قصیدهٔ شمارهٔ ۱۲۶ - در مدح سلطان غیاث الدین ابوشجاع سلیمان شاهبن محمد
ای خنجر مظفر تو پشت ملک عالم
وی گوهر مطهر تو روی نسل آدم
ای در زبان رمح تو تکبیر فتح مضمر
وی در مسیر کلک تو اسرار چرخ مدغم
حزمت به هرچه رای کند بر قضا مسلط
عزمت به هرچه روی نهد بر قدر مقدم
آورده بیم رزم تو مریخ را به مویه
وافکنده رشک بزم تو ناهید را به ماتم
خال جمال دولت بر نامهات نقطه
زلف عروس نصرت بر نیزهات پرچم
در اژدهای رایت از باد حملهٔ تو
روحالله است گویی در آستین مریم
هم جور کرده دست ز آوازهٔ تو کوته
هم عدل کرده پای بر اندازهٔ تو محکم
در زیر داغ طاعت و فرمان تست یکسر
از گوش صبح اشهب تا نعل شام ادهم
دستی چنان قویست ترا در نفاذ فرمان
کز دست تو قبول کند سنگ نقش خاتم
تالیف کرده از کف تو کار نامهاء کان
مدروس کرده با دل تو بار نامهائیم
آنجا که در زه آرد دستت کمان بخشش
ابر از حسد ببرد زه از کمان رستم
دست چنار هرگز بیزر برون نیامد
ابر ار به یاد دست تو بارد ز آسمان نم
با آسمان چه گفتم گفتم که هست ممکن
دستی ورای دستت در کارهای عالم
گفتا که دست قدرت و قدر ملک سلیمان
آن خسرو مظفر شاهنشه معظم
آن قدر تست او را بر حل و عقد گیتی
کان تا ابد نگردد هرگز مرا مسلم
تا پایدار دولت او در میانه هستم
همراه با سیاست او با دو دست برهم
گفتم که باز دارد تاثیرهات رایش
گفتا که میچگویی تقدیرها را هم
تا چند روز بینی سگبانش برنهاده
شیر مرا قلاده همچو سگ معلم
ای بادپای مرکب تو فکرت مصور
وی آب رنگ خنجر تو نصرت مجسم
ای لمعهٔ سنان تو در حربگاه کرده
بر خصم طول و عرض جهان عرصهٔ جهنم
در هریکی از بیلک تو چرخ کرده تضمین
از سعد و نحس دولت و دین کارهای معظم
من بنده از مکارم اخلاق تو که هرگز
در چشم روزگار مبادی به جز مکرم
زانگه که خاک درگه عالیت بوسه دادم
در هیچ مجلسی نزدم جز به شکر تو دم
عزمی بکردهام که ز دل بندهٔ تو باشم
عزمی چگونه عزمی عزمی چنان مصمم
کز بندگیت کم نکنم تا که کم نگردم
آخر وفای بندگی چون تویی از این دم
زین پس مباد چشمم بیطلعت تو روشن
زین پس مباد عیشم بیخدمت تو خرم
همواره تا که دارد مشاطگی نیسان
رخسار لاله رنگین زلف بنفشه پر خم
با آفتاب و سایه روان باد امر و نهیت
تا آفتاب و سایه موافق نگشت با هم
یا چون بنفشه باد زبان از قفا کشیده
خصم تو یا چو لاله به خون روی شسته از غم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده به ستایش سلطان غیاث الدین ابوشجاع سلیمان شاه میپردازد و ویژگیهای برجسته او را توصیف میکند. او را به عنوان خنجری قاطع بر پشت زمین و گوهر مطهر نسل انسانها معرفی میکند و بر قدرت و شجاعت او در میدان جنگ تأکید میکند. شاعر میگوید که سلطان با قدرت فرمانرواییاش بر تقدیرها تسلط دارد و همه مرزها در برابر او شکسته میشود. همچنین، او به مکارم اخلاق و ویژگیهای پسندیده سلطنت سلیمان اشاره میکند و ضمانت میکند که تا همیشه بنده و وفادار او خواهد بود. شاعر نیکوایی و شکوه سلطنت سلیمان را به تصویر میکشد و آرزو میکند که در سایه خدمات او زندگی کند.
هوش مصنوعی: خنجر پیروزمند تو باعث امنیت و قدرت کشور است و گوهر ناب تو مظهر پاکی و اصالت نسل بشر است.
هوش مصنوعی: ای رمح تو گویای بزرگی پیروزی و در قلم تو اسرار و رازهای آسمان نهفته است.
هوش مصنوعی: خدمت تو هر چه تصمیم بگیرد، بر سرنوشت تسلط دارد و ارادهات بر هر چیزی که اقدام کند، بر قدرت و توانایی پیشی گرفته است.
هوش مصنوعی: رزم تو آنقدر هراسانکننده است که مریخ (سیاره جنگ) در حال گریه است و زیبایی بزم تو آنقدر خیرهکننده است که ناهید (سیاره عشق و زیبایی) در حال سوگواری است.
هوش مصنوعی: زیبایی و شادابی نام تو همچون خال بر چهرهٔ محبوب و مودت، و نشانهٔ پیروزی و نصرت، مانند زلفهای عروس، بر نیزهها و پرچمهایت نمایان است.
