عجب دردیست خو با کام کردن
به نا گه زهر غم در جام کردن
به سر بردن به شادی روزگاران
به ناگه دور افتادن ز یاران
عجب کاریست بعد از شهریاری
در افتادن به مسکینی و خواری
ز اوج کامکاری اوفتادن
به ناکامی و خواری دل نهادن
خوشی چندان که در قربت فزون تر
به مهجوری دل از غم پر ز خون تر
شود هر چند افزون آشنایی
فزون تر گردد اندوه جدایی
اگرچه کوهکن از جام شیرین
ندید از تلخکامی کام شیرین
وصال او دمی یا بیشتر بود
وز آن یک دم نصیبش یک نظر بود
محبت تیر خود را کارگر کرد
به فرهاد آنچه کرد آن یک نظر کرد
چو دید از یک نظر یک عمر شادی
رسیدش نیز عمری نامردای
در آن کوه جفا کش با دل تنگ
به جای تیشه سر میکوفت بر سنگ
ز سنگ از تیشه گاهی میتراشید
به ناخن سینه گاهی میخراشید
ولی چون تیشه بر سنگ او فکندی
به جای سنگ نیز از سینه کندی
که نزهتگاه جانان سینه باید
چو دل جایش درون سینه شاید
گر او در سینه جای دل نهد سنگ
تنش چون دل نهم در سینهٔ تنگ
به هر نقشی که بربستی به خارا
به دل سد نقش بستی زان دلارا
از آن دیر آمد آن مشکو به انجام
که کار او فزودی عشق خود کام
اگر مه بودی آن کوه ار چو گردون
به ضرب تیشهاش کردی چو هامون
به هر جاکردی از آن پشته هموار
به دل گفتی چو اینجا پا نهد یار
ادب نبود به نوک تیشه سودن
چنین در عاشقی نااهل بودن
نمودی آن بلند و پست یکسان
گهی با ناخن و گاهی به مژگان
به هر صورت که بستی زان جفا کار
به دل گفتی کجا این و کجا یار
ستردی در دم آن نقشی که بستی
پس آنگه دست خویش از تیشه خستی
بگفتی کاین سزای آنچنان دست
که نقش اینچنین گستاخ بشکست
به روز و شب نه خوردش بود و نه خفت
به خویش از وصل یار افسانه میگفت
به دل گفتی که ای مینای پر خون
مده یکچند خون از دیده بیرون
که آن خونخواره چون آید به پیشت
نیاید شرمی از مهمان خویشت
بگفتی سینه را زین پیش مگداز
تو نیز از تاب دل میسوز و میساز
که چون نوشد ز خون دل شرابی
مهیا سازی از بهرش کبابی
بگفتی دیده را کای ابر خون بار
ز سیل خون چه میبندی ره یار
بس است این جوی خون پیوسته راندن
که نتوان بررهش آبی فشاندن
به غم گفتی که ای همخوابهٔ دل
برون کش رخت از ویرانهٔ دل
که چون آن گنج خوبی در برآید
چو جان جایش به غیر دل نشاید
به افغان گفت عشرت ساز او باش
به سر میگفت پا انداز او باش
ز خود پرداختی زان پس به گردون
که ای از دور تو در ساغرم خون
ز تو ای بیستون دل گرچه خون است
فزونتر سختیم از بیستون است
چو مهمانی به نزهتگاه شیرین
مرا پیوسته تلخ تست شیرین
چه باشد کز در یاری در آیی
مرا در عاشقی یاری نمایی
نمایی روی گلگون را بدین سوی
که تاگلگون نمایم از سمش روی
ولیکن دانمت کاین حد نداری
که او را موکشان سوی من آری
که دانم خاطر شیرین غیور است
سرش از چنبر حکم تو دور است
چو شیرین حلقهٔ گیسو گشاید
چو من سد چون تواش در چنبر آید
وزان پس با خیال دوست گفتی
به خود گفتی ز خود پاسخ شنفتی
که یارا هم تو از محنت رهانم
که کاری برنیاید زین و آنم
تو یاری کن که گردون بر خلاف است
تو بامن راست شو کاو بر گزاف است
وگر گردون موافق با من آید
تو چون بندی دری او چون گشاید
نگارا از ره بیداد باز آی
بده داد من و بر من ببخشای
مکن آزاد از دامم خدا را
ولیکن با من بیدل مدارا
ز دوری باشدم زان ناصبوری
که از یاد تو دور افتم ز دوری
گر از دوری فراموشم نسازی
من و با درد دوری جان گدازی
نخست از مرگ میجستم کرانه
که تا دوری نیفتد در میانه
چو میبینم غمت را جاودانی
کنون مرگم به است از زندگانی
گمان این بود کان زلف درازم
همین جا دام گستردهست بازم
کنون چون بینم آن زلف دلاویز
کشیده در ره دل تا عدم نیز
مران ای دوست از این پس ز پیشم
زمانی راه ده در وصل خویشم
نخواهم عزتی زین قربت از تو
که خواری از من است و عزت از تو
ندانم فرق عزت را ز خواری
که عشقم کرده این آموزگاری
ولی عشقت به لب آورده جانم
همیخواهم که بر پایت فشانم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: فرهاد به شدت عاشق شیرین است و درد فراق او قلبش را میآزارد. او از کامرانی و خوشی به بیچارگی و غم میافتد و حتی در دوری از شیرین، فشار دلش را با ضربههای تیشه بر سنگ تسکین میدهد. فرهاد هر لحظه با یاد شیرین زندگی میکند و دردش را در خلوت خود بیان میکند. او با تصور وصال، خود را از غم دوری رها میسازد و امید دارد که روزی دوباره با شیرین دیدار کند. عشق او به شیرین برایش ارزشمندتر از هر چیز است و حاضر است برای او از تمامی سختیها بگذرد. در نهایت، او به عشقش وفادار میماند و آرزوی وصالی شیرین را در دل دارد.
