زلف پیش پای او بر خاک می‌ساید جبین
همچو هندویی که پیش بت نهد سر بر زمین
زین خطایش بر سر بازار باید کند پوست
گر کند دعوی به زلفت نافهٔ آهوی چین
ای شب خورشید پوشت سنبل باغ بهشت
وی لب شکر فروشت چشمهٔ ماء معین
عاجز از موی میانت مردمان موشکاف
مضطر از درک دهانت مردمان خرده بین
گرمی مهر تو هردم می‌شود در دل ز یاد
تا ز ماه عارضت بنمود خط عنبرین
بهر دلگرمی طلسمی ماند بر آتش مگر
غمزهٔ افسونگرت چون غمزهٔ سحر آفرین
مردمان دیده از موج سرشکم بد برند
آب چون در کشتی افتد بد برد کشتی نشین
شد بهار اما چه خوشحالی مرا چون بی قدش
شاخ گل در دیده می‌آید چو میل آتشین
بگذر از بیت الحزن اکنون که در اطراف باغ
می‌کند بلبل غزلخوانی به آواز حزین
بلبل از گل در شکایت غنچه خندان از نشاط
گل پریشان زین حکایت بر جبین افکنده چین
تاکند در کار بلبل چون رسد هنگام کار
شاهد گل زهر پنهان کرده در زیر نگین
غنچه و گل اشک بلبل گر نمی‌کردند پاک
آستین آن چرا خونین شد و دامان این
آب جو بهر چه رو در هم کشد چون در چمن
کرده همیان پر درم از عکس برگ یاسمین
غنچه گو دلتنگ شو کو خرده‌ای دارد به کف
کز نسیمش کیسه پردازیست هر سو در کمین
روح در تن می‌دمد باد بهاری غنچه را
می‌رسد گویا ز طرف روضه خلدبرین
یعنی از خاک حریم روضهٔ شاه نجف
گلبن باغ حقیقت سرو بستان یقین
حیدر صفدر، شه عنترکش خیبر گشای
سرور غالب، سر مردان امیر المؤمنین
تا چرا خود را نمی‌بیند ز نامش سر فراز
رخنه‌ها در سینه کرد از رشک عینش حرف سین
کیست کو سر کرده سر باشد بدور عدل او
کش ز سر نگذشت حرف ناامیدی همچو شین
گر نیارد سر فرو با پاسبان درگهت
هندوی گردنکش کیوان درین حصن حصین
از طناب کهکشان جلاد خونریز فلک
برکشد او را به حلق از پیش طاق هفتمین
چرخ چوگانی که گوی خاک در چوگان اوست
رخش قدر عالیش را چیست داغی بر سرین
ذات پاکش گر نبودی بانی ملک وجود
حاش لله گر بدی الفت میان ماه وطین
شرح احوال حجیم و صورت حال جنان
سر به سر گوید، اشارت گر کند سوی جنین
ای حریم بوستان مرقدت دارالسلام
وی ز خیل خاک بوسان درت روح الامین
درگه قدر ترا ارواح علوی پاسبان
خرمن فضل ترا مرغان قدسی خوشه چین
سرکشان بردند سرها در گریبان عدم
هر کجا تیغت برون آورد سر از آستین
وقت خونریزی که سوی پیشهٔ ناوردگاه
پر دلان از هر طرف آیند چون شیر عرین
از نفیر جنگ گردد قصر گردون پر صدا
وز غریو کوس باشد گوش گردون پر طنین
جنگجویان نیزه بازند از یمین و از یسار
تندخویان رخش تازند از یسار و از یمین
گردد از برق سنان هر سو تنور کینه گرم
باشد از خون سران خاک سم اسبان عجین
بر سمند کوه پیکر تند خویان گرم جنگ
همچو آتش گشته پنهان در لباس آهنین
بر کشی تیغ درخشان روبروی خیل خصم
و ز پی آهنگ میدان جاکنی بر پشت زین
آن زمان مشکل که گردد در حریم کارزار
آن نفس حاشا که ماند در فضای دشت کین
نیزه داری غیر مهر آن نیز لرزان بر سپر
تیغ داری جز جبل افتاده او هم بر زمین
در دهن تیغ و کفن در گردن از دیبای چرخ
موکشان آرند زیرش از حصار چارمین
طبع معنی آفرینت در فشانی می‌کند
آفرین وحشی به طبع در فشانت آفرین
تا برون آرد ز تأثیر بهاران شخص خاک
لعل و یاقوتی که در زیرزمین دارد دفین
بسکه بر روی ز می بر قهر بارد آسمان
باد همچون مار بدخواه تودر زیرزمین
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر در ستایش علی (ع) به زیبایی و شکوه او می‌پردازد و او را همچون یک خورشید در باغ بهشت توصیف می‌کند. شاعر از عشق و ارادت مردم به علی (ع) سخن می‌گوید و تأثیر وجود او را بر دل‌ها تشریح می‌کند. همچنین به زیبایی‌های ظاهری و باطنی او اشاره می‌کند و موقعیت او را به عنوان امیرالمؤمنین و سردار جنگ‌ها نشان می‌دهد. در ادامه، شاعر به جنگ‌هایی که علی (ع) در آنها شرکت داشته و شجاعت و دلیری او در میدان نبرد را توصیف می‌کند. در نهایت، با اشعاری توصیفی، بر عظمت و مقام او تأکید می‌شود و روح قدسی او را در حریم مرقدش یادآور می‌شود.