هوش مصنوعی: در پرچم جنگی تو، مانند اژدهایی که در آن روحالله پنهان است، به نظر میرسد که در آستین مریم، وجود دارد.
هوش مصنوعی: دست و پای تو به اندازهٔ آوازه و عدلت در جامعه تنظیم و برقرار شده است؛ به این معنا که شهرت و عدالت تو باعث شده که دیگران به تو احترام بگذارند و به گونهای رفتار کنند که شایستهٔ مقام و موقعیت تو باشد.
هوش مصنوعی: استخوانداری و سختی فرمانبرداری از تو به قدری است که تمام بخشهای زمین از صبح تا شام، تحت تأثیر حکمرانی تو هستند. در اینجا، صبح به اسب اشهب (اسب سفید) و شام به نعل ادهم (اسب سیاه) اشاره دارد، که به نوعی راندن شب و روز را نشان میدهد.
هوش مصنوعی: دست تو آنقدر قوی است که میتواند فرمانت را بهراحتی به فردی سنگی و ناتوان، مثل سنگی که بر آن نقش خاتم است، منتقل کند و او نیز فرمان تو را قبول کند.
هوش مصنوعی: تو از دست خود کارهایی تألیف کردهای که گویی با دل تو نوشته شده و آنقدر خوب و پخته است که قابل ملاحظه و در نظر است.
هوش مصنوعی: در جایی که دست تو مانند کمان بخشش است، ابر به خاطر حسادت، باران را از کمان رستم، یعنی از کمان تو، دور میکند.
هوش مصنوعی: دست درخت چنار هرگز بدون برگ نمیافتد، و اگر ابر به یاد دست تو باران ببارد، همانند نم از آسمان خواهد بود.
هوش مصنوعی: من به آسمان گفتم که آیا ممکن است دستی فراتر از دست تو در امور جهان وجود داشته باشد؟
هوش مصنوعی: قدرت و توانایی سلیمان، این پادشاه بزرگ و پیروز، به حدی است که نشاندهندهی موقعیت والای او در جهان است.
هوش مصنوعی: قدرت و مقام تو در ادارهٔ امور جهان به اندازهای است که تا ابد بر من ثابت خواهد بود؛ هرگز به مسلمانی من آسیب نخواهد رسید.
هوش مصنوعی: من تا زمانی که دولت او برقرار است، با سیاست او همراه هستم و دو دستام را برهم میزنم، یعنی نشان میدهم که از او حمایت میکنم.
هوش مصنوعی: من به او گفتم که باید از تاثیرات رایش دوری کند، او در پاسخ گفت که تو درباره سرنوشتها چه میگویی؟
هوش مصنوعی: به چه مدت باید تحمل کنم که نگهبان پادشاهش، که شیر مرا به عنوان مظهر قدرت نشان میدهد، مانند سگی در مقابل معلمش به من نگریسته و برابری کند؟
هوش مصنوعی: ای بادپای مرکب تو، یعنی بالهای سوارت که مایهٔ سرعت و قدرت توست، اندیشه و تصور من را به تصویر کشیده است؛ و آب رنگ خنجر تو به معنی قدرت و نیرویی که با آن در نبرد پیروز میشوی، نصرت و یاری را به نمایش گذاشته است.
هوش مصنوعی: ای نور و درخشندگی نیزهات که در میدان جنگ بر دشمنان، ابعاد و وسعت دنیا را به جهنمی تبدیل کرده است.
هوش مصنوعی: در هر یک از زندگی و حکومت تو، تقدیر و سرنوشت خوب و بد به هم آمیخته است و کارهای بزرگ و مهم تو در راستای دین و حکومت تو محسوب میشود.
هوش مصنوعی: من به خوبیهای اخلاقی تو افتخار میکنم که هیچگاه در نظر روزگار، جز به نیکی یاد نمیشوی.
هوش مصنوعی: پس از اینکه به خاک درگاه بلندی و عظمت تو بوسه زدم، در هیچ مجلس و محفل دیگری سخن نمیگویم جز به خاطر سپاسگزاری از تو.
هوش مصنوعی: من تصمیم گرفتهام که از صمیم قلب بندهٔ تو باشم و این تصمیم من چقدر قاطع و استوار است.
هوش مصنوعی: هرگز از بندگی و خدمت تو کم نخواهم کرد، تا زمانی که خودم کمتر نشوم. وفای به خدمت به کسی چون تو از این لحظه بر عهده من است.
هوش مصنوعی: از این به بعد، هیچگاه چشمانم بدون زیبایی تو روشن نخواهد شد و هیچگاه زندگیام بدون خدمت به تو شاد نخواهد بود.
هوش مصنوعی: تا زمانی که نیسان (ماه چهارم سال) با زیبایی و جاذبهاش به مشاطگی (آراستن و زیباکردن) بپردازد و چهرهام همچون لالهای رنگین و موهایم مانند زلفی بنفش و تابدار باشد، این زیبایی باید ادامه داشته باشد.
هوش مصنوعی: اگر دستورات و فرامین تو با آفتاب و سایه همراهی نکند، به گونهای که این دو نتوانند با هم هماهنگ شوند، نشاندهندهٔ تضاد و ناهمسازی است.
هوش مصنوعی: بنفشه به خاطر غم و دشمنیات زبانش را از پشت پردهی خود بیرون کشیده و سخن میگوید، یا مانند لالهای که از غم خونین شده و رنگ رویش را از دست داده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.