نخوانده فرق سر از پای، عزم کو کردیم
نکرده پرسش چوگان، هوای گو کردیم
بکار خویش نپرداختیم، نوبت کار
تمام عمر، نشستیم و گفتگو کردیم
بوقت همت و سعی و عمل، هوس راندیم
بروز کوشش و تدبیر، آرزو کردیم
عبث به چه نفتادیم، دیو آز و هوی
هر آنچه کرد، بدیدیم و همچو او کردیم
بسی مجاهده کردیم در طریق نفاق
ببین چه بیهده تفسیر «جاهدوا» کردیم
چونان ز سفره ببردند، سفره گستردیم
چو آب خشک شد، اندیشهٔ سبو کردیم
اگر که نفس، بداندیش ما نبود چرا
ملول گشت، چو ما رسم و ره نکو کردیم
چو عهدنامه نوشتیم، اهرمن خندید
که اتحاد نبود، اینکه با عدو کردیم
هزار مرتبه دریای چرخ، طوفان کرد
از آن زمان که نشیمن درین کرو کردیم
نه همچو غنچه، بدامان گلبنی خفتیم
نه همچو سبزه، نشاطی بطرف جو کردیم
چراغ عقل، نهفتیم شامگاه رحیل
از آن بورطهٔ تاریک جهل، رو کردیم
بعمر گم شده، اصلا نسوختیم، ولیک
چو سوزنی ز نخ افتاد، جستجو کردیم
بغیر جامهٔ فرصت، که کس رفوش نکرد
هزار جامه دریدند و ما رفو کردیم
تباه شد دل از آلودگی و دم نزدیم
همی بتن گرویدیم و شستشو کردیم
سمند توسن افلاک، راهوار نگشت
به توسنیسش، چو یک چند تاخت، خو کردیم
ز فرط آز، چو مردار خوار تیره درون
هماره بر سر این لاشه، های و هو کردیم
چو زورمند شدیم، از دهان مسکینان
بجبر، لقمه ربودیم و در گلو کردیم
ز رشوه، اسب خریدیم و خانه و ده و باغ
باشک بیوه زنان، حفظ آبرو کردیم
از آن ز شاخ حقایق، بما بری نرسید
که ما همیشه حکایت ز رنگ و بو کردیم


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به نقد رفتار و کردار انسانی میپردازد و بر عدم کار و تلاش صحیح اشاره میکند. او بیان میکند که ما به جای عمل و همت در مسیر موفقیت، فقط به گفتوگو و آرزو پرداختهایم. همچنین به تجملات و خواستههای بیهودهی کنونی تکیه کرده و نشان میدهد که چگونه در زندگیمان به خاطر شهوتها و آز، از مسیر واقعی دور شدهایم. شاعر با اشاره به فریبخوردگی و نفاق در جامعه، بر ناکامی و بیهودگی زندگی و اقدامات بشر تأکید میکند و نتیجه میگیرد که با وجود فرصتهای از دست رفته، به جای رشد و پیشرفت، در تلهی جهل و نادانی باقی ماندهایم.
هوش مصنوعی: بدون اینکه بدانیم و تجربه کنیم که چه چیزی از زندگی برایمان بهتر است، درخواهیم راند و تلاش خواهیم کرد، اما سوالی در مورد واقعیتهای زندگی خود نخواهیم داشت و صرفاً به دنبال خوشگذرانی هستیم.
هوش مصنوعی: ما برای انجام کارهای خود تلاشی نکردیم و در تمام عمر فقط به صحبت و گفتوگو پرداختیم، بدون آنکه اقدام مؤثری انجام دهیم.
هوش مصنوعی: در زمانی که باید تلاش و کوشش میکردیم، تنها به هوس و آرزو بسنده کردیم و به جای عمل، به فکر تدبیر و برنامهریزی بودیم.
هوش مصنوعی: بیهوده در کارها افتادیم و هر آنچه که دیو خواسته انجام دادیم را دیدیم و خودمان هم مانند او عمل کردیم.
هوش مصنوعی: ما تلاش زیادی کردیم تا در راه نفاق بریم، اما در نهایت متوجه شدیم که تفسیر «جهاد» (کوشش و تلاش) را بیهوده و بیمورد بیان کردیم.
هوش مصنوعی: ما به مانند آنهایی که سفرهای را به سفرهدار نمیدهند، در تلاش برای برقراری ارتباط قرار میگیریم، اما وقتی که آب (نشانهٔ حیات و شادی) تمام شد، به یاد سبویی (نشانهٔ ذخیره و نگهداری) افتادیم.
هوش مصنوعی: اگر نفس بدبین ما وجود نداشت، چرا ما ناراحت شدیم در حالی که راه و رسم نیکو را انتخاب کرده بودیم؟
هوش مصنوعی: وقتی قراردادی بستیم و بر اتحاد خود تأکید کردیم، شیطان (اهرمَن) به ما خندید و گفت که این اتحاد واقعی نیست، چرا که ما هنوز با دشمن (عدو) همکاری کردهایم.
هوش مصنوعی: هزار بار آسمان و دنیا دچار طوفان شدهاند، از زمانی که تصمیم گرفتیم در این دنیا زندگی کنیم و منزلت خود را در آن تعیین کنیم.
هوش مصنوعی: نه مانند غنچه به دامان گل نشستهایم و نه مانند سبزه به سمت آب و جوی خوشحالی و شادابی داریم.
هوش مصنوعی: در شب هنگام سفر زندگی، چراغ عقل را پنهان کردیم و به خاطر تاریکی جهل، به سوی روشنایی آن حرکت کردیم.
هوش مصنوعی: ما زمانی که عمر خود را بیهدف و بیفایده گذراندیم، چیزی از دست ندادیم، ولی وقتی که وقت با ارزشی را از دست دادیم، مانند سوزنی که از نخ جدا شده، بهدنبال آن رفتیم و سعی کردیم آن را پیدا کنیم.
هوش مصنوعی: غیر از پوشش فرصت، که هیچکس آن را ترمیم نکرد، هزاران لباس دیگر را پاره کردند و ما فقط همان پوشش فرصت را ترمیم کردیم.
هوش مصنوعی: دل ما از آلودگی خراب شد و چیزی نگفتیم؛ ما به کار شستشوی خود مشغول شدیم و به آن پرداختیم.
هوش مصنوعی: به رغم اینکه اسب سرکش و توانمندی همچون سمند آسمان وجود دارد، اما ما عادت کردهایم به آرامش و سکون و از زحمت و تلاش برای پیشرفت پرهیز کردهایم.
هوش مصنوعی: از شدت طمع، مانند کسی که گوشت مردار را میخورد، همواره در اطراف این لاشه (ثروت یا نعمت) سر و صدا کردیم و غلغله بهپا کردیم.
هوش مصنوعی: زمانی که قدرت پیدا کردیم، به زور از دهان فقیران لقمهای دزدیدیم و آن را در گلوی خود نگه داشتیم.
هوش مصنوعی: با استفاده از رشوه، اموال و داراییهای زیادی مانند اسب، خانه و باغ به دست آوردیم و برای حفظ آبرو، به کمک بیوه زنان (زنان سرپرست خانواده که همسرشان را از دست دادهاند) اقدام کردیم.
هوش مصنوعی: ما نتوانستهایم از حقیقتها بهرهمند شویم، چرا که همواره مشغول بیان زیباییها و ظواهر بودیم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.