بسم الله الرحمن الرحیم
یَسْئَلُونَکَ عَنِ اَلْأَنْفٰالِ قُلِ اَلْأَنْفٰالُ لِلّٰهِ وَ اَلرَّسُولِ فَاتَّقُوا اَللّٰهَ وَ أَصْلِحُوا ذٰاتَ بَیْنِکُمْ وَ أَطِیعُوا اَللّٰهَ وَ رَسُولَهُ إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِینَ (۱) إِنَّمَا اَلْمُؤْمِنُونَ اَلَّذِینَ إِذٰا ذُکِرَ اَللّٰهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَ إِذٰا تُلِیَتْ عَلَیْهِمْ آیٰاتُهُ زٰادَتْهُمْ إِیمٰاناً وَ عَلیٰ رَبِّهِمْ یَتَوَکَّلُونَ (۲) اَلَّذِینَ یُقِیمُونَ اَلصَّلاٰةَ وَ مِمّٰا رَزَقْنٰاهُمْ یُنْفِقُونَ (۳) أُولٰئِکَ هُمُ اَلْمُؤْمِنُونَ حَقًّا لَهُمْ دَرَجٰاتٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَ مَغْفِرَةٌ وَ رِزْقٌ کَرِیمٌ (۴) کَمٰا أَخْرَجَکَ رَبُّکَ مِنْ بَیْتِکَ بِالْحَقِّ وَ إِنَّ فَرِیقاً مِنَ اَلْمُؤْمِنِینَ لَکٰارِهُونَ (۵) یُجٰادِلُونَکَ فِی اَلْحَقِّ بَعْدَ مٰا تَبَیَّنَ کَأَنَّمٰا یُسٰاقُونَ إِلَی اَلْمَوْتِ وَ هُمْ یَنْظُرُونَ (۶) وَ إِذْ یَعِدُکُمُ اَللّٰهُ إِحْدَی اَلطّٰائِفَتَیْنِ أَنَّهٰا لَکُمْ وَ تَوَدُّونَ أَنَّ غَیْرَ ذٰاتِ اَلشَّوْکَةِ تَکُونُ لَکُمْ وَ یُرِیدُ اَللّٰهُ أَنْ یُحِقَّ اَلْحَقَّ بِکَلِمٰاتِهِ وَ یَقْطَعَ دٰابِرَ اَلْکٰافِرِینَ (۷) لِیُحِقَّ اَلْحَقَّ وَ یُبْطِلَ اَلْبٰاطِلَ وَ لَوْ کَرِهَ اَلْمُجْرِمُونَ (۸) إِذْ تَسْتَغِیثُونَ رَبَّکُمْ فَاسْتَجٰابَ لَکُمْ أَنِّی مُمِدُّکُمْ بِأَلْفٍ مِنَ اَلْمَلاٰئِکَةِ مُرْدِفِینَ (۹) وَ مٰا جَعَلَهُ اَللّٰهُ إِلاّٰ بُشْریٰ وَ لِتَطْمَئِنَّ بِهِ قُلُوبُکُمْ وَ مَا اَلنَّصْرُ إِلاّٰ مِنْ عِنْدِ اَللّٰهِ إِنَّ اَللّٰهَ عَزِیزٌ حَکِیمٌ (۱۰)
بنام خدای بخشندۀ مهربان
میپرسند تو را از غنایم دار الحرب بگو انفال مر خدا راست و رسول را پس بپرهیزید خدا را و اصلحوا میانتان را و اطاعت کنید خدا و رسولش را اگر هستید گروندگان (۱) جز این نیست گروندگان آنانند که چون یاد کرده شود خدا بترسد دلهای ایشان و چون خوانده شود بر ایشان آیتهای او بیفزاید ایشان را در ایمان و بر پروردگارشان توکل میکنند (۲) آنان که برپا میدارند نماز را و از آنچه روزی دادیم ایشان را انفاق میکنند (۳) آن گروه ایشانند گروندگان براستی مر ایشانراست مرتبهها نزد پروردگارشان و آمرزش و روزی خوب (۴) هم چنان که بیرون آورد تو را پروردگارت از خانهات براستی و بدرستی که پارۀ از گروندگان هر آینه کراهتدارندگانند (۵) مجادله میکنند تو را در حق پس از آنکه ظاهر شده بود گویا رانده میشوند بسوی مرگ و ایشان میبینند (۶) و هنگامی که وعده میداد شما را خدا بیکی از دو طایفه که آنها مر شما راست و دوست میداشتید که غیر صاحب شوکت بوده باشد مر شما را و میخواست خدا که ثابت گرداند حق را بسخنانش و ببرّد دنبالۀ کافران را (۷) تا ثابت گرداند حق را و ناچیز گرداند باطل را و اگر چه کاره بودند گناهکاران (۸) هنگامی که استغاثه مینمودند پروردگارتان را پس اجابت کرد مر شما را بدرستی که من مدد کنندهام شما را بهزار از ملائکه از پی در آیندگان (۹) و نگردانید آن را خدا مگر مژده و برای آنکه بیارامد بآن دلهای شما و نیست یاری مگر از نزد خدا بدرستی که خدا غالب درست کردار است (۱۰)
