حمد بیحد و ثنای نامحدود و شکر بیعد و سپاس نامعدود سزاوار صانعیست که بیک امر کن نسخه دو کون بپرداخت و درود و تحیات نامیات سیدی را که بیک انگشت معجز نما قرص قمر دو پاره ساخت و سلام صلوات آثار صفدری را که بیک ضرب تیغ دو سر آزاده ولایت در ملک هر دو عالم انداخت و نوادر جواهر بحر دو کون نثار مقدم آل و اولاد ایشان باد.
اما بعد چنین گویند غواص دریای سخن سازی اهلی شیرازی: که روزی در خدمت صف نشینان بارگاه حقیقت و بزرگان خرده دان کارگاه طریقت برسم خدمت حاضر بودم که سخن در وصف فارسان میدانی معنی و زور آزمایان کمای دعوی میگذشت از جمله تعریف مولانا کاتبی کردند که دو کمان دعوی از قوت بازوی طبع انگیخته و بر سر میدان سخنوری آویخته یکی مجمع البحرین و یکی نسخه تجنیسات و پهلوانان عرصه سخن با قوت بازوی فکرت و زورآزمایی از آن هر دو کمان فرو مانده اند، این پیر فقیر گوشه گیر با وجود شکستگی مزاج و دلخستگی کار بی رواج چون طبع فضول داشت غیرت آورده گفت: که از قوت بازوی فهم خود می یابم که آن هر دو کمان را در قبضه فکرت آوردم و بیک حمله هر دو را گوش تا گوش چنان بکشم که آواز زه و تحسین از هر گوشه برآید، چون این نکته ادا کردم بعضی از اهل تعصب فنته انگیختند و در دامنم آویختند که این دعوی نیست غیر لاف و گزاف والا اینک کمان واینک مصاف هم در آن وقت متوجه شدم و طرح این نسخه انداختم چنانکه مجمع البحرین و تجنیسات بیکجای جمع آمدند و با وجود این تکلیف ما لایلزم، ذو قافیتین هم ملازم آن کردم که اگر در مقابل تجنیسات او خوانند بر وزن « فاعلاتن فاعلاتن فاعلن » که رمل مسدس محذوف است جواب آن باشد با زیادتی صنعت ذو بحرین و ذوقافیتین و اگر در مقابل مجمع البحرین او خوانند بر وزن « مفتعلن مفتعلن فاعلن » که بحر سریع مسدس مطوی مکشوف است و بحر رمل مسدس محذوف در تحت اوست جواب آن باشد با زیادتی صنعت تجنیسات و دیگر التزامات که در آن دو نسخه نیست و بهمت شاه اولیا که صاحب قبضه اصحاب فن و سرچشمه ارباب سخن اوست این مقصود بحصول و این مأمول بوصول پیوست. و این نسخه موسوم گشت به سحر حلال و الحمدالله رب العالمین و الصلوة و السلام علی خاتم النبیین و الایمة المعصومین الطیبین الطاهرین و سلم تسلیما کثیرا.
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: نویسنده در این متن از خالق بینظیر جهان و پیامبر بزرگ اسلام ستایش میکند و سپس به داستانی از غواص دریای سخن، اهلی شیرازی، اشاره میکند. او در جمع بزرگان طریقت، به توصیف شعر و شاعران میپردازد و بیان میکند که با وجود ناکامیهایش، تصمیم میگیرد تواناییهای خود را به اثبات برساند. او از دو کمان زورآزمایی شاعران یاد میکند و با ادعای خود میخواهد نشان دهد که میتواند به خوبی با آنها رقابت کند. این ادعا باعث ایجاد چالش و تعصب از سوی برخی از شنوندگان میشود، اما نویسنده با اراده و استعداد خود، موفق به ارائه شعری میشود که به اوج کیفیت و هنری میرسد، و در نهایت، این اثر را به نام "سحر حلال" میخواند و به فضل الهی اشاره میکند.
هوش مصنوعی: ستایش بیپایان، سپاسگزاری بیشمار و شکرگزاری بیحد لایق آن خالق است که با یک فرمان، جهان را به وجود آورد. درود و تحیات بر سید ما که به یک اشارهی معجزهآسا، ماه را به دو نیم کرد. سلام و صلوات بر آثار نمایانی که با یک ضربهی تكرارپذیر، آزادگان را به سلطنت دو جهان رساند. همچنین گنجینههای استثنایی و گرانبهای دو عالم به قدمت خانواده و نسل ایشان هدیه گردد.
هوش مصنوعی: روزی غواص دریاهای سخن، اهلی شیرازی، در محضر بزرگان و اهل حقیقت نشسته بود. در آنجا، بحثی در مورد شاعران فارسی زبان و تواناییهای ادبی آنها شکل گرفت. در این جمع، به تعریف مولانا کاتبی پرداختند و به نوعی با دو کمان دعوی تشبیهش کردند که بر اثر قدرت و خلاقیت شاعرانه بر پا شده بود. یکی از این کمانها به مجمع البحرین و دیگری به برکت تجنیسات اشاره داشت. شاعران بزرگ به دلیل قدرت فکر و استعداد خود، نتوانستند به این دو کمان برسند. این پیر فقیر، با وجود اینکه دچار کسالت و ناامیدی بود، به خاطر ذوق شعری خود به چالش برخاست و اعلام کرد که این دو کمان را در دست قوه فکرش به چنگ میآورد و با یک نیروی خاص میتواند هر دو را طوری بکشاند که صدای تحسین از هر سو به گوش برسد. وقتی این موضوع را بیان کرد، برخی از اهل علم و تعصب به او حمله کردند و او را به لافزنی محکوم کردند. در آن لحظه او متوجه شد که باید دست به کار شود و بر اساس چالش، نسخهای از شعرهای خود را آماده کرد. این اثر به نام "سحر حلال" معروف شد و از این طریق توانست مقصود خود را به انجام برساند. در انتها، او به ستایش خداوند و پیامبرش پرداخت.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.