روی از خلق بگردان که بحق راه اینست
سر و معنی توکلت علی الله اینست
چون بریدی طمع از خلق ز خود دست بدار
زآنکه زاد ره حق آن و حق راه اینست
از سر خواست، نگویم ز سر دل، برخیز
دل چو نبود نتوان گفت که دلخواه اینست
جای آنست که بر نفس کنی حمله شیر
که سگی صنعت او، حیله روباه اینست
بارگیریست تن کاهل تو جان ترا
می کند میل بدنیا که چراگاه اینست
جان بپرور بغم عشق و تنت را بگذار
کندرین ره خر عیسی ترا کاه اینست
تو مپندار که تن آب روانرا دلوست
بلکه مر یوسف مه روی ترا چاه اینست
اسب همت را بر روی بساط خدمت
خانه یی ساز که شطرنج ترا شاه اینست
در ره عشق گر از قیمت یار آگاهی
ترک جان کن که نشان دل آگاه اینست
کار عشقست برو دست در وزن که عقول
اخترانند و چو در می نگری ماه اینست
ای که از وقت سؤالی کنی امروز مرا
در جواب تو یکی نکته کوتاه اینست
گر دمی حظ خود از خلق فراموش کنی
از پی یاد وی، الوقت مع الله اینست
سیف فرغانی افعال نکوکن پس ازین
زآنکه تو نیک نه ای وز تو در افواه اینست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل اندرزی عرفانی دربارهٔ بریدن از خلق و توکل بر خداست. شاعر سالک را به گذشتن از خواستهٔ خود، نبرد با نفس، و پروردن جان با عشق فرامیخواند. او تن را چارپا، خرِ عیسی و چاهِ یوسفِ جان مینامد و عقل را در برابر عشق مانند ستاره در برابر ماه میداند. در پایان «وقت» عرفانی را به فراموش کردن بهره از مردم برای یاد خدا معنا میکند و خود را به نیکوکاری سرزنش میکند.
هوش مصنوعی: از مردم روی برگردان و به آنان دل مبند، زیرا راه درست به سوی خدا همین است. حقیقت و معنای «بر خدا توکل کردم» همین است که از خلق ببری و فقط به خدا تکیه کنی.
هوش مصنوعی: وقتی امید و چشمداشت از مردم را بریدی، از خودت هم دست بکش و خود را رها کن. زیرا توشهٔ راه خدا آن بریدن از خلق است و حقِ این راه گذشتن از خود است.
هوش مصنوعی: از خواسته و ارادهٔ خود دست بکش. نمیگویم از دل دست بکش، چون اگر دل نباشد دیگر نمیتوان از «دلخواه» سخن گفت.
هوش مصنوعی: سزاوار است که مانند شیر به نفس خود حمله کنی، زیرا کار نفس سگصفتی و پستی است و نیرنگش مانند حیلهٔ روباه است.
هوش مصنوعی: تنِ تنبل تو برای جانت مانند چارپای باربر است. این تن به دنیا میل دارد، چون دنیا چراگاه اوست.
هوش مصنوعی: جانت را با غم عشق پرورش بده و تن را رها کن. در این راه، تن مانند خرِ عیسی است و کاهِ او همین دنیای پست است؛ پس به آن بیش از این اعتنا مکن.
هوش مصنوعی: گمان مکن که تن مانند دلوی است که آب زندگی را برای تو بالا میآورد. بلکه تن چاهی است که یوسفِ زیباروی جانت در آن گرفتار شده است.
هوش مصنوعی: اسب همت خود را بر صفحهٔ بندگی و خدمت به حرکت درآور و جایش را آنجا قرار بده، زیرا در شطرنج زندگی تو مهمترین مهره و مقصود همین خدمت است.
هوش مصنوعی: اگر در راه عشق ارزش یار را میشناسی، از جان خود بگذر، زیرا نشانهٔ دلِ آگاه همین جانفشانی است.
هوش مصنوعی: کار، کار عشق است؛ برو و به آن چنگ بزن. عقلها مانند ستارگاناند، و اگر خوب بنگری ماهِ این آسمان عشق است.
هوش مصنوعی: ای کسی که امروز از من دربارهٔ «وقت» به معنای عرفانی آن میپرسی، پاسخ من به تو یک نکتهٔ کوتاه است.
هوش مصنوعی: اگر لحظهای بهرهای را که از مردم میخواهی برای یاد خدا فراموش کنی، معنای «وقت با خداست» همین است.
هوش مصنوعی: شاعر به خودش میگوید: ای سیف فرغانی، از این پس کارهای نیک انجام بده، زیرا تو نیک نیستی و مردم دربارهٔ تو همین را میگویند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.