بخش ۱۲ - فیالحکمة و سبب رزق الرازق
آن نبینی که پیشتر ز وجود
چون تو را کرد در رحم موجود
روزیت داد نُه مه از خونی
کردگار حکیم بیچونی
در شکم مادرت همی پرورد
بعد نُه ماه در وجود آورد
آن درِ رزق بر تو چُست ببست
دو در بهترت بداد به دست
بعد از آن اِلف داد با پستان
روز و شب پیش تو در چشمه روان
گفت کین هر دو را همی آشام
کُل هَنیئاً که نیست بر تو حرام
چون نمودت فطام بعد دو سال
شد دگرگون ترا همه احوال
داد رزق تو از دو دست و دو پای
زین بگیر و از آن برو هر جای
گر دو در بر تو بسته کرد رواست
عوض دو چهار در برجاست
زین ستان زان ببر به پیروزی
گرد عالم همی طلب روزی
چون اجل ناگهان فراز آید
کار دنیا همه مجاز آید
باز ماند دو دست و پای از کار
بدل چار بدهت دو چهار
در لحد هر چهار بسته شود
هشت جنّت ترا خجسته شود
هشت در بر تو باز بگشایند
حور و غلمان ترا به پیش آیند
تا به هر در چنانکه خواهی شاد
میروی ناوری ز دنیا یاد
مهربانتر ز مادر و پدر است
مر ترا او به خُلد راهبر است
ای جوانمرد نکتهای بشنو
وز عطای خدا نُمید مشو
چون ترا داد معرفت یزدان
در درون دلت نهاد ایمان
خلعتی کان تراست روز جهیز
باز نستاندت به رستاخیز
گر ترا دانش و درم نبود
کو ترا بود هیچ کم نبود
او به فخر آردت نبینی عار
او عزیزت کند نگردی خوار
آنچه داری تو دل بدو مسپار
آنچه او دادت استوار آن دار
تو خزینه نهی نیابی باز
چون بدو دادی او دهد به تو باز
زر به آتش دهی خبث سوزد
زر صافی ترا بیفروزد
بد که او سوخت نیک داد به تو
دولت چرخ رخ نهاد به تو
نفع آتش اگر مقیمترست
آتشآرای ازو کریمترست
تو ندانی نه نیک و نه بد را
خازن او به ترا که تو خود را
یار مار است چون زنی تو درش
مار یار است چون رمی ز برش
ای صدف جوی جوهرِ الّا
جان و جامه بنه به ساحل لا
هست حق جز به نیست نگراید
زاد این راه نیستی باید
تا تو از نیستی کله ننهی
روی را در بقا به ره ننهی
چون شوی نیست سوی حق پویی
تا بوی هست راه دق جویی
می نخوانی تو از کتاب خدا
نیست اموات مرده بل احیا
گرت هست زمانه پست کند
احسنالخالقینت هست کند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: سنایی با یادآوری مراحل روزیرسانی خدا به انسان، از خون رحم تا شیر مادر و سپس کار دست و پا، نشان میدهد که هر دری که بسته میشود درهای بیشتری جای آن گشوده میشود و سرانجام پس از مرگ، هشت در بهشت باز میشود. سپس به ناامید نشدن از بخشش خدا، دل نبستن به مال و سپردن آن به خدا فرامیخواند و آن را به پاک شدن زر در آتش مانند میکند. در پایان به نکتهٔ عرفانی میرسد که راه رسیدن به حق، نیست شدن از خود و گذشتن از «لا» به «الا» است و نیستی در راه او زندگی جاوید میآورد.
هوش مصنوعی: آیا نمیبینی که پیش از آنکه به دنیا بیایی، خدا تو را در رحم مادر پدید آورد؟
هوش مصنوعی: آفریدگارِ حکیم و بیمانند، نه ماه از خون رحم به تو روزی داد.
هوش مصنوعی: خدا تو را در شکم مادرت پرورش داد و پس از نه ماه به دنیا آورد.
هوش مصنوعی: آن راهِ روزیای را که در رحم داشتی محکم بست و بهجای آن دو در بهتر، یعنی دو پستان مادر، به تو داد.
هوش مصنوعی: سپس تو را با پستان مادر خو داد که شب و روز مانند چشمهای روان پیش تو بود.
