اَلرِّجٰالُ قَوّٰامُونَ عَلَی اَلنِّسٰاءِ بِمٰا فَضَّلَ اَللّٰهُ بَعْضَهُمْ عَلیٰ بَعْضٍ وَ بِمٰا أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوٰالِهِمْ فَالصّٰالِحٰاتُ قٰانِتٰاتٌ حٰافِظٰاتٌ لِلْغَیْبِ بِمٰا حَفِظَ اَللّٰهُ وَ اَللاّٰتِی تَخٰافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَ اُهْجُرُوهُنَّ فِی اَلْمَضٰاجِعِ وَ اِضْرِبُوهُنَّ فَإِنْ أَطَعْنَکُمْ فَلاٰ تَبْغُوا عَلَیْهِنَّ سَبِیلاً إِنَّ اَللّٰهَ کٰانَ عَلِیًّا کَبِیراً (۳۴) وَ إِنْ خِفْتُمْ شِقٰاقَ بَیْنِهِمٰا فَابْعَثُوا حَکَماً مِنْ أَهْلِهِ وَ حَکَماً مِنْ أَهْلِهٰا إِنْ یُرِیدٰا إِصْلاٰحاً یُوَفِّقِ اَللّٰهُ بَیْنَهُمٰا إِنَّ اَللّٰهَ کٰانَ عَلِیماً خَبِیراً (۳۵) وَ اُعْبُدُوا اَللّٰهَ وَ لاٰ تُشْرِکُوا بِهِ شَیْئاً وَ بِالْوٰالِدَیْنِ إِحْسٰاناً وَ بِذِی اَلْقُرْبیٰ وَ اَلْیَتٰامیٰ وَ اَلْمَسٰاکِینِ وَ اَلْجٰارِ ذِی اَلْقُرْبیٰ وَ اَلْجٰارِ اَلْجُنُبِ وَ اَلصّٰاحِبِ بِالْجَنْبِ وَ اِبْنِ اَلسَّبِیلِ وَ مٰا مَلَکَتْ أَیْمٰانُکُمْ إِنَّ اَللّٰهَ لاٰ یُحِبُّ مَنْ کٰانَ مُخْتٰالاً فَخُوراً (۳۶) اَلَّذِینَ یَبْخَلُونَ وَ یَأْمُرُونَ اَلنّٰاسَ بِالْبُخْلِ وَ یَکْتُمُونَ مٰا آتٰاهُمُ اَللّٰهُ مِنْ فَضْلِهِ وَ أَعْتَدْنٰا لِلْکٰافِرِینَ عَذٰاباً مُهِیناً (۳۷)
مردان کارگزاران فرمانروایند بر زنان بآنچه افزونی داده خدا بعضی ایشان را بر بعضی و بآنچه انفاق کردند از اموالشان پس نیک زنان پرستارانند و نگاهدارندگانند در وقت حاضر نبودن شوهر بنگاهداشت خدا و آن زنانی که میترسید از نافرمانی ایشان پس پند دهید آنها را و دوری کنید از آنها در خوابگاهها و بزنیدشان پس اگر فرمان برند شما را پس مجوئید بر ایشان راه آزاری بر دستی که خدا باشد برتر بزرگ (۳۴) و اگر بترسید از ناسازی میانشان پس بفرستید داوری را از کسان مرد و داوری را از کسان زن اگر بخواهید بسامان آوردن را سازگاری دهد خدا میانشان بدرستی که خدا باشد دانای آگاه (۳۵) و بپرستید خدا را و شریک مسازید باو چیزی را و بوالدین نیکویی کردن و بصاحب قرابت و یتیمان و درماندگان و همسایۀ صاحب قرابت و همسایه بیگانه و همراه در پهلو و راه گذر محتاج و آنچه مالک شد یمینهاتان بدرستی که خدا دوست ندارد کسی را که باشد متکبر نازان (۳۶) آنان که بخل میکنند و میفرمایند مردمان را ببخل و پنهان میدارند آنچه را دادشان خدا از فضلش و مهیا کردهایم از برای کافران عذابی خوارکننده (۳۷)
مردها باشند قائم بر نسا
هم بدینسان عقلها بر نفس ها
نی ز وجهی بلکه از کل جهات
خاصه اندر عقل و ایمان و ثبات
حق تعالی از کمال داوری
داد بعضی را به بعضی برتری
مرد را یعنی فزونی بر زنان
داد از هر راه خلاّق جهان
زآن یکی از فضلها در حالشان
که کنند انفاق از اموالشان
پس زنان قابل شایسته کار
که به فرمانند از پروردگار
حافظند اندر غیاب شوهران
عِرض خویش و مال ایشان را به جان
بر هر آنچه داشت آنها را نگاه
حق تعالی از معایب در پناه
وآنکه می ترسید ز ایشان از نشوز