هوش مصنوعی: چه درد عجیبی است که آدم به کامروایی خو بگیرد و ناگهان زهر غم در جامش ریخته شود.
هوش مصنوعی: روزگاری را به شادی گذراندن و سپس ناگهان از یاران دور افتادن نیز همینگونه دردناک است.
هوش مصنوعی: عجیب است که کسی پس از پادشاهی و سروری به بینوایی و خواری بیفتد.
هوش مصنوعی: از اوج کامیابی فرو افتادن و به ناکامی و خواری تن دادن سخت است.
هوش مصنوعی: هرچه شادی در نزدیکی به یار بیشتر باشد، دل در دوری او پرخونتر و غمگینتر میشود.
هوش مصنوعی: هرچه آشنایی و انس بیشتر شود، اندوه جدایی هم بیشتر میشود.
هوش مصنوعی: هرچند فرهاد کوهکن از جام شیرین به خاطر تلخکامی خود کام شیرینی ندید،
هوش مصنوعی: و وصال او با شیرین تنها لحظهای یا کمی بیشتر بود و بهرهاش از آن لحظه فقط یک نگاه بود،
هوش مصنوعی: عشق تیرش را کارگر کرد و هرچه بر سر فرهاد آمد از همان یک نگاه بود.
هوش مصنوعی: چون از یک نگاه به اندازهٔ یک عمر شادی دید، به اندازهٔ یک عمر هم ناکامی نصیبش شد.
هوش مصنوعی: فرهاد رنجکش در آن کوه با دلی تنگ به جای تیشه سر خود را بر سنگ میکوبید.
هوش مصنوعی: گاهی با تیشه سنگ را میتراشید و گاهی با ناخن سینهٔ خود را میخراشید.
هوش مصنوعی: اما هرگاه تیشه بر سنگ میزد، همراه سنگ از سینهٔ خود نیز میکند.
هوش مصنوعی: زیرا تفرجگاه و جایگاه معشوق باید سینه باشد و شایسته است که او مانند دل درون سینه جا داشته باشد.
هوش مصنوعی: اگر او در سینهاش به جای دل سنگ نهاده و سنگدل است، من تن او را همچون دل در سینهٔ تنگ خود جای میدهم.
هوش مصنوعی: هر نقشی که بر سنگ خارا میکشید، صد نقش از آن دلارام در دل خود مینگاشت.
هوش مصنوعی: آن کاخ و بنا از این رو دیر به پایان رسید که عشقِ خودکام کار او را بیشتر و دشوارتر میکرد.
هوش مصنوعی: اگر آن کوه حتی به بلندی آسمان هم بود، با ضربهٔ تیشه آن را مانند دشت هموار میکرد.
هوش مصنوعی: هر جا که از آن تپه را هموار میکرد، با خود میگفت چون یار اینجا پا خواهد گذاشت،
هوش مصنوعی: ادب نیست که آن را با نوک تیشه بسایم و در عاشقی چنین نالایق باشم.
هوش مصنوعی: پس آن بلندی و پستی را گاهی با ناخن و گاهی با مژگان خود یکسان و هموار میکرد.
هوش مصنوعی: هر صورتی که از آن معشوق ستمگر میکشید، با خود میگفت این نقش کجا و یار کجا؛ هیچ شباهتی به او ندارد.
هوش مصنوعی: بیدرنگ نقشی را که کشیده بود پاک میکرد و سپس با تیشه دست خود را زخمی میکرد.
هوش مصنوعی: و میگفت این سزای دستی است که با گستاخی چنین نقش زیبایی را خراب و ناقص کرد.
هوش مصنوعی: شب و روز نه میخورد و نه میخوابید و با خود از وصال یار قصه میگفت.
هوش مصنوعی: به دلش میگفت ای شیشهٔ پر از خون، چندی خون را از راه چشم بیرون مریز،
هوش مصنوعی: تا وقتی آن معشوق خونخوار نزد تو آمد، از مهمان خود شرمنده نباشی که چیزی برای پذیرایی نداری.