ابتداء سازم به نام آن خدا
کوست بخشاینده و صاحب عطا
هم غنیمت ها رساند بر عباد
بی ز حرمت در قتال و در جهاد
هم مؤاخذ نیست کس در اخذ آن
در قیامت از گروه مؤمنان
این بود معنای رحمان الرحیم
اول انفال گر باشی علیم
از غنیمت های کفار ای رسول
از تو می پرسند ارباب قبول
نفل خوانده است آن غنائم را از آن
کآن ز حق فضلی بود بر مؤمنان
گو غنیمت ها بود بهر خدا
هم بود بهر رسولش هر کجا
تا کند قسمت به هر کس خواهد او
بی جدال و بی نزاع و گفتگو
پس بترسید از خدا هم بر نزاع
روی نارید از پی مال و متاع
بر صلاح آرید نفس یکدگر
در مواسات از ره عقل و نظر
هست ذَاتَ بَینِکُم اصلاح حال
نزد تفسیر و لغت بی قیل و قال
از خدا و از رسول ار مؤمنید
هر زمان فرمان برید از هر فنید
روز بدر اندر غنیمت مردمان
بس جدل کردند از پیر و جوان
آمد این آیت که از حق است و بس
وز رسولش هر غنیمت، نی ز کس
پس شدند اسلامیان در دم خموش
حکم حضرت را به جان کردند گوش
نیست جز این کاهل ایمان و سداد
آن کسان باشند کآری چون به یاد
نزد ایشان از خدا دلهایشان
مضطرب گردد ز ترس اندر زمان
چون بیان اتَّقُوا الله بشنوند
ترک هر عصیان کنند از خود روند
چون بر ایشان خوانده گردد آیتی
زایِد ایمانشان شود هر نوبتی
هم کنند آن قوم بر پروردگار
مر توکل در امور از اختیار
بیم و امید از خدا دارند و بس
اعتمادی نیستشان بر هیچ کس
آن کسان دارند هم برپا نماز
رزق خود را میکنند انفاق باز
مؤمنانند آن گروه از صدق و حق
بر عطاء و عفو باری مستحق
رتبه ها دارند عالی و بلند
نزد آن پروردگار ارجمند
هستشان آمرزش و رزق کریم
که نگردد منقطع هیچ آن نعیم
بعد از آن سازد بیان از جنگ بدر
تا فزاید مر نبی را شرح صدر
چون خروج تو خود از بیت و سراست
ز امر آن پروردگار از حق و ر است
کاروانی از قریش اندر مقام
سوی مکه باز می آمد ز شام
بود بوسفیان رئیس قافله
با سه تن از مشرکان بی فاصله
گشت پیغمبر خبر از حالشان
گفت باید رفت و برد اموالشان
شد روان با مؤمنان اندر زمان
تا که گیرد ره بر ایشان ناگهان
چونکه بوسفیان شنید این ز اضطراب
سوی مکه کس فرستاد از شتاب
که بود اموال در عرض تلف
رو به امداد آورید از هر طرف
پس سپاهی از پیاده و از سوار
آمدند از مکه بیرون تا هزار
چونکه پیغمبر شنید این ماجرا
گفت زین دو یک بود بیشک مرا
این چنین دادم خبر پروردگار
وآن بود عیر و نفیر اندر قرار
میلتان تا چیست از عیر و نفیر
اخذ آن یا جنگ این بر ناگزیر
فرقه ای گفتند چون ما را سلاح
نیست اندر جنگمان نبود صلاح
بِه که پردازیم ما بر کاروان
باز مانیم از قتال کافران
دید چون از جنگشان کاره رسول
گشت از تشویش غمناکان ملول
پس ز انصار و مهاجر از کبار
حرب را کردند بر ترک اختیار
و امتحانی بود این بر مؤمنان
در مقام اخذ مال و ترک جان
زآن خبر بدهد حق از اکراهشان
که نبود آن کار بر دلخواهشان
فرقه ای از رفتنت بر سوی بدر
کاره اند از مؤمنان تنگ صدر