یعنی آگاهیدشان از حال و روز
باشد اینجا خوف بر معنای علم
از قرینه گر شناسی جای علم
یعنی ار دانی که آن زن در امور
هست رفتارش ز نظم و حزم دور
اول ایشان راست لازم وعظ و پند
تا شود نرم از کلامی دل پسند
در مضاجع پس نمایید انقطاع
باز ز ایشان دوری اعنی از جماع
زآن برودت تا مگر گردند گرم
بعدشان بر کوفتن سازید نرم
یعنی ایشان را زدن باید به چوب
نی که جایی بشکند ز ایشان به کوب
تا نیفتند از جمال و از نمود
بل به قدری کوست اندازة حدود
« در بیان سلوک با نسوان »
این قدر هم بهر نظم عالم است
ور نه اجرای محبّت اقدم است
از محبّت سنگ و گِل ، سنبل شود
خُلق زن گر خوار باشد گُل شود
پس اگر فرمان برند از شوهران
پس مجویید از بهانه ره بر آن
کز بهانه جویی و ایرادها
رفته رفته کج شود بنیادها
ای بسا زن کو ز شوهر سرد بود
چونکه شد معلوم جرم از مرد بود
زیر دستند ارچه ایشان یا اسیر
حق ز مرد و زن علی است و کبیر
گر رود ظلمی به کس در هر مقام
خواهد از ظالم کشیدن انتقام
گفت باید زن کند تمکین مرد
نی که بیند روز و شب زو رنج و درد
من بر اینم گر زنی بر مکبت
تازیانه، در جزاء گیرد تبت
تا چه جای زن که بر وی هر دمی
سخت گیری از پی بیش و کمی
در غلط صد بار از او اغماض کن
نوبتی هم بیم ده و اعراض کن
بینشان ور هیچ ترسید از شقاق
مصلح انگیزید بهر اتفاق
تا میانجی ز اهل مرد و اهل زن
صلحشان بدهند بر وجه حسن
گر که خواهی از میان خیزد خلاف
حق دهد مابین ایشان ائتلاف
حق به نیّت هاست دانا و خبیر
تا چه باشد مصلحان را در ضمیر
بندگی حق کنید از هر نسق
شرک هم نارید بر چیزی به حق
هم کنید احسان و برّ ، بر والدین
هم به خویشان و به درویشان به عین
باز بر همسایگان منتسب
که بدند از راه نسبت منتخب
ذی جواری باز کو بی نسبت است
باز یاری کو امین صحبت است
شاید او باشد رفیق و همسفر
یا شریک اندر تعلّم در سیر
یا که زن یا خادمی باشد خلیل
همچنین نیک است بر ابن السبیل
آنکه دور است از دیار و از نصیب
اندر آن شهرند مسکین و غریب
هم پرستاران که عبد و برده اند
آن به ملکیّت به دست آورده اند
حق ندارد دوست اهل کبر و ناز
که خرامند از ره فخر و مجاز
ننگشان از والدین و اقرباست
یا ز همسایۀ فقیر و بینواست
فخر کردن بر عبید و بر فقیر
غفلت و تاریکی آرد در ضمیر
رفته رفته تا که آن خُلق بدش
سازد از درگاه عزّت مرتدش
وآن بخیلانی که هم بر زید و عمر
میکنند از بخل خود بر بخل امر
می بپوشند آنچه را پروردگار
داده بر ایشان ز فضل بی شمار
شکرشان بر نعمت و افضال رب
گشت انکار از رسول منتخب
ما شدیم آماده هم در یوم دین
کافران را بر عذابی بس مهین
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: آیه 34 سوره نساء بیان میکند که مردان بر زنان قیم و مسئولند بهدلیل فضیلت و قدرتی که خدا به آنان داده و همچنین بهدلیل انفاق مالی که بر آنان میکنند. زنان صالح باید مطیع و پاسدار امانت شوهران خود باشند. اگر مردی از نافرمانی همسرش بترسد، باید او را پند دهد، از او دوری کند و در صورت لزوم او را تنبیه کند، اما اگر همسر اطاعت کرد، نباید به او آسیبی برساند.