هوش مصنوعی: به سینهاش میگفت پیش از این آب مشو؛ تو هم از گرمای دل بسوز و تحمل کن،
هوش مصنوعی: تا وقتی یار از خون دل شرابی نوشید، تو برای او کبابی آماده کرده باشی.
هوش مصنوعی: فرهاد به چشم خود میگفت: ای چشمی که مانند ابر خون میباری، چرا با سیل خونت راه آمدن یار را میبندی؟
هوش مصنوعی: بس است که پیوسته جوی خون روان کنی؛ چون با خون نمیتوان، به رسم استقبال، بر سر راه مهمان آب پاشید.
هوش مصنوعی: به غم میگفت: ای که همنشین و همخوابهٔ دلی، بار و بنهٔ خود را از این دل ویران بیرون ببر.
هوش مصنوعی: زیرا وقتی آن گنج زیبایی (شیرین) به خانه درآید، جای او مانند جان جز در دل نیست؛ پس دل باید از غم خالی باشد.
هوش مصنوعی: به ناله و فریاد خود میگفت که سازِ شادی و بزم او باش، و به سرِ خود میگفت که فرشِ زیر پای او باش.
هوش مصنوعی: پس از آن از خود رو میگرداند و به آسمان میگفت: ای که از گردش تو جام من پر از خون شده است.
هوش مصنوعی: ای آسمانِ بیستون، هرچند دلم از دست تو خونین است، سختی و رنجی که میکشم از کوه بیستون هم سختتر است. «بیستون» هم وصف آسمانِ بیستون است و هم نام کوهی که فرهاد میکند.
هوش مصنوعی: چون تو بر فراز جایگاه شیرین و مهمانِ گردشگاه او هستی، تلخیای که به من میچشانی همیشه برایم شیرین است.
هوش مصنوعی: چه میشود اگر از درِ دوستی درآیی و مرا در عاشقی یاری کنی؟
هوش مصنوعی: کاش رویِ «گلگون»، اسب شیرین، را به این سو بگردانی تا چهرهام را با خاکِ زیر سمش گلگون کنم.
هوش مصنوعی: ولی میدانم که تو چنین توانی نداری که او را موکشان به سوی من بیاوری.
هوش مصنوعی: زیرا میدانم که دلِ شیرین غیور و سرکش است و سرش از حلقهٔ فرمان تو بیرون است.
هوش مصنوعی: وقتی شیرین حلقهٔ گیسویش را بگشاید، صد کس مانند من و مانند تو (ای آسمان) در دام آن گرفتار میشوند.
هوش مصنوعی: پس از آن با خیال معشوق سخن میگفت؛ با خود حرف میزد و از خود پاسخ میشنید.
هوش مصنوعی: ای یار، تنها تو مرا از رنج رها کن، که از این و آن کاری برنمیآید.
هوش مصنوعی: تو یاریام کن، چون آسمان با من سرِ ناسازگاری دارد؛ تو با من راست و یکرنگ باش، چون او بیهودهکار و ستمگر است.
هوش مصنوعی: و حتی اگر آسمان هم با من موافق شود، وقتی تو دری را ببندی او چگونه میتواند آن را بگشاید؟
هوش مصنوعی: ای نگار، از راه ستم بازگرد، داد مرا بده و بر من رحم کن.
هوش مصنوعی: تو را به خدا مرا از دام خود آزاد مکن، ولی با منِ دلباخته مدارا کن.
هوش مصنوعی: بیقراریام در دوری از این است که میترسم به سبب دوری از یاد تو بروم.
هوش مصنوعی: اگر در دوری فراموشم نکنی، من راضیام که با درد دوری بسازم و جانم را بگدازم.
هوش مصنوعی: در آغاز از مرگ میگریختم تا میان ما جدایی نیفتد.
هوش مصنوعی: اکنون که میبینم غم تو همیشگی است، مرگ برایم از زندگی بهتر است.
هوش مصنوعی: گمان میکردم که آن زلف بلند تو تنها در همین جهان برای من دام گسترده است.
هوش مصنوعی: اکنون میبینم آن زلف دلانگیز تا عالم نیستی و پس از مرگ هم سر راه دل کشیده شده است؛ یعنی با مردن هم از عشق تو رهایی نیست.
هوش مصنوعی: ای دوست، از این پس مرا از پیش خود مران و لحظهای مرا به وصال خود راه بده.
هوش مصنوعی: از این نزدیکی به تو عزت و مقامی نمیخواهم؛ خواری از آنِ من است و عزت از آنِ تو.
هوش مصنوعی: من دیگر فرق عزت و خواری را نمیدانم، زیرا عشق این را به من آموخته است.
هوش مصنوعی: اما عشق تو جانم را به لب رسانده است و میخواهم آن را نثار پای تو کنم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.