هوش مصنوعی: موهای او بر خاک می‌افتد و بر زمین ساییده می‌شود، مانند یک هندو که در برابر بت‌هایش سرش را به زمین می‌گذارد.
هوش مصنوعی: این بیت به معنای این است که اگر کسی به خاطر زیبایی زلف تو، در بازار خود را دچار گناه کند و از تمایل خود به تو سخن بگوید، باید با خود بگوید که این زیبایی به حدی است که مانند پوست و ظرافت یک آهوی چینی است، و او باید به این زیبایی اعتراف کند.
هوش مصنوعی: ای شب، تو مانند خورشیدی هستی که در پس سنبل‌های باغ بهشت قرار دارد. لب تو همچون شکر شیرین است و بهار درخشان و چشمهٔ آب زلالی را تداعی می‌کند.
هوش مصنوعی: مردم حساس و کنجکاو، از زیبایی موی تو عاجز و حیران هستند و نمی‌توانند آن را به درستی درک کنند. همچنین، آنها که به جزئیات توجه دارند، در فهم کلام تو دچار مشکل و ناتوانند.
هوش مصنوعی: هر لحظه گرمی محبت تو در دل من از یاد تو به وجود می‌آید، همچنان که وقتی چهرهٔ تو با زیبایی‌ات نمایان می‌شود، خطی مانند عطر عنبر بر چهرهٔ تو جلوه می‌کند.
هوش مصنوعی: دلگرمی‌ام به تو مانند طلسمی است که بر آتش نگه داشته می‌شود. آیا غمزه‌ات، که چون سحرگاهان زیبایی‌ات افسون‌گر است، نیز چنین قدرتی دارد؟
هوش مصنوعی: آدم‌ها فکر می‌کنند که اشک‌های من مانند موج‌های آب است، ولی وقتی کشتی در آب می‌افتد، تاثیرش بر کشتی‌نشینان بد است. یعنی احساس تنهایی و غم من بر دیگران تأثیر منفی می‌گذارد.
هوش مصنوعی: بهار آمده است، اما من چه خوشحالی کنم، زیرا وقتی گل‌ها در چشم من جلوه می‌کنند، بی‌وجود محبوبم، شاخ گل برایم آرزویی آتشین است.
هوش مصنوعی: فراموش کن غم و اندوه را، الان که بلبل در باغ به نوای غم‌انگیز خود مشغول خواندن است.
هوش مصنوعی: بلبل از گل می‌نالد و به حالت غنچه که از شادی گل شاداب است، شکایت می‌کند. بر پیشانی گل، چروک‌هایی ایجاد شده که نشان‌دهندهٔ پریشانی او از این ماجراست.
هوش مصنوعی: وقتی که نوبت به بلبل (پرندهٔ عاشق) می‌رسد تا برای فعالیت خود مشغول شود، گل (به عنوان معشوق) زیر نگین (زینت) خود زهر (خطر یا درد) را پنهان کرده است. این اشاره به این دارد که ممکن است زیبایی و جذابیت ظاهر، دردها و مشکلاتی را مخفی کند.