هوش مصنوعی: گفت از هر دو بنوش و گوارایت باد، زیرا بر تو حرام نیست.
هوش مصنوعی: چون پس از دو سال تو را از شیر گرفت، همهٔ حال و روزت دگرگون شد.
هوش مصنوعی: روزیات را از راه دو دست و دو پا قرار داد؛ با دست بگیر و با پا به هر جا برو.
هوش مصنوعی: اگر آن دو در را بر تو بست، رواست؛ زیرا بهجای آن دو، چهار در (دو دست و دو پا) برایت هست.
هوش مصنوعی: با دست بگیر و با پا ببر و پیروزمندانه در سراسر جهان روزی بجوی.
هوش مصنوعی: وقتی مرگ ناگهان فرا رسد، همهٔ کارهای دنیا بیحقیقت و ناپایدار مینماید.
هوش مصنوعی: دو دست و دو پا از کار میافتند، و خدا بهجای آن چهار، دو برابرِ چهار یعنی هشت در به تو میدهد.
هوش مصنوعی: در گور آن چهار در بسته میشود و هشت بهشت برایت فرخنده و آماده میگردد.
هوش مصنوعی: هشت درِ بهشت را بر تو میگشایند و حوریان و غلامان بهشتی به پیشوازت میآیند.
هوش مصنوعی: تا شادمانه از هر دری که بخواهی درآیی و دیگر یادی از دنیا نکنی.
هوش مصنوعی: خدا از پدر و مادر به تو مهربانتر است و تو را به بهشت راه مینماید.
هوش مصنوعی: ای جوانمرد، نکتهای بشنو و از بخشش خدا ناامید مشو.
هوش مصنوعی: هنگامی که خدا به تو شناخت خود را داد و ایمان را در دلت نهاد،
هوش مصنوعی: این خلعتی است که روزِ ساز و برگ تو به تو داده شده و در روز رستاخیز آن را از تو پس نمیگیرد.
هوش مصنوعی: اگر دانش و پول نداشته باشی، چون خدا از آنِ توست، هیچ کمبودی نداری.
هوش مصنوعی: او تو را سربلند میکند و ننگی نمیبینی؛ او عزیزت میکند و خوار نمیشوی.
هوش مصنوعی: به آنچه خود داری دل مبند، و آنچه او به تو داده (ایمان و معرفت) را استوار نگه دار.
هوش مصنوعی: اگر خودت گنج بیندوزی، آن را باز نمییابی؛ اما اگر آن را به او بسپاری (در راه او بدهی)، به تو بازمیگرداند.
هوش مصنوعی: اگر زر را به آتش بسپاری، ناخالصیاش میسوزد و زرِ ناب به تو درخشش میدهد.
هوش مصنوعی: خدا بدی را سوزاند و نیکی را به تو داد و بخت و اقبال آسمان به سوی تو روی آورد.
هوش مصنوعی: اگر سودِ آتش پایدار است، آنکه آتش را پدید آورده از آن بخشندهتر است.
هوش مصنوعی: تو نیک و بد را نمیشناسی؛ او برای تو گنجوری بهتر از خودِ توست.
هوش مصنوعی: آنچه یار میپنداری، اگر به آن دل ببندی و در آن بکوبی، مار میشود؛ و آنچه مار مینماید، اگر از آن دوری کنی، یار تو میگردد.
هوش مصنوعی: ای که گوهرِ «اِلّا» (اثبات خدا در لا اله الا الله) را میجویی، جان و جامه را بر ساحلِ «لا» (نفی غیر خدا) بگذار.
هوش مصنوعی: هستیِ حق جز به نیستی رو نمیکند؛ توشهٔ این راه نیست شدن از خود است.
هوش مصنوعی: تا کلاهِ نیستی بر سر ننهی، نمیتوانی روی به راه بقا بیاوری.
هوش مصنوعی: وقتی از خود نیست شوی، به سوی حق میشتابی؛ اما تا وقتی خود را هست میبینی، در راهی دشوار و پرزحمت سرگردانی.
هوش مصنوعی: مگر در قرآن نمیخوانی که آنان مرده نیستند بلکه زندهاند؟
هوش مصنوعی: اگر روزگار هستیِ تو را پست و نابود کند، خدا که بهترین آفرینندگان است تو را دوباره هستی میبخشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.