زهی بگرفته از مه تا به ماهی
سپاه دولت پیروز شاهی
جهانداری که خورشیدست و سایه
یکی شاهنشهی دیگر الهی
خداوندی که بنهادند گردن
خداوندیش را تا مرغ و ماهی
همش بر آسمان دست اوامر
همش بر اختران حکم نواهی
جهان بر هیچکس تا مرجعش اوست
ندارد منت مالی و جاهی
اگر پیروزه در پاسش گریزد
که آمر اوست گیتی را و ناهی
به کلی رنگ رویش فارغ آید
چو رنگ روی یاقوت از تباهی
وگر خورشید روی او بخواهد
فرو شوید ز روی شب سیاهی
ز رایش چاه یوسف بیاثر بود
وگرنه یوسفی کردی نه چاهی
در آبادی عالم تو توانی
که از هستی خرابی را بکاهی
زهی باقی به عونت عهد عالم
چنان کز عدل باشد پادشاهی
نه پیش آید نفاذت را توقف
نه دریابد دوامت را تناهی
جهان همت تست آنکه طوبی
کند در روضهای او گیاهی
یکی عالم تویی وان کت ببیند
ببیند کل عالم را کماهی
در آن موقف که از بیجادهگون تیغ
شود رخسارهٔ ارواح کاهی
سنان خندان بود او داج گریان
خرد مخطی شود ادارک ساهی
به همآوازی تکبیر گردد
صدای گنبد گردون مباهی
امل چون صبح شمشیرت برآید
بدرد جامه چون صبح از پگاهی
کند اعدای ملک از ننگ عصیان
به دلگویان کجا بد بیگناهی
تن تیغ ترا از تن قبایی
سر رمح ترا از سر کلاهی
جهانی یک به دیگر میپناهند
تو از یزدان به یزدان میپناهی
الا تا بلبل از یک گونه گفتار
دهد بر دعوی بستان گواهی
جهان بستان بزمت باد و بلبل
درو نوعی ز اصحاب ملاهی
قضا را حجت آن بادا که گویی
جهان را شیوه آن بادا که خواهی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده به مدح عمادالدین پیروزشاه عادل میپردازد و او را به عنوان پادشاهی ازلیت و جاودانه توصیف میکند. او بر این باور است که این شاه، برگرفته از نور آفرینش است و دست قدرتش بر آسمانها و زمین حکمفرماست. عمادالدین نمایندهای از عدل و حکمت الهی است و هیچ قدرتی نمیتواند بر او غلبه کند. شاعر از وی به عنوان منبع موفقیت و آبادانی جهان یاد میکند و تأکید دارد که او پناه واقعی مردم است. به همین دلیل، خود را پایبند به وجود او میداند و امیدوار است که سلطنت او به عدالت و صلح بینجامد.
هوش مصنوعی: حکومت این شاه پیروز و عادل به اندازهای قوی و درخشان است که گویی نور مه و ماه را گرفته و به دستان خود آورده است.
هوش مصنوعی: این بیت به توصیف یک پادشاه میپردازد که مانند خورشید نورافشان است و سایه او نیز بر همگان گسترده شده است. او همزمان یک شاه است که دارای خصایص الهی است و بر دنیا حکومت میکند.
هوش مصنوعی: خدایی که قدرتش را در جهان با سلطنت و فرمانرواییاش نشان دادهاند و آن را به اندازهای بزرگ کردهاند که حتی موجودات کوچک مانند پرنده و ماهی تحت کنترل او قرار دارند.
هوش مصنوعی: همهچیز در آسمان تحت فرمان او و همه ستارهها زیر نظر دستورات او هستند.
هوش مصنوعی: جهان به هیچکس تا زمانی که او مرجعی برایش باشد، نیازی به منتهای مالی و مقامهای اجتماعی ندارد.
هوش مصنوعی: اگر پیروزشاه عمادالدین از پاسداری و حمایت بگریزد، دیگر کسی نیست که دنیا را به او فرمان دهد یا از کارهایش نهی کند.
