بخش ۱۲ - فی اشراق العشق
این چنین خواندهام که در بغداد
بود مردی و دل ز دست بداد
در رهِ عشق مرد شد صادق
ناگهان گشت بر زنی عاشق
بود نهرالمعلی این را باب
زن ز کرج آب دجله گشت حجاب
هر شب این مرد ز آتشِ دل خویش
راه دجله سبک گرفتی پیش
عبره کردی شدی به خانهٔ زن
بیخبر گشته او ز جان و ز تن
بادهٔ عشق کرده ویرا مست
وز وقاحت سباحه کرده به دست
چون براین حال مدّتی بگذشت
آتشِ عشق اندکی کم گشت
خویشتن را در آن میانه بدید
گرد چون و چرا همی گردید
بود خالی برآن رخان چو ماه
مرد در خال زن چو کرد نگاه
گفت کاین خال چیست ای مهروی
با من احوال خال خویش بگوی
زن بدو گفت کامشب اندر آب
منشین جان خود هلا دریاب
خال بر رویمست مادرزاد
آتش عشق تو شرر بنهاد
تا بدیدی تو خال بر رخ من
پر شدی زین جمال فرّخِ من
مرد نشنید و شد به دجله درون
به تهوّر بریخت خود را خون
غرقه گشت و بداد جان در آب
گشت جان و تنش در آب خراب
مرد تا بود مانده اندر سُکر
بود راه سلامت اندر شُکر
چون ز مستی عشق شد بیدار
کرد جان عزیز در سرِ کار
مرد را تا بُوَد شرر در دل
نبود مطلع به حاصل گل
چون شرر کم شود خبر یابد
آنگه از عقل خود خطر یابد
وانکه او مدّعی است در ره عشق
شیر او هست کم ز روبه عشق
هست در بند لقلقه مانده
از درِ معنی و خبر رانده
حال او حال آن جوان باشد
که خجل گشته از زنان باشد
نشنیدی که آن عزیزه چه گفت
چون برو مرد حال خود ننهفت



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: سنایی حکایت مردی بغدادی را میآورد که هر شب از سوز عشق، دجله را شناکنان میپیمود تا به خانهٔ معشوق برسد. چون آتش عشقش اندکی فرونشست، خال چهرهٔ زن را دید و از آن پرسید؛ زن دریافت که عشق او کاستی گرفته و هشدار داد که آن شب به آب نزند، اما مرد نپذیرفت و غرق شد. نتیجه این است که عاشق تا در مستی عشق است ایمن است و چون عقل و حسابگری بازگردد، به خطر میافتد؛ و مدعی عشق که تنها لاف میزند، از معنای عشق بیبهره است.
هوش مصنوعی: در روایتی خواندهام که در بغداد مردی بود که دل از دست داد و عاشق شد.
هوش مصنوعی: این مرد در راه عشق صادق و راستین شد و ناگهان دل به زنی باخت.
هوش مصنوعی: خانهٔ مرد در محلهٔ نهر معلی بود و زن در کرخ، آن سوی دجله، میزیست؛ آب دجله میان آن دو مانند پرده و مانعی فاصله انداخته بود.
هوش مصنوعی: این مرد هر شب از سوز و آتش دل خود، شتابان و سبکبال به سوی دجله میرفت.
هوش مصنوعی: از رود میگذشت و به خانهٔ زن میرفت، در حالی که از جان و تن خود بیخبر بود.
هوش مصنوعی: شراب عشق او را مست کرده بود و از بیباکی، شنا کردن در دجله را پیشه کرده بود.
هوش مصنوعی: چون مدتی بر این حال گذشت، آتش عشق او اندکی فروکش کرد.
هوش مصنوعی: آنگاه خود را در میان دید و به خودآگاهی رسید و به چون و چرا و سنجیدن پرداخت.
هوش مصنوعی: بر چهرهٔ ماهمانند زن خالی بود و مرد به آن خال نگاه کرد.
هوش مصنوعی: مرد گفت: ای ماهرو، این خال چیست؟ ماجرای خال خود را برایم بگو.
هوش مصنوعی: زن به او گفت: امشب به آب مرو و شنا مکن؛ هان، جان خود را نگه دار.
هوش مصنوعی: این خال از بدو تولد بر چهرهٔ من بوده است؛ آتش عشق تو فروکش کرده و به شرارهای کمسو بدل شده است.
هوش مصنوعی: تا وقتی سرشار از زیبایی خجستهٔ من بودی، این خال را نمیدیدی؛ اکنون که آن را میبینی، نشانهٔ کم شدن عشق توست.
هوش مصنوعی: مرد سخن زن را نپذیرفت و به دجله رفت و با بیپروایی خون خود را ریخت.
هوش مصنوعی: در آب غرق شد و جان داد و جان و تنش در آب نابود شد.
هوش مصنوعی: تا وقتی مرد در مستی عشق بود، راه سلامت و آسودگی بر او گشوده بود و در آن حال شیرین ایمن بود.
هوش مصنوعی: چون از مستی عشق به هوش آمد، جان عزیزش را بر سر این کار از دست داد.
هوش مصنوعی: تا وقتی شرارهٔ عشق در دل آدمی هست، از امور تن و جهان خاکی آگاه نیست و پروایش را ندارد.
هوش مصنوعی: چون شرارهٔ عشق کم شود، آگاه میشود و آنگاه عقلش او را به خطر میافکند.
هوش مصنوعی: و آن کس که تنها مدعی عشق است، شیر او از روباه عشق هم ناتوانتر است.
هوش مصنوعی: چنین مدعی در بند یاوهگویی و حرف بیمعنا مانده و از درگاه معنا و آگاهی راستین رانده شده است.
هوش مصنوعی: حال او مانند حال آن جوانی است که در برابر زنان شرمسار شد.
هوش مصنوعی: آیا نشنیدهای که آن زن گرامی چه گفت، هنگامی که مرد حال خود را از او پنهان نکرد؟ (مقدمهٔ حکایت بعد)
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.