اگر چو خسرو و خاقان سزای تاج و سریری
ترا گلیم گدایی به از قبای امیری
بوقت می گرو و از سپیدرویی خود دان
بزر سرخ خریدن سیه گلیم فقیری
ترا چه عیب کند یار و گر کند چه تفاوت
گر آفتاب کند عیب ذره را بحقیری
چو دوست سایه لطفی فگند بر سر کارت
بروی پشت زمین را چو آفتاب بگیری
ترا سعادت عشقش بپایه یی برساند
که خس دهی بستانند و زر دهند نگیری
اگر سلامت خواهی چراغ مجلس او شو
چو او فروخت نسوزی (و چون) بکشت نمیری
چو آتش آنچه بیابی برنگ خویشتنش کن
چنان مشو که ز بادی چو آب نقش پذیری
مدام در پی او رو که راه عشق بداند
که چشم عقل تو کورست اگر بدیده بصیری
تو نقد خود بد گر کس سپار تاش بسنجد
بسنگ خویش فزونی بنزد خویش کثیری
فطیر عقل تو خامست بی حرارت عشقش
برو بسوز که خامی، برو بپز که خمیری
سخن بقدر تو گویم که طعمه کرد نشاید
طعام مردم بالغ ترا که طفل بشیری
بگوش هوش زمانی سماع قول رهی کن
اگر عطارد ذهنی ور آفتاب ضمیری
چو سیف روز جوانی بعاشقی گذراند
سعادتش برساند چو بخت بنده بپیری



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل عرفانی پندنامهای خطاب به سالک است که فقر و درویشی را بر امیری برتر میشمارد و او را به سرسپردگی در عشق دوست فرامیخواند. شاعر میگوید لطف دوست انسانِ ذرهوار را چون خورشید جهانگیر میکند و عقل بیعشق خام و کور است و باید در آتش عشق پخته شود. در پایان سخن خود را به اندازهٔ فهم مخاطب میداند و امیدوار است که عاشقیِ دوران جوانیاش در پیری مایهٔ سعادت او شود.
هوش مصنوعی: حتی اگر مانند خسرو و خاقان شایستهٔ تاج و تخت باشی، برای تو گلیم درویشی و گدایی بهتر از جامهٔ امیری و فرمانروایی است.
هوش مصنوعی: به هنگام بادهنوشی آن را گرو بگذار و این را مایهٔ آبرو و سربلندی خود بدان که گلیم سیاه فقر را به زر سرخ بخری؛ یعنی فقر و درویشی را به بهای گران بخر و به آن افتخار کن.
هوش مصنوعی: اگر یار بر تو عیب بگیرد، چه زیانی دارد؟ چنان است که خورشید ذره را به سبب کوچکیاش سرزنش کند؛ در برابر عظمت او کوچکی تو طبیعی است و عیبی نیست.
هوش مصنوعی: هرگاه دوست سایهٔ لطف خود را بر کار تو بیفکند، مانند خورشید سراسر روی زمین را فرا میگیری و فرمانروای جهان میشوی.
هوش مصنوعی: نیکبختی عشق او تو را به چنان مرتبهای میرساند که اگر خاشاکی بدهی، آن را از تو میپذیرند و اگر زر به تو بدهند، به آن اعتنا نمیکنی و نمیگیری.
هوش مصنوعی: اگر سلامت و ایمنی میخواهی، چراغ مجلس او شو؛ آنگاه وقتی تو را برافروزد نمیسوزی و وقتی خاموشت کند نمیمیری.
هوش مصنوعی: مانند آتش هرچه به دستت رسید آن را به رنگ خود درآور و چنان سست مباش که مانند آب با هر بادی نقشی بپذیری و دگرگون شوی.
هوش مصنوعی: همیشه در پی او برو که راه عشق را میشناسد، زیرا چشم عقل تو کور است، حتی اگر به چشم ظاهر بینا باشی.
هوش مصنوعی: سرمایهٔ خود را به دیگری بسپار تا آن را بسنجد؛ تو به ترازوی خودت زیاد و در نظر خودت بسیار مینمایی، اما ارزش واقعیات را دیگری درست میسنجد.
هوش مصنوعی: عقل تو بدون گرمای عشق او مانند نان فطیر خام است؛ برو و در آتش عشق بسوز، چون خامی؛ برو و پخته شو، چون هنوز خمیری.
هوش مصنوعی: به اندازهٔ فهم تو سخن میگویم، چون تو مانند کودک شیرخوارهای و نمیتوان خوراک مردم بالغ را به تو خوراند.
هوش مصنوعی: اگر هم ذهنی چون عطارد تیز و درونی چون خورشید روشن داری، لحظهای با گوش هوش به سخن این بنده گوش فرا ده.
هوش مصنوعی: چون سیف روزگار جوانی را به عاشقی گذرانده است، نیکبختیاش او را در پیری، همچون بختِ بندهای سعادتمند، به مقصود میرساند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.