شمارهٔ ۱ - قصیده انجمنیه عمان سامانی شعرای اصفهان در نیمه دوم سده ۱۳ هجری
دیگران را شور بستان بر سر و شوق چمن
ما و رندان غزلخوان و فضای انجمن
ما هنر را اخترانیم انجمن ما را سپهر
ما سخن را بلبلانیم انجمن ما را چمن
اندرآ، تا حوزه یی بینی پر از عقل و روان
اندرآ، تا روضه یی بینی پر از سرو و سمن
محفلی آماده در وی هم محبت هم صفا
مجمعی آواره از وی هم تکلف هم محن
یک طرف گرم غزلخوانی ظریفان جوان
یک طرف مست سخنرانی حریفان کهن
جمله دانایان حکمت جمله دارایان فضل
جمله اربابان دانش جمله استادان فن
جمله ماه ذوق و این فرخنده محفلشان سپهر
جمع شمع ذوق و این زیبنده مجلشان لگن
صاحب این انجمن پیری که از بس روشنی
آفتاب اندر بر رایش نیارد دم زدن
عارفی از پای تا سر حلم و تسلیم و رضا
فاضلی از فرق تا پا دانش و فضل و فطن
زان فقیران را پدر خوانندش ارباب هنر
که پرستار فقیران است در سر و علن
اندر این ملکش به عرفان نیست همتا، هم مگر
بوالوفا از کرد خیزد یا اویس اندر قرن
او به صدر انجمن مانند مه بر آسمان
دیگران بر گرد او صف بسته چون عقد پرن
آن یکی مسکین و در گنجینه طبعش نهان
هر چه لعل اندر بدخشان است و در اندر عدن
عارفی فرخنده کار است و اریبی هوشمند
فاضلی کامل عیار است و ادیبی ممتحن
وان دگر پرتو که خورشیدیست با فر و شکوه
ز آسمان مردمی در انجمن پرتو فکن
زیبد این شعر منوچهری به وصف حضرتش
گرچه او خود گفته در مدح ابوالقاسم حسن
«شعر او فردوس را ماند که اندر شعر اوست
هرچه در فردوس ما را وعده داده ذوالمنن »
او چو مسکین در هنر مسکین چو او در مردمی
این چو آن یک هوشیار و آن چو این یک مهر تن
هر دو پنداری که یک جانند پنهان در دو جسم
یا یکی جسمند ظاهر گشته در دو پیرهن
وان دگر افسر که می شاید به بازار سخن
رشته اشعار او را گوهر جانها ثمن
خاطرش را هر چه اندر روضه باغ ارم
خامه اش را هر چه اندر ناف آهوی ختن
وان دگر باشد بقا کز نظم چون آب بقا
غم همی بزداید از دل جان همی بخشد به تن
هی عبیر آرد، به دفتر چونکه برگیرد قلم
هی گهر ریزد، به محفل چونکه بگشاید دهن
وان دگر پور هما عنقا که در دانشوری
هست زیر شهپرش از قاف تا قاف سخن
اندر آن گلشن که او شد بلبل دستانسرای
حیف باشد استماع نغمه زاغ و زغن
وان دگر سرگشته آن بسحاق دانشور که هست
شعر روح افزاش حلوای مذاق مرد و زن
دکه قناد را ابیات او مقدار کاه
کلبه طباخ را اشعار او رونق شکن
وان دگر آشفته کز اشعار نغز دلنشین
می برد آشفتگی بیرون ز طبع انجمن
وان دگر فرخ که از فرخندگی ماند، به عید
وان دگر ساغر که از صاحبدلی ماند، به دن
وان دگر پروین که چون اشعار شیرین سرکند
در مذاق طبع آمیزد، به هم شهد و لبن
وان دگر دهقان که اندر مزرع دفتر ز نظم
پرورد پیوسته نسرین و شقیق و یاسمن
وان دگر شعری و شعرش با شرافت توأمان
وان دگر جوزا و طبعش با سعادت مقترن
