هر که یک شکر از آن پسته دهان بستاند
از لبش کام دل وقوت روان بستاند
زآن شهیدان که بشمشیر غمش کشته شدند
ملک الموت نیارست که جان بستاند
هر کجا پسته تنگش شکر افشانی کرد
بنده چون دست ندارد بدهان بستاند
دست لطفش بدهدهر چه بخواهی لیکن
چشم مستش دل صاحبنظران بستاند
چشم او صید دل خلق بتنها می کرد
باش تا غمزه او تیروکمان بستاند
چون درآید بچمن بارگه بستان را
از گل و نارون آن سرو روان بستاند
از همه خلق (سخن) باز ستد عاشق تو
طوطی ای دوست شکر ازمگسان بستاند
گر زدست تو خوردگوشت بیابدچون شیر
گربه آن پنجه که نان را ز سگان بستاند
زآستینی که ندارد چو بخواهد عاشق
دست بیرون کندو هر دو جهان بستاند
بر سر خوانش صد کاسه گدایی بخورد
تا یکی لقمه توانگر ز میان بستاند
دوست چون سر خود اندر دل عشاق نهاد
هر کرا قوت نطق است زبان بستاند
من چو سرباز کشم اسب سخن را در دم
فکر هرجائیم از دست عنان بستاند
سیف فرغانی رو بر خط او نه سر خویش
تا ز دست اجلت خط امان بستاند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل عاشقانه-عرفانی در وصف دهان شیرین، چشم مست و قامت معشوق است و قدرت لطف او را نشان میدهد که کشتگانش از مرگ ایمناند و ناتوان را نیرومند و فقیر عاشق را صاحب دو جهان میکند. شاعر از بسته شدن زبان عاشقان به سبب راز دوست و از سرکشی اندیشهٔ خود در سخن یاد میکند و در پایان به خود سفارش میکند که سر بر فرمان دوست نهد تا از مرگ امان یابد.
هوش مصنوعی: هر کس از آن دهان کوچک مانند پسته یک شکر (بوسه) بگیرد، از لب او آرزوی دل و غذای جان را به دست میآورد.
هوش مصنوعی: عاشقانی که با شمشیر غم او کشته شدند، چنان به او زندهاند که فرشتهٔ مرگ جرئت نکرد جانشان را بگیرد.
هوش مصنوعی: هر جا دهان تنگ او شکرافشانی (سخن شیرین یا خندهٔ شیرین) کند، من که دستم به آن نمیرسد، آن شکر را با دهان میگیرم.
هوش مصنوعی: لطف او هرچه بخواهی میبخشد، اما چشم مستش دل اهل بینش را میرباید.
هوش مصنوعی: چشم او بهتنهایی دل مردم را شکار میکرد؛ صبر کن تا غمزهاش هم تیر و کمان (ابرو و مژه) به دست گیرد و شکار بیشتر شود.
هوش مصنوعی: وقتی آن سرو خرامان وارد باغ شود، فرمانروایی و جایگاه باغ را از گل و درخت نارون میگیرد و از همه زیباتر میشود.
هوش مصنوعی: عاشق تو در سخنگفتن از همه پیشی گرفت، همانگونه که طوطی شکر را از مگسها میرباید؛ یعنی سخن عاشق شیرینترین است.
هوش مصنوعی: اگر گربه از دست تو غذا بخورد، چنان نیرویی چون شیر مییابد که نان را از چنگ سگان بیرون میکشد؛ یعنی عنایت تو ناتوان را نیرومند میکند.
هوش مصنوعی: عاشقِ بیچیز اگر بخواهد، از آستینی که ندارد دست بیرون میآورد و هر دو جهان را میگیرد؛ یعنی فقر عاشق، توانگری حقیقی است.
هوش مصنوعی: بر سفرهٔ او صد گدا کاسهکاسه میخورند، در حالی که توانگر بهزحمت لقمهای از میان برمیدارد؛ یعنی بهرهٔ فقیران از لطف او بیشتر از ثروتمندان است.
هوش مصنوعی: وقتی دوست راز خود را در دل عاشقان نهاد، زبان هر کس را که توان سخن داشت میبندد تا راز را فاش نکند.
هوش مصنوعی: هرگاه بخواهم اسب سخن را مهار کنم و بازدارم، اندیشهٔ پراکنده و هرجاییام فوراً عنان را از دستم میگیرد.
هوش مصنوعی: ای سیف فرغانی، برو و سر خود را بر فرمان و خط او بگذار تا از دست مرگ برایت اماننامه بگیرد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.