با تو در حق می کنند ایشان جدال
حق بود امر جهاد از ذوالجلال
بعد از آن کآمد عیان وین غالب است
که جهاد از حق بر ایشان واجب است
یا بر ایشان گشت روشن از خبر
که بر اعداء باشد ایشان را ظفر
کاره اند آنسان که گویی سوی موت
می شتابند از علامت گاه فوت
بنگرند اعنی علامت های مرگ
زآن گریزانند از مأوای مرگ
یاد آرید آنکه داد اندر طریق
وعده حقتان بر یکی از دو فریق
تا شما را باشد آن ناچار لیک
غَیرَ ذَاتِ الشَّوکه را دارید نیک
یعنی آن کز حیث شدت یا عدد
هست اندک دوست دارید آن احد
تا شما را باشد اندر هایله
یعنی اخذ آن متاع از قافله
هم خدا خواهد که تا ثابت کند
حق ز هر وجهی به آیتهای خود
هم ببرّد بیخ کفار عنود
دین خود ظاهر کند بدهد نمود
هم نماید امر باطل را تباه
گرچه زآن بس کاره اند اهل گناه
حق شما را خواست یعنی سرفراز
و اهل بطلان را هلاک و خسته باز
یاد آرید آنکه چون فریادرس
خواستید از رب خود در هر نفس
اندر آن دم که مفرّی از قتال
مر شما را می نبود از هیچ حال
پس اجابت کرد حقتان در زمان
که کنم امدادتان من در نهان
بر هزار افرشته کآیند از عقب
مؤمنان را پی به پی ذاک العجب
حق نگرداند این مدد را ز ابتدا
غیر مژدة نصرت از بهر شما
قلبهاتان تا به آن یابد قرار
نیست نصرت جز ز نزد کردگار
آن خدایی کوست غالب بر امور
از طریق راستکاری بی قصور



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به تفسیر آیات ۱ تا ۱۰ سوره انفال میپردازد و به مسائل اصولی ایمان و جهاد اشاره میکند. خداوند تأکید میکند که غنایم جنگی به او و رسولش تعلق دارد و مؤمنان باید از خدا بترسند و در میان خود سازش ایجاد کنند. مؤمنان واقعی کسانی هستند که هنگام ذکر خدا، دلهایشان میلرزد و به او توکل میکنند و نماز برپا میدارند و از رزقشان انفاق میکنند. در ادامه، به وقایع جنگ بدر و کراهت برخی مؤمنان از جنگ پرداخته میشود و وعدهی نصرت خداوند به آنها داده میشود، که در لحظات سخت به کمکشان خواهد آمد. نهایتاً، پیروزی از آن خداست و مؤمنان باید بر او تکیه کنند.
هوش مصنوعی: آغاز سوره با «به نام خداوند بخشندهٔ مهربان».
هوش مصنوعی: متن عربی آیههای یکم تا دهم سورهٔ انفال: پرسش از غنیمتها و اینکه از آنِ خدا و پیامبر است، نشانههای مؤمنان راستین، بیرون آمدن پیامبر برای جنگ با ناخشنودی گروهی از مؤمنان، وعدهٔ پیروزی بر یکی از دو گروه، و یاری با هزار فرشته.
هوش مصنوعی: ترجمهٔ فارسی بسم الله: به نام خدای بخشندهٔ مهربان.
هوش مصنوعی: ترجمهٔ تحتاللفظی فارسی همان ده آیه: غنیمتها از آنِ خدا و رسول است؛ از خدا بترسید، میان خود را اصلاح کنید و فرمان ببرید. مؤمنان راستین کسانیاند که با یاد خدا دلشان میلرزد، ایمانشان با شنیدن آیات افزون میشود، توکل میکنند، نماز میگزارند و انفاق میکنند. سپس ماجرای بدر، وعدهٔ خدا، و یاری با هزار فرشته که تنها مژده و مایهٔ آرامش دلها بود و پیروزی تنها از خداست.
هوش مصنوعی: سخن را با نام خدایی آغاز میکنم که بخشاینده و دارای بخشش است.
هوش مصنوعی: اوست که در جنگ و جهاد غنیمتها را بیآنکه حرام باشد به بندگانش میرساند.