در صورت بروز اختلاف میان زوجین، باید از هر طرف یک قاضی انتخاب شود تا به صلح و آشتی بپردازند. خداوند در امور زندگی آگاه است و میتواند میان آنها مصالحه ایجاد کند.
سپس به توحید و عبادت خدا و رفتار نیک با والدین، خویشاوندان، یتیمان، مستمندان، همسایگان و دیگران سفارش میشود. خداوند از افراد متکبر و بخل ورز بیزار است و برای کافران عذابی خفتآور آماده کرده است.
این آیات به اهمیت احترام و همزیستی مسالمتآمیز در خانواده و جامعه اشاره دارد و اخلاقیات را در روابط انسانی ترویج میکند و مسئولیتپذیری مردان و زنان را مورد تأکید قرار میدهد.
هوش مصنوعی: مردان بر زنان تسلط و سرپرستی دارند، به دلیل امتیازاتی که خداوند به برخی از آنها نسبت به دیگران داده و همچنین به دلیل هزینههایی که از داراییهای خود میکنند. زنان نیکوکار و مطیع، از آنچه در غیاب همسران خود حفظ میشود، محافظت میکنند. اما اگر از رفتار ناپسند آنها ترسیدید، ابتدا به نرمی نصیحتشان کنید، سپس در بستر با آنها دوری کنید و اگر لازم شد، به آنها ضربهای بزنید. اگر آنها به شما اطاعت کردند، دیگر بر آنان نیفزایید. خداوند بزرگ و برتر است. اگر از جدایی و نزاع میان آنها نگران شدید، یک داور از خانواده مرد و یک داور از خانواده زن تعیین کنید. اگر آنها بخواهند صلح کنند، خداوند بین آنها توافق برقرار خواهد کرد، زیرا او دانا و آگاه است. خدا را پرستش کنید و هیچ چیز را شریک او نکنید و با والدین، خویشاوندان، یتیمان، مستمندان، همسایههای نزدیک و دور، همراهان، و مسافران خوب رفتار کنید و نسبت به آنچه که مالک آن هستید، محبت کنید. خداوند کسانی را که خودپسند و متکبر هستند، دوست ندارد. آنها که بخیل هستند و مردم را به بخیل بودن دعوت میکنند و آنچه را که خداوند به آنها داده، مخفی میکنند، برای کافران عذابی ذلتآور آماده کردهایم.
هوش مصنوعی: مردان سرپرستان و فرمانروایان زنان هستند به خاطر برتریای که خدا به بعضی از آنها داده و به خاطر مالی که خودشان خرج میکنند. زنانی که خوب و مراقب هستند، در غیاب شوهرانشان نگهداری میکنند. همچنین اگر مردی از نافرمانی زنش بترسد، باید به او نصیحت کند و از او دوری کند. در صورت نیاز، میتواند او را بزند. اگر زن به حرف شوهرش گوش دهد، نباید بر او سخت گرفت. اگر ترس از عدم سازگاری بین آنها وجود داشته باشد، باید داوری از مردان و زنان بفرستند تا به سازش کمک کنند. به خدا عبادت کنید و هیچ چیزی را شریک او قرار ندهید. به والدین نیکی کنید و به خویشاوندان و یتیمان و نیازمندان کمک کنید و با همسایههای نزدیک و دور خوب باشید. بر آنچه که دارید، بخل نکنید؛ زیرا خدا متکبران را دوست ندارد. کسانی که بر مقررات خدا بخل میکنند و به مردم میگویند که بخل کنند، در عذاب سختی از جانب خدا قرار میگیرند.
هوش مصنوعی: مردان باید مراقب زنان باشند، همانطور که عقلها بر نفسها نظارت دارند.
هوش مصنوعی: این شعر به این معناست که فردی به خاطر ویژگیهای خاص خود در جنبههای عقل، ایمان و پایداری ممتاز و برجسته است و نه تنها به خاطر یک جنبه، بلکه از هر نظر و جهتی مورد توجه و تحسین قرار میگیرد.
