دل نمیرد تا ابد گر عشق باشد جان دل
تن چو جان پاینده گردد گر برد فرمان دل
پادشاه دل جهانگیر و جهان بخش است رو
گر ولایت خواهی ای جان آن دل شو آن دل
آ بدانی کرد نتوانند شاهان جهان
اندر آن کشور که ویرانی کند سلطان دل
عاقبت بر ملک جان منشور سلطانی دهند
هرکه او را در حساب آرند در دیوان دل
چون طبیب فضل دل را دردمند عشق کرد
گر هلاک جان نمی خواهی مکن درمان دل
گوی دولت را جز آن حضرت نباشد جای گاه
شهسوار همت ار بر وی زند چوگان دل
مردگان را همچو عیسی زنده گردانی بدم
خضر جانت ار آب خورد از چشمه حیوان دل
چون تو در دریای غفلت غرقه یی همچون صدف
زآن نمی دانی که گوهر عشق دارد کان دل
غیر عشق ار جان بود در دل منه کرسی او
زآنکه شاه عشق دارد تخت در ایوان دل
دوست ننشاندی نهال عشق خود در باغ جان
در سفال تن اگر برنامدی ریحان دل
تا کند بر جان تجلی روی معنی دار دوست
رسم صورت محو گردان از نگارستان دل
ای دل و جان را ز روی تو هزاران نیکویی
تو دل جانی بدان روی نکو یا جان دل
از رخ خوب تو افگند اسب در صحرای جان
شاه عشق تو که می زد گوی در میدان دل
همچو سوره بر سر جان تاج بسم الله نهد
آیت عشق تو گر نازل شود در شان دل
سیف فرغانی برو شاگردی او کن خواند
یک ورق از علم عشقش در دبیرستان دل



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل در ستایش دل بهعنوان جایگاه عشق است و دل را پادشاهی جهانگیر میداند که جان و تن با فرمانبرداری از آن جاودانه و فرمانروا میشوند. شاعر سفارش میکند که درد عشق را درمان نکنند، جز عشق چیزی در دل جای ندهند و نقشهای ظاهری را از دل بزدایند تا چهرهٔ دوست در جان جلوه کند. در بیتهای پایانی روی سخن به معشوق میگردد و سرانجام شاعر خود را به شاگردی در مکتب عشق دل فرا میخواند.
هوش مصنوعی: اگر عشق جانِ دل باشد، دل هرگز نمیمیرد؛ و اگر تن از فرمان دل پیروی کند، مانند جان جاودانه میشود.
هوش مصنوعی: پادشاهِ دل جهان را میگیرد و جهان را میبخشد؛ پس ای جان، اگر فرمانروایی میخواهی برو و از آنِ دل شو و تسلیم آن باش.
هوش مصنوعی: بدان که سرزمینی را که سلطان دل ویران کند، شاهان جهان نمیتوانند آباد کنند؛ یعنی ویرانیِ عشق در دل را هیچ قدرت دنیوی جبران نمیکند.
هوش مصنوعی: هر کس در دیوان و دفتر دل به حساب آید، سرانجام فرمان پادشاهی بر سرزمین جان به او داده میشود.
هوش مصنوعی: اکنون که طبیبِ فضل و لطف الهی دل را به درد عشق گرفتار کرده است، اگر نمیخواهی جانت هلاک شود، در پی درمان این درد دل مباش.
هوش مصنوعی: اگر سوارکارِ همت با چوگانِ دل به گوی بخت ضربه بزند، آن گوی جز به درگاه حق نمیرسد؛ یعنی همتِ دلآگاه سعادت را به حضرت الهی میبرد.
هوش مصنوعی: اگر خضرِ جانت از چشمهٔ آب حیاتِ دل بنوشد، مانند عیسی با دم خود مردگان را زنده میکنی.
هوش مصنوعی: چون تو مانند صدف در دریای غفلت غرق شدهای، نمیدانی که معدنِ دل گوهر عشق را در خود دارد؛ همانگونه که صدف از مروارید درون خود بیخبر است.
هوش مصنوعی: جز عشق، هر چیز دیگری را حتی اگر جان باشد، در دل جای مده؛ زیرا پادشاه عشق در ایوان دل تخت نهاده است.
هوش مصنوعی: اگر در گلدان سفالینِ تن، ریحانِ دل نمیرویید، دوست نهال عشق خود را در باغ جان نمیکاشت؛ یعنی شایستگی دل سبب شد که عشق الهی در جان آدمی نهاده شود.
هوش مصنوعی: برای آنکه چهرهٔ معنوی دوست بر جان تو جلوه کند، نقشها و صورتهای ظاهری را از نگارخانهٔ دل پاک کن.
هوش مصنوعی: ای کسی که دل و جان از روی تو هزاران خوبی دارند، با آن روی زیبا نمیدانم تو دلِ جانی یا جانِ دل.
هوش مصنوعی: پادشاه عشق تو که در میدان دل گوی میزد، به سبب روی زیبای تو اسب خود را به صحرای جان تاخت؛ یعنی عشق تو از دل گذشت و همهٔ جان را فرا گرفت.
هوش مصنوعی: اگر آیهٔ عشق تو در شأن دل نازل شود، مانند سورهای که با «بسمالله» آغاز میشود، تاج بسمالله را بر سر جان میگذارد.
هوش مصنوعی: ای سیف فرغانی، برو و شاگرد کسی شو که یک برگ از دانش عشق را در مکتبخانهٔ دل خوانده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
خوشتر از خلد برین آراستند ایوان دل
تا به شادی مجلس آراید درو سلطان دل
هم ز حسن خود پدید آرد بهشت آباد جان
هم به روی خود برآراید نگارستان دل
در سرای دل چو سلطان حقیقت بار داد
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.