هوش مصنوعی: و هیچیک از مؤمنان در روز قیامت به خاطر گرفتن آن غنیمت بازخواست نمیشود.
هوش مصنوعی: اگر آگاه باشی، معنای «رحمان رحیم» در آغاز سورهٔ انفال همین است، یعنی بخشش خدا در حلال کردن غنیمت.
هوش مصنوعی: ای پیامبر، اهل ایمان و پذیرش دربارهٔ غنیمتهایی که از کافران گرفته شده از تو میپرسند.
هوش مصنوعی: آن غنیمتها را «نَفَل» (افزونی) نامیدهاند، چون فضل و بخششی افزون از سوی خدا بر مؤمنان است.
هوش مصنوعی: بگو غنیمتها از آنِ خداست و در هر حال از آنِ پیامبر او نیز هست.
هوش مصنوعی: تا پیامبر آن را میان هر که بخواهد، بیکشمکش و جدال و گفتوگو، تقسیم کند.
هوش مصنوعی: پس از خدا بترسید و به خاطر مال و کالای دنیا به نزاع روی نیاورید.
هوش مصنوعی: با خرد و اندیشه، در همدردی و یاری یکدیگر، حال همدیگر را به سامان آورید.
هوش مصنوعی: به گفتهٔ مفسران و لغتدانان، بیهیچ اختلاف، «ذاتَ بینِکم» یعنی اصلاح حال و روابط میان خودتان.
هوش مصنوعی: اگر مؤمن هستید، از هر گروه و صنفی که باشید، همواره از خدا و پیامبرش فرمان ببرید.
هوش مصنوعی: در روز جنگ بدر، مردم از پیر و جوان بر سر غنیمت بسیار با هم کشمکش کردند.
هوش مصنوعی: آنگاه این آیه نازل شد که هر غنیمتی تنها از آنِ خدا و پیامبر اوست و از آنِ هیچ کس دیگر نیست.
هوش مصنوعی: مسلمانان بیدرنگ خاموش شدند و فرمان پیامبر را از جان پذیرفتند.
هوش مصنوعی: اهل ایمان و درستکاری تنها کسانیاند که چون نام خدا را نزدشان یاد کنی...
هوش مصنوعی: ...دلهایشان در همان دم از ترس خدا به لرزه و پریشانی میافتد.
هوش مصنوعی: چون فرمان «از خدا پروا کنید» را بشنوند، هر گناهی را رها میکنند و از خودی خود بیرون میروند.
هوش مصنوعی: و هر بار که آیهای بر آنان خوانده شود، ایمانشان افزون میگردد.
هوش مصنوعی: آن مؤمنان در همهٔ کارها به خواست خود بر پروردگارشان توکل میکنند (اشاره به «و علی ربهم یتوکلون»).
هوش مصنوعی: ترس و امیدشان تنها از خداست و بر هیچکس جز او تکیه ندارند.
هوش مصنوعی: آنان نماز را برپا میدارند و از روزیای که دارند در راه خدا انفاق میکنند.
هوش مصنوعی: این گروه به راستی و از روی صدق مؤمناند و سزاوار بخشش و عفو خداوندند (اشاره به «اولئک هم المؤمنون حقا»).
هوش مصنوعی: آنان نزد پروردگار گرامی، درجهها و مقامهای بلند دارند.
هوش مصنوعی: برای آنان آمرزش و روزی نیکو و گرامی هست؛ نعمتی که هرگز قطع نمیشود.
هوش مصنوعی: پس از آن، خداوند ماجرای جنگ بدر را بیان میکند تا دل پیامبر گشادهتر و آرامتر شود.
هوش مصنوعی: چنانکه بیرون آمدن تو از خانهات به فرمان پروردگار و بر پایهٔ حق و راستی بود (اشاره به «کما اخرجک ربک من بیتک بالحق»).
هوش مصنوعی: کاروانی از قریش از شام به سوی مکه بازمیگشت.
هوش مصنوعی: ابوسفیان سرپرست کاروان بود و چند تن از مشرکان نیز همراهش بودند.
هوش مصنوعی: پیامبر از حال آنان آگاه شد و گفت باید رفت و اموالشان را گرفت.
هوش مصنوعی: پیامبر همان دم با مؤمنان روانه شد تا ناگهان راه را بر کاروان ببندد.
هوش مصنوعی: چون ابوسفیان این خبر را شنید، با نگرانی و شتاب کسی را به مکه فرستاد.
هوش مصنوعی: پیغام داد که اموال در خطر نابودی است؛ از هر سو به یاری بشتابید.
