تو ای گاه و دیهیم شاهنشهی
که بی تو مبادا مهی و بهی
خنک روز کاندر تو بد جمشید
که آورد بس نیکوی ها پدید
خنک روز کاندر تو بد زردهشت
که اهریمن بدکنش را بکشت
خوش آن روزگار کیومرث شاه
کزو شد پدیدار دیهیم و گاه
خجسته بدی گاه اوکشتره
که تازه شد از وی جهان یکسره
به گاه فریدون همایون بدی
زمان منوچهر میمون بدی
همایون بدی گاه ارباس گرد
که او کرد بر نینوا دست برد
خجسته بماندی پس از کیقباد
همان درگه طوس نوذر نژاد
به هنگام کی آرش نامور
گرفتی همه خاور و باختر
به دوران اکمین کرکس نژاد
همه خاک شامات دادی به باد
همایون بدی گاه کاووس کی
همان وقت کیخسرو نیک پی
چو مهری که بیرون بیاید زمیغ
گرفتی همه روی گیتی به تیغ
مبارک بدی وقت اسپندیار
همان گاه فرخ زریر سوار
که روی زمینت همه بنده بود
به فرمان و رأیت سرافکنده بود
خجسته به هنگام شاه اردشیر
همان گاه داراب ارزاس پیر
به وقت جهان جوی ساسان نژاد
جهان را نمودی پر از مهروداد
همان گاه شاپور فرخنده رای
ابر تارک قیصرت بود پای
در ایام فرخ قباد گزین
پر از دانش و داد کردی زمین
به هنگام نوشیروان بزرگ
یکی کردی آبشخور میش و گرگ
در فرهی بر تو اکنون ببست
که آن فر و برز مهین گشت پست
شد آن تخمه ویران و ایران همان
برآمد همه کامه ی بدگمان
گزند آمد از پاسبان بزرگ
شبان شد به جان رمه هم چو گرگ
مگر روز بدبختیت شد پدید؟
سیه گشت آن بخت و روز سپید
که نفرین بر این بخت ناخوب باد
سزد گر نباشیم از آن هیچ شاد
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از دورانهای مختلف حکمرانی شاهان بزرگ ایران سخن میگوید و روزهای خوشی که با هر یک از این شاهان رقم خورده را ستایش میکند. او به جمشید، زرتشت، کیومرث، فریدون، منوچهر، کیقباد، آرش، کیخسرو، اسپندیار، اردشیر، داراب و نوشیروان اشاره میکند و هر کدام را به عنوان نمادهایی از شکوه و عظمت یاد میکند. به خصوص از زمانهایی یاد میشود که ایران به اوج شکوفایی و عدالت رسید. اما در نهایت، شاعر به وضعیت نامطلوب کنونی و بدبختیها افسوس میخورد و بخت ناخوش را نفرین میکند، به طوری که احساس ناامیدی و یأس از اوضاع جاری در دلش شکل میگیرد.
هوش مصنوعی: ای شهریار گرانقدر و بزرگ، جز تو هیچ چیز دیگری کامل و ارزشمند نیست. بدون وجود تو، نور و زیبایی زندگی به هیچ میرسد.
هوش مصنوعی: روز خنک و فرح بخشی فرا رسیده که جمشید، شخصیت بزرگ و فرزانه، به ارمغان آوردن زیباییها و نیکیهای فراوان را به همراه دارد.
هوش مصنوعی: خنک و آرامشبخش است روزی که در تو زهرهشت (زودیاک) وجود داشته باشد، چرا که در آن روز آن کسی که کردارهای بد را انجام میدهد، از بین میرود.
هوش مصنوعی: روزگار خوشی را توصیف میکند که کیومرث، نخستین پادشاه، ظهور پیدا کرد و تاج و تخت به وجود آمد.
هوش مصنوعی: خجسته و خوشبخت است آن کسی که به او خوشگذرانده شده، چرا که از وجود او سراسر جهان تازه و نو میشود.
هوش مصنوعی: در زمان فریدون، دوران خوبی بود و همه چیز در آرامش و خوشی سپری میشد، اما در زمان منوچهر، اوضاع متفاوت و دشوار بود.
هوش مصنوعی: در روزگار گذشته، شخصی به نام همایون بر سرزمین ارباس حکومت کرد و او بر نینوا دست یافت و بر آن سرزمین تسلط پیدا کرد.
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که بعد از کیقباد، که یکی از پادشاهان معروف و درخشان بود، آن مکان یا سرزمین که متعلق به طوس و نوذر نژاد است، همچنان درخشش و خوشبختی خود را حفظ کرده است.
هوش مصنوعی: در زمان آرش، قهرمان مشهور، تو به دست آوردی تمامی سرزمینهای شرق و غرب.
هوش مصنوعی: در زمان حکومت اکمین، نسل کرکس، تمام خاک شام را نابود کرد.
هوش مصنوعی: این بیت به اشاره به دو شخصیت مهم از شاهنامه، یعنی کاووس و کیخسرو، پرداخته است. در اینجا به مضمون دوستی و ویژگیهای اخلاقی و خوب آنها اشاره میشود. در واقع، این افراد به عنوان نمادهایی از پادشاهی و فضیلت در نظر گرفته شدهاند و در زمانی که کیخسرو در اوج خود است، به زندگی کاووس نیز توجه میشود. این امر نشاندهنده اهمیت ویژگیهای نیک در رهبری و تاثیر آن بر جامعه است.
هوش مصنوعی: مانند ماهی که از ابرها بیرون میآید، تو تمام زیباییهای جهان را با خود به همراه داری.
هوش مصنوعی: در زمان سرزنده و خوشبختی زریر سوار، اسپندیار هم به پیروزی و خوبرویی دست یافت.
هوش مصنوعی: همه موجودات روی زمین به خاطر اراده و حکمت تو بندگی میکنند و در برابر تو سر تسلیم فرود آوردهاند.
هوش مصنوعی: در زمان خوشیمن شاه اردشیر، داراب، پیر با ارزشی نیز وجود داشت.
هوش مصنوعی: در زمان ساسانیان، تو جهان را پر از محبت و عدالت نشان دادی.
هوش مصنوعی: در آن زمان شاپور، قدرتمند و با تدبیر، ابرِ مغلوبی بر سر قیصر بود.
هوش مصنوعی: در روزهای خوش و مبارک قباد، زمین را با علم و انصاف پر کردی.
هوش مصنوعی: در زمان نوشیروان بزرگ، به هنگام نوشیدن، در یک مکان مشترک، دمی از میش و گرگ کنار هم بودند.
هوش مصنوعی: اکنون بر تو پوششی قرار داده شد که آن زیبایی و شکوه بزرگ به پایین آمده است.
هوش مصنوعی: تخمه ویران شده، و ایران زیر سایه آن متولد گردید و همه آرزوهای بدگمان برآورده شد.
هوش مصنوعی: آسیب و خطر از سوی نگهبان بزرگ به سراغ شبان آمد، او به مانند گرگ برای جان گله اقدام کرد.
هوش مصنوعی: آیا روز شومات فرا نرسید؟ بخت تو تیره گشت و روز روشن به تاریکی مبدل شد.
هوش مصنوعی: نفرین بر این سرنوشت بدی که داریم، اگر از آن هیچ خوشحالی نصیبمان نشود، جایز است.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.