طبیبی ز خلخال آمد به ری
کمر بسته و زرد رخ همچو نی
سر و پوز او همچو بوزینه بود
زنخدانش آویزه سینه بود
به شخصه رخش همچو صفرای من
به عینه سرش همچو سرنای من
کنون هفت سال است کو خوانده طب
ولی توبه نشناسد از شطر غِب
نه از بول بشناسد او نبض را
نه از بسط بشناسد او قبض را
پدر بر پدر عام بوده است لیک
سیادت به خود بسته با ضرب سیک
همانا یقین تخمه باب نیست
ز مادرش باید بپرسم که کیست
ز زردی رنگش هویداستی
که او محترق خلط صفراستی
چو گردد رخش از حجاب آشکار
نباید دگر دهن خردع به کار
زبانش چو در قصه گویا شود
برای مریان اپیکا شود
ز سودا سرش آنچنان گشته خشک
که سوزد در او خطمی و بیدمشک
مگر قیل سمع است یرقان او
که بر دوش چرخ است یرقان او
چو عاشق بگیرد از او حب صبر
ز بی صبری اندر شتابد به قبر
گرش دل به تنگ آید از کار من
به جلدش رود حب ستار من
ندانم که را داده گلقند خام
که از کونش آمد ورا بار عام
گمانم بود کرمی از مغز کون
که افیون خوران ساختندش برون
مرا سالها فکر بُد شام و روز
که آیا چگونه بود شکل کون
کنونش بدیدم رخی زرد داشت
قدی سخت نازک دمی سرد داشت
نه از حبس بول است رخ زردیش
که در پیش قول است دم سردیش
بگفتم دوا جستن از وی خطا است
سخنهای سعدی شنیدن رواست
طبیبی که او خود بود زرد روی
از او داروی سرخ روئی مجوی
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به انتقاد از طبیبی زردرنگ و بیکفایت میپردازد که با وجود هفت سال تحصیل در طب، هنوز نمیتواند تشخیصهای درست بدهد و به درمان بیماران کمک کند. او به نوع ظاهر و ویژگیهای این طبیب، از جمله رنگ زرد صورتش و شباهتش به میمون، اشاره میکند. شاعر به طعنه میگوید که باید از مادر این طبیب درباره اصل و نسبش سؤال کرد و اضافه میکند که این پزشک به خاطر مشکلات خلط صفرا، به گونهای ظاهر شده است. در نهایت، شاعر به این نتیجه میرسد که از چنین طبیبی نباید انتظار معجزه داشت و باید به حکمتهای سعدی و دیگر منابع معتبر توجه کرد.
هوش مصنوعی: یک پزشک با خلخال به کمر بسته و چهره زرد همچون نی آمده است.
هوش مصنوعی: چهره و صورت او شبیه به میمون است و چانهاش به سینهاش آویزان است.
هوش مصنوعی: چهرهام به زیبایی چهرهاش مانند رنگ زعفران است و سرش هم همچون سر نی زیباست.
هوش مصنوعی: الان هفت سال است که طب را خواندهام، ولی نتوانستهام توبه کنم و از شراب دوری گزینم.
هوش مصنوعی: او نه از طریق مدفوع میتواند نبض را بشناسد و نه از طریق گسترش، میتواند انقباض را درک کند.
هوش مصنوعی: پدران به طور کلی در مقام خود عادی و معمولی بودهاند، اما به خاطر اصل و نسب خود، مقام ویژهای دارند و این افتخار را به خود نسبت میدهند.
هوش مصنوعی: واقعاً یقین از پدر و مادر نمیباشد، بلکه باید از مادر پرسید که چه کسی است.
هوش مصنوعی: از زردی رنگ او مشخص است که دچار مشکلات کبدی و صفراوی است.
هوش مصنوعی: وقتی که زیبایی و نورش از پشت پردهها نمایان شود، دیگر نیازی به سخن گفتن با الفاظ کوچک و اندک نیست.
هوش مصنوعی: زمانی که زبانش در داستانگویی توانمند شود، به مانند تجربهای اپیک و عمیق برای شنوندگان تبدیل میشود.
هوش مصنوعی: او به قدری غم و اندوه در دلش نشسته که حتی عطر گلها و گیاهان خوشبو هم نمیتواند به او آرامش بخشد و حالش را بهتر کند.
هوش مصنوعی: آیا فقط گوشهای ماست که میشنوند، یا اینکه تجربههای زندگیمان هم بر دوش زندگی ما سنگینی میکند؟
هوش مصنوعی: وقتی عاشق به عشقش دست پیدا کند، از صبر و تحمل میگیرد و از بیصبری به سمت قبر و مرگ شتاب میزند.
هوش مصنوعی: اگر دلش از کارهای من به تنگ بیاید، عشق من مانند ستارهای برایش دور خواهد شد.
هوش مصنوعی: نمیدانم که چه کسی شیرینی خامی را به او داده که از وجودش همه جا خبرش پخش شده است.
هوش مصنوعی: به نظر میرسد که موجودی از درون جهان به وجود آمده که به نوعی به افرادی که افیون مصرف میکنند، آسیب زده و آنها را تحت تأثیر قرار داده است.
هوش مصنوعی: سالها درگیر این فکر بودم که چطور بود که شکل وجود و هستی به این صورت درآمده است.
هوش مصنوعی: حال او را دیدم که صورتش رنگ پریده بود و بدنش بسیار نرم و لاغر به نظر میآمد و در لحظهای که به او نگاه میکردم، حال و هوایش سرد بود.
هوش مصنوعی: این دو خط به ما میگوید که زردی چهره او به خاطر حبس ادرار نیست، بلکه به دلیل قول و وعدهای است که در پیش دارد و فکرش مشغول آن است. در واقع، این چهره زرد نماد نگران بودن و درگیری ذهنی اوست.
هوش مصنوعی: گفتم که از او درمان خواستن اشتباه است، اما شنیدن سخنان سعدی کار درستی است.
هوش مصنوعی: پزشکی که خودش رنگ صورتش زرد است، نمیتواند داروی درمانی برای کسانی که رنگ صورتشان قرمز است، پیدا کند.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.