هوش مصنوعی: پس سپاهی از پیاده و سواره، نزدیک به هزار تن، از مکه بیرون آمدند.
هوش مصنوعی: چون پیامبر این ماجرا را شنید، گفت بیگمان یکی از این دو گروه از آنِ من خواهد بود.
هوش مصنوعی: پروردگار چنین به من خبر داده است و آن دو، کاروان تجاری و سپاه جنگی قریشاند.
هوش مصنوعی: پیامبر از یاران پرسید: میل شما به کدام است، گرفتن کاروان یا ناگزیر جنگیدن با سپاه؟
هوش مصنوعی: گروهی گفتند چون ما سلاح نداریم، جنگیدن به صلاح ما نیست.
هوش مصنوعی: بهتر است به کاروان بپردازیم و از جنگ با کافران دست بکشیم.
هوش مصنوعی: چون پیامبر دید که آنان از جنگ ناخشنودند، از نگرانی و دلنگرانیِ آنان دلگیر شد.
هوش مصنوعی: آنگاه بزرگان انصار و مهاجران جنگ را بر رها کردن آن برگزیدند و آمادگی خود را برای نبرد اعلام کردند.
هوش مصنوعی: این ماجرا آزمایشی برای مؤمنان بود، میان گرفتن مال کاروان و گذشتن از جان در جنگ.
هوش مصنوعی: خداوند در آیه از ناخشنودی آنان خبر میدهد، چون رفتن به جنگ مطابق میلشان نبود.
هوش مصنوعی: گروهی از مؤمنانِ تنگدل از اینکه تو ای پیامبر به سوی بدر بروی ناخشنودند.
هوش مصنوعی: آنان دربارهٔ حق با تو جدال میکنند، در حالی که فرمان جهاد از سوی خداوند صاحبجلال حق است.
هوش مصنوعی: این جدال پس از آن است که آشکار شد و یقین گشت که جهاد از جانب خدا بر آنان واجب است.
هوش مصنوعی: یا پس از آنکه از خبر پیامبر برایشان روشن شد که بر دشمنان پیروز خواهند شد.
هوش مصنوعی: چنان ناخشنودند که گویی به سوی مرگ رانده میشوند و نشانههای مرگ را پیش چشم دارند.
هوش مصنوعی: یعنی نشانههای مرگ را میبینند و از همین رو از جایگاه مرگ، یعنی میدان جنگ، میگریزند.
هوش مصنوعی: به یاد آورید هنگامی را که خدا در راه به شما وعده داد که یکی از دو گروه، یعنی کاروان یا لشکر قریش، از آنِ شما باشد.
هوش مصنوعی: تا یکی از آن دو ناگزیر نصیب شما شود، اما شما دوست داشتید آن گروهی که شوکت و سلاح ندارد از آنِ شما باشد.
هوش مصنوعی: یعنی آن گروهی که از نظر قدرت و شمار اندک است، همان را دوست داشتید.
هوش مصنوعی: تا در این ماجرای هولناک بهرهٔ شما فقط گرفتن کالاهای کاروان باشد.
هوش مصنوعی: اما خدا میخواهد که با آیات و سخنان خود حق را از هر جهت استوار و ثابت کند.
هوش مصنوعی: و ریشهٔ کافران ستیزهجو را برکَنَد و دین خود را آشکار و نمایان سازد.
هوش مصنوعی: و باطل را نابود کند، هرچند گناهکاران از این کار بسیار ناخشنود باشند.
هوش مصنوعی: خدا خواست که شما سربلند باشید و اهل باطل نابود و درمانده شوند.
هوش مصنوعی: به یاد آورید زمانی را که پیوسته از پروردگارتان یاری و فریادرسی میخواستید.
هوش مصنوعی: در آن هنگام که هیچ راه گریزی از جنگ برایتان نبود.
هوش مصنوعی: پس خدا بیدرنگ دعایتان را اجابت کرد و فرمود که من شما را پنهانی یاری میکنم.
هوش مصنوعی: با هزار فرشته که پیاپی از پی یکدیگر برای یاری مؤمنان میآیند، و این امری شگفت است.
هوش مصنوعی: خداوند این یاری را از آغاز جز مژدهٔ پیروزی برای شما قرار نداد.
هوش مصنوعی: تا دلهایتان با آن آرام گیرد، و بدانید که پیروزی جز از نزد خدا نیست.
هوش مصنوعی: همان خدایی که بر همهٔ کارها چیره است و کارش از روی درستی و حکمت و بیهیچ کاستی است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.