تو را گویم علمتهای مجموع
ریارا کی شود سر تا که مقطوع
ز مدح و ذم شوی وقتی که آزاد
نجنبد کوه عزمت هیچ ازین باد
مساوی آیدت تکذیب و تعریف
بود باید بیادت ذم و توصیف
ز بادی شد پریشان خار و خاشاک
ز طوفانها نجنبد توده خاک
بلرزد کاهی از بادی نه الوند
بود مرد ریائی قدر او چند
که گوشش بر قبول ورد خلق است
باین کند و غل و را پا و حلق است
مگر مدحش کجا در انجمن شد
کمالاتش قبول مرد و زن شد
زیاد و کم بسی گوید بتوصیف
ز خلقان تا کنندش خلق تعریف
بدی گر گفته باشندش ز جائی
پی دفعش فزاید بر ریائی
مگر ذمش بدل گردد بتحسین
کند هر سو طلب یاری سخن چین
که گویندش بمجلسها حکایت
کرامتها کنند از وی روایت
بذکر و ورد و طاعاتست دایم
بود شب در قیام و روز صائم
فلانکس شد مریدش یافت منصب
نیازی هر که بردش یافت مطلب
دعایش بس مجرب درمهمات
در انکارش بسی دیدند آفات
از آن غافل که بعد از رنج افزون
نصیب از نیل خلقش نیست جز خون
از آن غافل که این خلق مکدر
دو صد بارند از وی بینواتر
گذشته عمر و بادش برده خرمن
نه جز ریگش بجای زر بدامن
غرض تا در خیال مدح و ذمی
بتن زان مرده مارت هست سمی
پی تحصیل تریاقی کن اقدام
مهل کز کف رود اوقات و ایام
ثنای خلق معیار ریا دان
فسردنها ز دم اژدها دان
گر افشردی و او را جنبجو نیست
دگر میدان که روحی اندرو نیست
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به نقد و بررسی انسانهای ریاکار و مدعیان علم و فضیلت میپردازد. شاعر به این نکته اشاره میکند که بسیاری از افراد برای جلب توجه و تعریف دیگران، خود را در مظاهر فضایل نشان میدهند، در حالی که در باطن به بیهویتی و ریا متوسل شدهاند. او تأکید میکند که این افراد با مدح و ذم دیگران تحت تأثیر قرار میگیرند و باید به جای توجه به نظرات مردم، به خودشناسی و عمل به فضایل واقعی بپردازند. شاعر در نهایت به مخاطب میگوید که ارزش واقعی انسانها به کارهایشان و نه به سخنان دیگران بستگی دارد و هرکس باید در جستجوی حقیقت خود باشد نه در پی تأیید دیگران.
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که من از تو میپرسم که علم و دانشهای جمعآوری شده چه زمانی به پایان میرسد و کامل میشود. یعنی زمانی که همه چیز به صورت منطقی و منظم در کنار هم قرار بگیرد و به آرامش برسد.
هوش مصنوعی: وقتی در ستایش و نکوهش، تحت تأثیر قرار میگیری، بدان که بزرگی و عظمت تو هیچ تفاوتی با باد ندارد و به راحتی تکان نمیخورد.
هوش مصنوعی: تعریف و تکذیب درباره تو یکسان است، باید بدانی که هم نقد و هم ستایش دربارهی تو وجود دارد.
هوش مصنوعی: باد باعث به هم ریختن و پراکنده شدن علفها و خاشاک میشود، اما توده خاک در برابر طوفانها حرکت نمیکند و ثابت میماند.
هوش مصنوعی: به خاطر یک باد ناچیز، نباید از ارزش و بزرگی کسی کم شود. چنانچه یک مرد دروغگو در اعمالش باشد، ارزش او به هیچ نمیرسد.
هوش مصنوعی: کسی که به حرفهای مردم گوش میدهد و نسبت به آنها واکنش نشان میدهد، در واقع درگیر مشکلات و دغدغههای زیادی میشود.
هوش مصنوعی: آیا مدح و ستایش او در جمع مردم به کجا رسید که ویژگیهایش مورد认可 مردان و زنان قرار گرفت؟
هوش مصنوعی: بسیاری از افراد در توصیف دیگران سخن زیادی میگویند تا بتوانند از ویژگیهای آنها تعریف و تمجید کنند.
هوش مصنوعی: اگر دربارهی شخصی بدی گفته شود، این سخنان باعث میشود که بدیهای او بیشتر نمایان شود و بر مشکل او افزوده گردد.
هوش مصنوعی: مگر اینکه عیبها به خوبی تبدیل شوند، در این صورت در تمام جهات طلب کمک میشود و حرفچینی کرده میشود.
هوش مصنوعی: در مجالس و محافل، دربارهی او داستانهایی از معجزات و کرامتهایش روایت میکنند.
هوش مصنوعی: او همواره شبها را به عبادت و انجام ذکر و تلاوت سپری میکند و روزها نیز روزهدار است.
هوش مصنوعی: هر کسی که به این شخص پیوست و او را مرید خود قرار داد، به مقام و رتبت خاصی دست یافت. هر کسی که از او درسی بگیرد و خود را به او نزدیک کند، به حقیقت مورد نظر میرسد.
هوش مصنوعی: دعای او در مسائل مهم بسیار مؤثر است، اما ناتوانیاش در انجام کارها آفتهای زیادی را به همراه داشته است.
هوش مصنوعی: کسی که از رنج و زحمت دیگران غافل باشد، به جز خون و درد هیچ چیز دیگری نصیبش نخواهد شد.
هوش مصنوعی: این افراد به خاطر مشکلات و ناپاکیهای زندگی، بارها از زندگی واقعی و خوشیها غافل شدهاند و نمیتوانند به زیباییهای واقعی توجه کنند.
هوش مصنوعی: زمان عمر سپری شده و همه چیز را با خود برده است و تنها چیزی که باقی مانده، دانههای بیارزش و پوچ است، نه ثروت و نه ارزش واقعی.
هوش مصنوعی: هدف این است که در ذهن خود دربارهٔ ستایش و نکوهش آن مرده به تفکر بپردازم، زیرا وجود او به اندازهای تأثیرگذار است که همچون سم در روح و جان من نفوذ کرده است.
هوش مصنوعی: برای دستیابی به داروی شفابخش تلاش کن و اقدام کن؛ زیرا فرصتها و زمانها از دست میروند.
هوش مصنوعی: مدح و ستایش مردم را نشانهای برای ریاکاری بدان، و اگر با کلمات زیبا و نرم بگویند، آن را همچون زهر اژدها در نظر بگیر.
هوش مصنوعی: اگر او را تحت فشار قرار دهی و او دیگر تمایلی به تلاش نداشته باشد، بدان که در او هیچ روحی وجود ندارد.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.