بخش ۱۵ - در عشق مجازی
در بهشت از نه اکل و شُربستی
کی ترا زی نماز قربستی
منبلی گفت بر درش قائم
زان شدستم که اکلها دائم
دوستداران درگهش سمرند
لقمه خواران خلد او دگرند
برهٔ شیر مست و مرغ سمین
چشم داری ز وی بیومالدین
دوستان زو همه لقا خواهند
در دعا زو همه رضا خواهند
تو ز وی روز عرض نان خواهی
می و شیر و عسل روان خواهی
میل تو هست جمله سوی طعام
نه به دارالخلود و دارلسلام
حظّ دنیای جفت رنج و تعب
هست ملبوس و مطعم و مشرب
منکح و مسکن و سماع و لقا
وعده دادهست مر ترا فردا
تو چو در بند و قید هر هفتی
به درش زان سبب همی رفتی
گر ندادیت وعده این هر هفت
زود پیدا شدی ترا آکفت
نه ورا بندهای نه در بندی
از دَرِ گریهای چرا خندی
خویشتن بین بوی چو دیو مدام
تا بوی زیر چرخ آینه فام
تا به زیر زمانهٔ کهنست
نفس در آرزو مراغه زنست
مرغ دولت چو خانگی نبود
زاغ هرجای بودنی برود
نفس در پیش عشق سگداریست
نفس در راه عشق بیکاریست
هم بدین پای بند و لطف غریب
تاج سر گشت و گوشمال ادیب
هست گفتارت از چه بیم آری
درد پهلو و رنج بیماری
نه چه پهلوی عایشه بشکست
گفت پیغمبرش که بردی دست
خارکی را که میخلد در پای
دستگاهی بساختست خدای
زانکه داند کرم که محض کرم
بکند ضایع آن عنا و الم
تو دعا گویی و اجابت نه
زانکه داری دل و انابت نه
زانکه داند خدای انابت را
حکمتش مانع است اِجابت را



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: سنایی کسی را سرزنش میکند که خدا را به طمع خوراک و لذتهای بهشت میپرستد، و او را در برابر دوستان خدا مینهد که جز دیدار و خشنودی او چیزی نمیخواهند. هفت بهرهٔ دنیایی را برمیشمارد و میگوید طاعت این عابد تنها به سبب وعدهٔ همینهاست و نفس، تا زیر آسمان است، اسیر خواهش است. سپس به رنج و بیماری میپردازد و با یاد حدیث آسیب پهلوی عایشه نشان میدهد که خدا هیچ دردی، حتی خلیدن خاری، را بیپاداش نمیگذارد، و پاسخ نیافتن دعا را از نبودِ بازگشت راستین به خدا میداند.
هوش مصنوعی: اگر در بهشت خوردن و نوشیدنی نبود، تو کی به نماز و نزدیکی به خدا روی میآوردی؟ یعنی عبادت تو برای خوراک بهشت است.
هوش مصنوعی: تنبلی که بر درگاه خدا ایستاده بود گفت: به این سبب اهل طاعت شدهام که خوراک بهشت همیشگی است (اشاره به «اُکُلُها دائم» در قرآن).
هوش مصنوعی: دوستداران درگاه خدا مشهور و ممتازند و آنان که لقمهخوار بهشت او هستند، گروهی دیگرند.
هوش مصنوعی: تو در روز قیامت از خدا برهٔ شیرمست و مرغ فربه چشم داری.
هوش مصنوعی: دوستان خدا از او فقط دیدارش را میخواهند و در دعا تنها خشنودی او را طلب میکنند.
هوش مصنوعی: اما تو در روز حساب از او نان و جوی روان شراب و شیر و عسل میخواهی.
هوش مصنوعی: همهٔ میل تو به سوی خوراک است، نه به سرای جاودان و سرای سلامت.
هوش مصنوعی: بهرههای دنیا که با رنج و سختی همراه است، پوشاک و خوراک و نوشیدنی است.
هوش مصنوعی: و نیز همسر و خانه و شنیدن آواز و دیدار؛ خدا اینها را برای فردای قیامت به تو وعده داده است.
هوش مصنوعی: چون تو گرفتار و پایبند هر یک از این هفت چیز هستی، به همین سبب به درگاه او میرفتی.
هوش مصنوعی: اگر این هفت چیز را به تو وعده نداده بود، بهزودی آفت و تباهی تو آشکار میشد و از عبادت دست میکشیدی.
هوش مصنوعی: تو نه بندهٔ اویی و نه در بند اویی؛ پس چرا بر درگاهی که جای گریه و زاری است میخندی؟
هوش مصنوعی: تا زمانی که زیر این آسمان آینهرنگ هستی، همیشه مانند شیطان خودبین خواهی بود.
هوش مصنوعی: تا وقتی که در زیر این روزگار کهن هستی، نفس در خواهشها مانند چارپا در خاک میغلتد.
هوش مصنوعی: مرغ بخت و دولت اهلی و رام نیست؛ مانند زاغی است که هر جا مینشیند و سرانجام میپرد و میرود.
هوش مصنوعی: نفس در برابر عشق مانند سگداری پست و بیارزش است و در راه عشق کاری از آن برنمیآید.
هوش مصنوعی: با همین بند و رنج که لطفی شگفت در آن نهفته است، رنج هم مایهٔ سربلندی شد و هم گوشمالی ادبآموز.
هوش مصنوعی: سخن تو این است که چرا مرا میترسانی، و از درد پهلو و رنج بیماری شکایت میکنی.
هوش مصنوعی: مگر نه این بود که چون پهلوی عایشه آسیب دید، پیامبر به او گفت که سود بردی و پاداش یافتی؟
هوش مصنوعی: خدا برای خار کوچکی که در پای کسی میخلد نیز پاداش و دستگاهی فراهم کرده است.
هوش مصنوعی: زیرا خدای کریم که بخشش محض است، آن رنج و درد را تباه و بیپاداش نمیگذارد.
هوش مصنوعی: تو دعا میکنی و پاسخی نمیآید، زیرا دل داری اما بازگشت و توبهٔ راستین به سوی خدا نداری.
هوش مصنوعی: چون خدا از حال بازگشت و توبهٔ بنده آگاه است، حکمتش مانع پذیرفتن دعای او میشود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.