توانایی و همت تو، حتی بر نیروهای طبیعی و مقدرات حاکم، چیره و برتر است.
هوش مصنوعی: به اندازهٔ مقام و ارزش و شخصیت تو در دنیا، ثمرهای وجود دارد که دین و هنر و فضائل اجتماعی از تو تاثیر گرفتهاند و در این دنیا به وجود آمدهاند.
هوش مصنوعی: نگذار جسم تو از روح خالی بماند، زیرا که همه موجودات زنده، روح خود را از وجود تو میگیرند.
هوش مصنوعی: با قدمهای محکم و ارادهی استوار خود، امور و زمان را به دست بگیر، چراکه قدرت و همت تو به اندازهای است که مانند پادشاهی در آسمان، از آن حفاظت میکند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
خدایگانا امشب نشاط ساز بدانک
پدرش ز آهن بودست و مادرش حجرست
بصورت شجری و ز خفچه او را برگ
که از عقیق و ز یاقوت بار آن شجرست
زبانههاش چو شمشیر های زر اندود
[...]
هر آن دلی که تو را، سیدی بدان نظرست
خطر گرفت اگر چه حقیر و بیخطرست
خدایگانا ، تیغ تو صورت ظفرست
دل کریم تو گنج بدایع هنرست
فضایل تو بجسم خرد درون جانست
شمایل تو بچشم کرم درون بصرست
کف تو کان مکارم شدست در گیتی
[...]
به نرد باختن اندر بلا و درد سرست
ازو حذر کن و بگریز گر ترا بصرست
صلاح خویش نگهدار و نا فلاح مجوی
که در صلاح و فلاح تو نرد کینه ورست
به جاه ازو خللست و به فضل ازو نقصان
[...]
فروغ عارض او یا سپیده سحرست
که رشک طلعت خورشید و طیره ی قمرست
لطیفه ایست جمالش که از لطافت و حسن
ز هر چه عقل تصور کند لطیف ترست
برون ز نرگس پر خواب و روی چون خور دوست
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.