خیز تا در صف عقل و عافیت جولان کنیم
نفس کلی را بدل بر نقشِ شادِروان کنیم
دشنهٔ تحقیق برداریم ابراهیم وار
گوسفند نفس شهوانی بدو قربان کنیم
گر برآرد سر چو فرعون اندرین ره شهوتی
ما بر او از عقل، سدِّ موسیِ عمران کنیم
در دل ار خیل خیال از سِحر، دستان آورد
از درخت صدق، روی صد عصا ثعبان کنیم
بر بساط معرفت از روی باطن هر زمان
مُهرِ عِزِ لایزالی نقشِ جاویدان کنیم
عشق او در قلب ما چون هست سلطانی بزرگ
نقشِ نقدِ ضربِ ایمان، نام آن سلطان کنیم
پرده از روی صلاح و زهد و عفت بردریم
خانه را بر عقلِ رعنا یک زمان زندان کنیم
عاشق و معشوق و عشق این هر سه را در یک صفت
گه زلیخا گه نبی گه یوسف کنعان کنیم
روح باطن گر چو یوسف گم شدست از پیش ما
ما چو یعقوب از غمش دل خانهٔ احزان کنیم
نار عشق و باد عزم و خاک دانش، آب جِرم
عالَم علمِ سنایی زین چهار ارکان کنیم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به دعوت به تفکر و تعقل میپردازد و از اهمیت عقل و معرفت در زندگی میگوید. او با استفاده از تمثیلهای دینی و تاریخی، به مقابله با نفس اماره و وسوسههای شهوانی میپردازد و بر لزوم قربانی کردن خواستههای زودگذر تاکید میکند. شاعر در این مسیر، معشوق را به عنوان نماد عشق حقیقی معرفی میکند و با اشاره به شخصیتهای مختلف از داستانهای دینی، بر وحدت عشق و معشوق و عاشق تاکید میورزد. حال و هوای شعر غنایی و عرفانی است و به تجلی عشق و علم در دل انسانها میپردازد.
هوش مصنوعی: بیا تا با عقل و سلامت به جنب و جوش بیفتیم و جانِ کلی (که به تمام وجود اشاره دارد) را به جای چیزهای بیارزش و دلخوشکننده، در مسیر همیشهشاد قرار دهیم.
هوش مصنوعی: باید مانند ابراهیم که فرزندش را برای قربانی کردن آماده کرد، با دقت و تحقیق به سراغ نفس شهوانی برویم و آن را قربانی کنیم.
هوش مصنوعی: اگر کسی مانند فرعون بر سر برآید و در مسیر شهوت قدم بگذارد، ما با عقل خود همچون موسی، در برابر او سدی ایجاد خواهیم کرد تا او نتواند از این راه دور شود.
هوش مصنوعی: اگر در دل ما گروهی از خیالها به سحر و جادو بیفتند، از درخت صدق (راستگویی) میتوانیم برای هر یک از آن خیالها، مانند عصایی که به شکل مار درمیآید، ایستادگی و مقاومت کنیم.
هوش مصنوعی: در دنیای شناخت و معرفت، در هر لحظه بر اساس حقیقت درونی خود، نشانی از قدرت و بزرگی لایزال (خدا) را به عنوان یادگاری جاوید بر جای میگذاریم.
هوش مصنوعی: عشق او در دل ما مانند یک پادشاه بزرگ است و ما نشانهای از ارزش و اعتبار ایمان خود را به نام آن پادشاه معرفی میکنیم.
هوش مصنوعی: به خاطر خوبی، زهد و پاکی، پرده را کنار میزنیم تا در یک لحظه، خانه را بر عقل زیبا محدود کنیم.
هوش مصنوعی: عاشق، معشوق و عشق را میتوان به صفات مختلف تشبیه کرد و گاهی آنها را به زلیخا، گاهی به نبی و گاهی به یوسف کنعان نسبت داد. در واقع، این سه مفهوم در یک زمان میتوانند ویژگیهای متفاوتی از خود نشان دهند.
هوش مصنوعی: اگر روح باطن ما، مانند یوسف، از پیش ما گم شده باشد، ما مانند یعقوب از غم او، دلمان را پر از اندوه و حسرت میکنیم.
هوش مصنوعی: عشق مانند آتش، عزم مانند باد، و دانش مانند خاک است. با این چهار عنصر، علم سنایی را میسازیم و به آن شکل میدهیم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
گاه رزم آمد بیا تا عزم زی میدان کنیم
مرد عشق آمد بیا تا گرد او جولان کنیم
چنگ در فتراک این معشوق عاشق کش زنیم
پس لگام نیستی را بر سر فرسان کنیم
گر برآید خط توقعیش برین منشور ما
[...]
تا کی از دون همتی ما منزل اندر جان کنیم
رخت بر بندیم از جان قصد آن جانان کنیم
شاهد الّا تخافوا از نقاب آمد برون
سر بر آری خرقه بازان تا که جان افشان کنیم
وقت آن آمد که ما آن ماه را مهمان کنیم
پیش او شکرانه جان خویش را قربان کنیم
چون ز راه اندر رسد ما روی بر راهش نهیم
وانگهی بر خاک راهش دیده خونافشان کنیم
هرچه در صد سال گرد آورده باشیم این زمان
[...]
ای خوشا روزا که ما معشوق را مهمان کنیم
دیده از روی نگارینش نگارستان کنیم
گر ز داغ هجر او دردی است در دلهای ما
ز آفتاب روی او آن درد را درمان کنیم
چون به دست ما سپارد زلف مشک افشان خویش
[...]
ایخوش آنروزی که ما جان در ره جانان کنیم
ترک یک جان کرده خود را منبع صد جان کنیم
اختیار خود به پیش اختیار او نهیم
هرچه او میخواهد از ما از دل و جان آن کنیم
خدمت سلطان عشق حق شهنشاهی بود
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.