هوش مصنوعی: اگر غنچه و گل اشک بلبل نبودند و پاک نمی‌کردند، پس این چه دلیلی دارد که دامان گل خونین شده و آستین بلبل چاک خورده است؟
هوش مصنوعی: آبِ جوی چرا به سمت گلزار حرکت می‌کند، زمانی که در چمن، کیف پر از درم (پول) به‌خاطر تصویر برگ یاسمن قرار دارد؟ به نظر می‌رسد که وجود زیبایی و شکوفایی در گلزار، سبب جلب آب شده است.
هوش مصنوعی: ای غنچه، دلتنگ و افسرده شو، زیرا در دستانت چیزی وجود دارد که هر نسیمی در انتظار آن است تا برایت گنجی بسازد و تو را غنیمت ببرد.
هوش مصنوعی: نسیم بهاری در جان انسان دمیده می‌شود و به غنچه‌ای که در دل دارد، می‌رسد. به نظر می‌رسد این نسیم از جانب باغ بهشت می‌آید.
هوش مصنوعی: از خاک حریم حرم امام علی (ع) در نجف، درختان زیبای حقیقت و باغ یقین روییده‌اند.
هوش مصنوعی: علی (ع)، معروف به حیدر، شیر دل و جنگجوی برجسته‌ای است که موفقیت‌های زیادی در جنگ‌ها داشته است. او فرمانده و رئیس مردان مؤمن است و لقب «امیر المؤمنین» به او نسبت داده می‌شود.
هوش مصنوعی: چرا خود را نمی‌بیند، در حالی که نامش باعث سربلندی و نفوذ به دل‌ها شده است، از حسادت به او، دیگران حرف‌های بد می‌زنند.
هوش مصنوعی: چه کسی است که سرش را به دور از عدالت او نگذاشته و حرف ناامیدی از دهانش خارج نشده است، همچون حرف «شین» که در زبان پارسی استفاده می‌شود؟
هوش مصنوعی: اگر کسی با محافظت درگاه تو سرش را پایین نیاورد، مانند هندویی سرکش که بر کیوان (سیاره) سلطه دارد، در این دژ محکم (دژ تو) باقی نمی‌ماند.
هوش مصنوعی: از طناب کهکشان، که به وسیلهٔ آن، فلک (آسمان) مانند جلادی خونریز، انسان را از سطح زمین به سمت بالای طاق هفتم (عالی‌ترین نقطهٔ آسمان‌ها) می‌کشد.
هوش مصنوعی: آسمان به مانند یک چوگان است که زمین (خاک) گوی آن به شمار می‌آید. در این حالت، عظمت و جایگاه واقعی علی (ع) چیست که بر سرش داغی باشد؟
هوش مصنوعی: اگر ذات مقدس علی(ع) نبود که جهان را به وجود آورد، هیچ‌وقت میان کسانی که در این سرزمین زندگی می‌کنند، الفتی ایجاد نمی‌شد.
هوش مصنوعی: احوال و ویژگی‌های گسترده و عظیم بهشت را به طور کامل بیان می‌کند، اگر بخواهد اشاره‌ای به جنین (نطفه) داشته باشد.
هوش مصنوعی: ای مرقد تو، ای حریم آرامش و سرور، محل امن و سلامتی، روح الامین (جبرییل) به گروهی که خاک پایت را می‌بوسند، می‌پیوندد.
هوش مصنوعی: درگاه تو که ارزش و منزلت تو از نظر روحانیون (علوی) مورد پاسداری قرار دارد، مانند مزرعه‌ای از فضائل است که در آن، مرغان قدسی (فرشتگان) به جمع‌آوری و برداشت محصول virtuous مزایا و برکات تو مشغولند.
هوش مصنوعی: سرکشان به خاطر قدرت و شمشیر تو، علی، سرهایشان را در گریبان عدم (عدم به معنای نیستی و نابودی) پنهان کردند و وقتی که تیغ تو از آستین خارج می‌شود، دیگر جایی برای فرار ندارند.
هوش مصنوعی: در زمان نبرد و جنگ که دلیران با شجاعت به میدان نبرد می‌آیند، مانند شیرهای درنده در حرکتند.
هوش مصنوعی: صدای جنگ به قدری بلند و وحشتناک می‌شود که قصر آسمان (آسمان) پر از صدا می‌گردد و صدای طبل‌های جنگ به قدری رساست که گوش آسمان نیز پر از طنین می‌شود.