هوش مصنوعی: خداوند به خاطر کمال قضاوت و حکمت خود، برخی افراد را نسبت به دیگران در برخی ویژگیها برتری داده است.
هوش مصنوعی: مردان از هر جهتی که نگاه کنیم، بر زنان برتری دارند و این نتیجه خلقت و آفرینش جهان است.
هوش مصنوعی: یکی از ویژگیهای خوب آنها این است که در موقعیتی که دارند، از داراییهای خود برای کمک به دیگران صرف میکنند.
هوش مصنوعی: زنان فهیم و شایستهای که به دستورات خداوند عمل میکنند.
هوش مصنوعی: در غیاب شوهران، زنان به طور جدی از مال و آبروی خود محافظت میکنند.
هوش مصنوعی: هر چیزی که داشتند، زیر نظر خداوند قرار داشت و معایب آنها در سایه رحمت و حمایت الهی محفوظ بود.
هوش مصنوعی: کسی که از آنان میترسد به خاطر نافرمانی و بالا رفتن آگاهیشان از وضعیت اوست.
هوش مصنوعی: در اینجا نگرانی از فهم عمیق علم وجود دارد؛ اگر به نشانهها و شواهد توجه کنی، میتوانی به درک واقعی علم دست یابی.
هوش مصنوعی: اگر بدانی که آن زن در کارها چطور رفتار میکند، متوجه خواهی شد که روش او از نظم و احتیاط به دور است.
هوش مصنوعی: اول این که برای ایشان واجب است که نصیحت و اندرز بدهیم تا با کلامی دلنشین، دلها نرم و آماده شوند.
هوش مصنوعی: در بسترها پس از دوری از آنها، دیگر نرمی و نزدیکی به ایشان نکنید. منظور از دوری، دوری از عمل جماع است.
هوش مصنوعی: به خاطر سرما تا شاید بعداً آنها گرم شوند، به خاطر زدن به آنها نرمتر برخورد کن.
هوش مصنوعی: باید برای تنبیه آنان از چوب نی استفاده کرد، زیرا ممکن است با ضربهای به آنها آسیب برسد.
هوش مصنوعی: به دلیل اینکه زیبایی و ظاهر به نوعی قابل سنجش و تعریف نیستند، باید به اندازهای به فاصله و ویژگیها توجه کنیم که بتوانیم آنها را درک کنیم.
هوش مصنوعی: این متن به بررسی نوع رفتار و تعامل با زنان میپردازد. به طور کلی، هدف آن ایجاد روابطی مثبت و احترامآمیز است که در آن نازککاریهای عاطفی و اجتماعی در نظر گرفته شود. در این راستا، اهمیت درک و همدلی در ارتباط با زنان مورد تأکید قرار میگیرد تا بتوان به بهترین شکل ممکن با آنها تعامل کرد و از تجربیات مثبت در این زمینه بهرهمند شد.
هوش مصنوعی: اینقدر هم که نظم و ترتیب در جهان اهمیت دارد، در غیر این صورت، خود اجرا و عمل به محبت، اولویت بیشتری دارد.
هوش مصنوعی: اگر محبت و عشق به انسانها مانند سنگ و گل باشد، میتواند به رفتار و خلق و خوی آنها شکل و کیفیت بدهد. حتی اگر گل خوار و بیارزش باشد، با محبت میتواند به زیبایی و ارزش تبدیل شود.
هوش مصنوعی: اگر همسران به چیزی فرمان دهند، بهانهجویی نکنید و از آن راه خارج نشوید.
هوش مصنوعی: با بهانهجویی و ایراد گرفتن، رفتهرفته اصول و بنیادها دچار انحراف و آسیب میشوند.
هوش مصنوعی: بسیاری از زنها وقتی از رفتار شوهرشان سرد و بیعلاقه میشوند، به این دلیل است که مشخص شده است شوهر دچار اشتباهی یا خیانتی شده است.
هوش مصنوعی: هرچند که زیر دست هستند یا تحت کنترل، اما در واقع حقایق آنها وابسته به مرد و زن هستند، و مقام و بزرگی ایشان از علی و کبیر نشات میگیرد.
هوش مصنوعی: اگر کسی را ظلمی روا دارند، در هر جایگاه و مقامی، او برای جبران آن ظلم به دنبال انتقام از ظالم خواهد بود.