هوش مصنوعی: وقتی که معشوق به طور کامل از هر گونه زشتی و عیب پاک شود، مانند اینکه رنگ صورتش به زیبایی و روشنی یاقوتی باشد و از هر گونه فساد و زوال دور بماند.
هوش مصنوعی: اگر خورشید بخواهد که نور خود را از چهرهٔ او بگیرد، در واقع همانند شب تاریکی خواهد شد.
هوش مصنوعی: چهرهٔ دلفریب او به قدری زیباست که چاه یوسف، معروف به زیباییاش، در برابر او بیاثر و بیخود است؛ اگر نه، تو او را یوسفی مینامیدی و نه چاهی به یاد میآوردی.
هوش مصنوعی: تو میتوانی با قدرت و تواناییات در عالم، نابسامانیها و ویرانیها را از میان ببری و به آبادانی برسانی.
هوش مصنوعی: عهد و فرصتی که در دنیا هست، بسیار خوشحالکننده و ارزشمند است، مانند پادشاهی که از عدل و انصاف برخوردار باشد.
هوش مصنوعی: نفوذ و تأثیر تو هرگز متوقف نمیشود و ماندگاری تو نیز به نهایت و پایان نمیرسد.
هوش مصنوعی: جهان به خاطر همت توست، که باعث میشود در باغهای او درختان خوشبو و نیکو رشد کنند.
هوش مصنوعی: تو تنها عالمی هستی که هر کس تو را ببیند، تمام جهانیان را همچون یک موجود زنده در تو مشاهده میکند.
هوش مصنوعی: در موقعیتی که تیغ بیرحم بر میخیزد، چهرهٔ ارواح مانند کاه دچار تیرهروزی و خونریزی میشود.
هوش مصنوعی: سنان (سلاحی که مانند نیزه است) در حالی که خندان است، بر روی داج (درازى در شتر) مینشیند و درک حقایق از او به سختی ممکن میشود.
هوش مصنوعی: صدای گنبد آسمان با همآوایی تکبیر بلند میشود و این صدا از شکوه و عظمت خداوند حکایت میکند.
هوش مصنوعی: چون شمشیر تو برآید، آتش و نورش همچون صبح روشن میشود و جامهها را کهنه و پاره میکند، مثل اینکه صبح زود، تاریکی را کنار میزند.
هوش مصنوعی: دشمنان سلطنت، به دلیل نافرمانی و گناهانی که دارند، از شرم و خجالت در دل خود میگویند که بیگناهی کجا است.
هوش مصنوعی: بدن تیغ تو از بدن جامهای مانند تکهای از آن جدا شده است و نیز سر نیزه تو از سر کلاهی مشابه است.
هوش مصنوعی: مردم در این دنیا به یکدیگر پناه میبرند، اما تو به خداوند متعال پناه میآوری.
هوش مصنوعی: بلبل به یک نوع صحبت میکند تا بر ادعای بستان شهادت دهد.
هوش مصنوعی: جهان باغ و بستان در میهمانی و جشنوارهای است، و بلبل در آن شایستهٔ رقص و نوای موسیقی همراه با جمع دوستان است.
هوش مصنوعی: سرنوشت (قضا) برای کسی معتبر است که بتواند بگوید جهان به شیوهای است که او میپسندد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
به راه اندر همی شد شاهراهی
رسید او تا به نزد پادشاهی
نخستین کیّومرث آمد به شاهی
به گیتی در گرفتش پیشگاهی
زُدوده گردد از زنگِ تباهی
به چشمش خوار گردد شاه و شاهی
به قبرستان گذر کردم صباحی
شنیدم ناله و افغان و آهی
شنیدم کلهای با خاک میگفت
که این دنیا نمیارزد به کاهی
نگارینا نرستی ز آب و در آب
سبک رفتاری و نیکو شناهی
بلی تو ماهی سیمی و هرگز
نترسد در میان آب ماهی
کنارم آبگیری هست و در وی
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.