هوش مصنوعی: جنگجویان با نیزه در دو طرف به شدت در حال نبرد هستند و اسب‌های تندخو هم از سمت چپ و هم از سمت راست می‌تازند.
هوش مصنوعی: از درخشش نیزه‌ها در میدان جنگ، هر طرف مانند تنور، بوی کینه و جنگ می‌آید و زمین به خاطر خون فرماندهان، با سم اسبان در هم آمیخته و آلوده شده است.
هوش مصنوعی: سواران جنگی که برخساره‌های کوه مانند اسب تند و تیزرو سوارند، در لباس زره‌ای آهنین مانند آتش مخفی شده و آمادهٔ نبرد هستند.
هوش مصنوعی: تو با تیغ درخشان در برابر دشمنان قرار می‌گیری و برای رفتن به میدان جنگ، بر پشت اسب آماده می‌شوی.
هوش مصنوعی: زمانی که شرایط کارزار به سختی بیفتد، نمی‌توان نفس را در فضای میدان جنگ رها کرد و امیدوار بود که سالم بماند.
هوش مصنوعی: نمی‌توانی جز عشق و محبت چیزی دیگری را در قلبت نگه‌داری؛ همچنین، تیغی که در دستانت است، در حقیقت از سختی کوه‌ها هم پایین‌تر افتاده و ضعیف شده است.
هوش مصنوعی: در دهن تیغ و کفن، در گردن از دیبای چرخ، موکشان، به معنای کسانی که از زیبایی و لطافت به موها و چهره فرد می‌بالند، زیر آن بی‌پناهی و حصار (محدودیت) قرار می‌گیرند. مراد این است که زیبایی و کمال علی (ع) در چنان مقام بلندی است که حتی در شرایط سخت و خطرناک، زیبایی او همچنان نمایان و بی‌نظیر است.
هوش مصنوعی: روح خلاق و هنری تو باعث خلق آثار زیبا می‌شود و من، وحشی، به این توانایی و استعداد هنری تو تبریک می‌گویم.
هوش مصنوعی: شخصی که تحت تأثیر بهاری روشن و فرح‌بخش قرار می‌گیرد، می‌تواند از وجود گران‌بهایی که در دل خاک دارد، مانند لعل و یاقوت، رونمایی کند. این به معنای آن است که هر کس با روحیه‌ای مثبت و جوانه‌زده می‌تواند استعدادهای نهفته و ارزشمند خود را نمایان کند.
هوش مصنوعی: چنان بارانی بر زمین می‌بارد که گویی آسمان به شدت بر زمین خشمگین است، به طوری که مانند ماری بدخواه بر زیرزمین تأثیر می‌گذارد.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
فهم کن گر مؤمنی فضل امیرالمؤمنین
فضل حیدر ، شیر یزدان ، مرتضای پاکدین
فضل آن کس کز پیمبر بگذری فاضل تر اوست
فضل آن رکن مسلمانی ، امام المتّقین
فضل زین الاصفیا ، داماد فخر انبیا
[...]
ای برید شاه ایران از کجا رفتی چنین
نامه ها نزد که داری؟ بار کن! بگذار! هین
کی جدا گشتی ز شاه و چندگه بودی براه
چند گون دیدی زمان و چند پیمودی زمین
سست گشتی تو همانا کز ره دور آمدی
[...]
حاسدان بر من حسد کردند و من فردم چنین
داد مظلومان بده ای عز میر مؤمنین
شیر نر تنها بود هرجا و خوکان جفت‌جفت
ما همه جفتیم و فردست ایزد دادآفرین
حاسدم بر من همی پیشی کند، این زو خطاست
[...]
گشت گیتی چون بهشت از فر ماه فرودین
بوستان را کرد پر پیرایه های حور عین
بر بهشت بوستان مگزین بهشت آسمان
کان بهشت بر گمانست این بهشت بر یقین
ابر گوئی کرده غارت تخت بزازان هند
[...]
آفرین بر دولت محمودیان باد آفرین
کافریدش زآفرین خویشتن جان آفرین
آفرین بر دولتی کش هر زمان گوید خدا
آفرین باد آفرین بر چون تو دولت آفرین
چون نباشد آفرین ایزدی بر دولتی
[...]
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.