هوش مصنوعی: زنی که باید تسلیم شوهرش باشد، باید این را درک کند که اگر تسلیم نشود، تنها به خود زحمت و دردسر خواهد آورد.
هوش مصنوعی: من بر این باورم که اگر تو بر من با تازیانهای بزنی، نتیجهاش به خودت برمیگردد.
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که زن چه جایگاهی دارد وقتی که هر لحظه تحت فشار و سختگیری قرار میگیرد، به خاطر کمبود یا زیادبودن چیزی. به عبارتی، او نمیتواند در چنین شرایطی به درستی ارزشش را نشان دهد.
هوش مصنوعی: به او اجازه بده که دوباره اشتباه کند و از خطاهایش بگذر. اما یادت باشد که وقتی نوبت تو باشد، به او هم هشدار بده و از او دوری کن.
هوش مصنوعی: اگر بین آنها (دو طرف) اختلافی پیش آمد، از این که نگران شقاق و جدایی باشید، نترسید. برای ایجاد اتحاد و همبستگی، تلاش کنید.
هوش مصنوعی: برای اینکه میانجیگری میان مردان و زنان به بهترین شکل انجام شود و صلح و توافق ایجاد شود.
هوش مصنوعی: اگر بخواهی، میتوانی از وسط به میان بیایید و چیزی را که بر حق نیست، در میان آنها بگویی تا اتحاد و توافقی ایجاد شود.
هوش مصنوعی: حق به نیتها آگاه و داناتر از همه چیز است، پس او میداند که در دل مصلحان چه میگذرد.
هوش مصنوعی: بندهگی خداوند را با هر نوع شرک ترک کنید و هیچ چیز را بر حق نگذارید.
هوش مصنوعی: به کسی که نسبت به شما محبت و احسان دارد، خوبی کنید و این رفتار را نه تنها با پدر و مادر، بلکه با خویشاوندان و نیازمندان نیز ادامه دهید.
هوش مصنوعی: بازگشت به همسایگانی که بد هستند، تنها به خاطر نسبت و رابطه ای که با آنها داریم، کار درستی نیست.
هوش مصنوعی: کسی که دوست واقعی و بینظیر است، همچون پرندهای است که در کنار تو میماند و همواره قابل اعتماد است.
هوش مصنوعی: شاید او دوست و همراهی باشد در سفر یا شریک در یادگیری و دانشاندوزی.
هوش مصنوعی: زن یا خادمی برای خلیل نیز خوب است، تا به مسافران دیگر خدمت کند.
هوش مصنوعی: کسی که از وطن و محل زندگی خود دور است، در آن شهر احساس بیکسی و غریبی میکند و وضعیتش بسیار دشوار و فقیرانه است.
هوش مصنوعی: پرستاران که به نوعی خادم و بندگان به حساب میآیند، در واقع به چیزی دست یافتهاند که از آن خودشان میشود.
هوش مصنوعی: دوست کسی حق ندارد که متکبر و خودپسند باشد و با ناز و فخر به راه رفتن بپردازد.
هوش مصنوعی: شرم و خجالت آنها از والدین و نزدیکانشان است یا از همسایهای که وضع مالیاش خوب نیست و در hardship به سر میبرد.
هوش مصنوعی: فخر کردن و به دیگران برتری جستن، به ویژه بر کسانی که در شرایط سختی هستند، باعث میشود که انسان در تاریکی و نادانی غرق شود و واقعیات را فراموش کند.
هوش مصنوعی: به تدریج و به مرور زمان، آن سرشت بد او باعث میشود که از مقام و منزلت خود دور شود.
هوش مصنوعی: بخیلانی که نه تنها بر زید بلکه بر عمر نیز حسادت میورزند، به خاطر بخل خود، در کارها و امور دیگران نیز بخل میکنند.
هوش مصنوعی: آنان، نعمتهایی را که خداوند به لطف فراوانش به ایشان عطا کرده، میپوشند و از آن بهره میبرند.
هوش مصنوعی: شکر و سپاسگزاری آنها از نعمتها و بخششهای خداوند به انکار و نادیدهگرفتن پیامبر انتخابشده انجامید.
هوش مصنوعی: ما در روز قیامت آمادهایم و کافران را با عذابی بسیار خوار و ذلتآور مواجه خواهیم کرد.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.