شیخ محمود شبستری
»
سعادت نامه
»
باب چهارم
»
فصل پنجم
»
بخش ۱ - الفصل الخامس فی معرفة نفس الناطقة علم الیقین
اثر و فعل نفس انسانی
نیست اندر وجود پنهانی
نطق و رای و قیاس و اندیشه
فکر و حدس و فراست و پیشه
این همه گفت و گوی علم و بیان
اثر لطف نفس ناطقه دان
هر که دارد دو چشم بیننده
فرق داند ز مرده تا زنده
آدمی هیچ وقت در کم و بیش
نشود غافل از حقیقت خویش
همه وقتی به خواب و بیداری
هست در کار خویشتن داری
من منم گرچه باشم اندر خواب
کیست آن من بگو که چیست جواب
اندر اثبات ذات و نفس انام
نصّ «من امر ربّی» است تمام
بعد از آن امر و خلق کرد جدا
تا بداند که چیست امر خدا
امر بی واسطه است از او صادر
خلق از اسباب و واسطه ظاهر
امر «ربّی» و نفخ «من روحی»
چیست جز روح قدس سبّوحی
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این متن به بررسی اثر و فعالیت نفس انسانی میپردازد. به گفته شاعر، فعالیتهای ذهنی مانند نطق، اندیشه و قیاس، نشانههای وجود نفس ناطقهاند که در وجود انسان نهفته است. هر انسان با چشم بینا میتواند تفاوت میان زندگی و مرگ را تشخیص دهد و هیچگاه از حقیقت خود غافل نمیشود. حتی در خواب و بیداری، انسان در حال مراقبت از خویش است. شاعر به این نکته اشاره میکند که شناخت و اثبات ذات و نفس انسانی به دستور خدا مرتبط است و خداوند بین خلق و امر خود جدایی قائل شده است. بهعلاوه، امر الهی مستقیماً از خدا صادر میشود در حالیکه خلق از واسطهها ناشی میگردد. در نهایت، زیربنای این موضوع بیان میکند که روح قدس و الهی در وجود انسان تجلییافته است.
هوش مصنوعی: عمل و تأثیر روح انسان در وجود، پنهان نیست.
هوش مصنوعی: گفتار و نظر و مقایسه و اندیشه، تفکر و حدس و درک و تخصص.
هوش مصنوعی: این همه بحث و گفتگو در مورد علم و بیان، نشاندهنده تأثیر وجود و سخن گفتن یک نفس لطیف و نیکو است.
هوش مصنوعی: هر کسی که دو چشم بینا دارد، میتواند تفاوت میان مرده و زنده را تشخیص دهد.
هوش مصنوعی: انسان هرگز نباید از واقعیت وجودی خود غافل شود، چه در شرایط کمبود و چه در فراوانی.
هوش مصنوعی: همه در وضعیتهای خواب و بیداری باید به خودشان و کارهایی که انجام میدهند آگاه باشند و مراقب خودشان باشند.
هوش مصنوعی: من خودم هستم، حتی اگر در خواب به سر ببرم؛ بگو آن "من" کیست و پاسخ این سوال چیست؟
هوش مصنوعی: در تأکید بر وجود خدا و نفس مخلوقات، آیه «من امر ربی» به عنوان دلیل و نشانهای کامل شناخته میشود.
هوش مصنوعی: پس از آنکه فرمان و آفرینش را از یکدیگر تفکیک کرد، تا بداند که فرمان خدا چیست.
هوش مصنوعی: فرمان و اراده خداوند به طور مستقیم و بدون واسطه صادر میشود، در حالی که موجودات و پدیدهها از طریق اسباب و وسایل بروز پیدا میکنند.
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که فرمان خدا و روحی که در انسان دمیده شده، چیزی جز روح مقدس و پاک الهی نیست. در واقع این عبارت به ارتباط نزدیک بین خدا و روح انسانی اشاره دارد و نشان میدهد که روح انسانی از تجلیات الهی و مقدس خداوند سرچشمه میگیرد.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.