گوید آن یک، چشم شوخ من همه غنج و فریب
گوید این یک، شاه من دارد قدی چون نارون
گوید این یک ماه من دارد لبی چون ناردان
گوید این یک شاه من دارد قدی چون نارون
من همی خوانم مدیح صاحب کیهان مدار
خواجه فرخ «امین الدوله » میر مؤتمن
بنده «عمانم » سلیل قطره آن استاد نظم
شیوه ام مدح تو سامان صفاهانم وطن
تا کنم مدح تو کلکم هست ابری سیل بار
تا کنم وصف تو طبعم هست بحری موج زن



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قصیده وصف انجمنی از شاعران اصفهان است که شاعر آن را بر گشت و باغ ترجیح میدهد و آن را آسمان هنر و چمن سخن میخواند. نخست پیر عارف و درویشنواز صاحب انجمن را میستاید و سپس یکایک شاعران را با تخلصشان، چون مسکین، پرتو، افسر، بقا، عنقا، سرگشته، آشفته، فرخ، ساغر، پروین، دهقان، شعری و جوزا، با بازی بر معنای این نامها معرفی میکند. در پایان میگوید دیگران به غزل و وصف معشوق مشغولاند و او، عمان پسر قطره از سامان، به مدح امینالدوله میپردازد.
هوش مصنوعی: دیگران شیفتهٔ باغ و چمناند، اما ما دل به رندان غزلخوان و فضای انجمن ادبی سپردهایم.
هوش مصنوعی: ما ستارگان آسمان هنریم و انجمن آسمان ماست؛ ما بلبلان سخنیم و انجمن چمن ماست.
هوش مصنوعی: خطاب به شنونده: درآی تا جمعی سرشار از خرد و جان ببینی؛ درآی تا باغی پر از سرو و سمن ببینی، یعنی جمعی از زیبارویان و خوشسخنان.
هوش مصنوعی: محفلی است که در آن مهر و صفا فراهم است و تکلف و رنج و اندوه از آن دور و رانده شده است.
هوش مصنوعی: در یک سو جوانان خوشطبع سرگرم غزلخوانیاند و در سوی دیگر یاران کهنهکار سرمست سخنوری.
هوش مصنوعی: همهٔ آنان دانای حکمت، صاحب فضل، اهل دانش و استاد فن سخناند.
هوش مصنوعی: همه همچون ماه ذوقاند و این محفل فرخنده آسمان آنهاست؛ همه شمع ذوقاند و این مجلس زیبا شمعدان و لگن آنان.
هوش مصنوعی: صاحب و سرپرست این انجمن پیری است چنان روشنرأی که خورشید در برابر اندیشهاش یارای دم زدن ندارد.
هوش مصنوعی: عارفی است سراپا بردباری و تسلیم و خشنودی به خواست خدا، و فاضلی سراپا دانش و فضل و زیرکی.
هوش مصنوعی: اهل هنر او را «پدر فقیران» مینامند، چون در نهان و آشکار از درویشان و نیازمندان دستگیری میکند.
هوش مصنوعی: در این سرزمین در عرفان همتایی ندارد، مگر عارفی چون ابوالوفای کرد یا اویس قرنی پدید آید.
هوش مصنوعی: او در صدر انجمن چون ماه در آسمان است و دیگران چون گردنبند ستارگان پروین گرد او صف کشیدهاند.
هوش مصنوعی: یکی از آنان «مسکین» است که با وجود این نام، در گنجینهٔ طبعش هرچه لعل بدخشان و مروارید عدن هست نهفته است.
هوش مصنوعی: مسکین عارفی نیککار، خردمندی هوشیار، فاضلی تمامعیار و ادیبی آزموده است.
هوش مصنوعی: دیگری «پرتو» است که خورشیدی باشکوه از آسمان مردمی است و بر انجمن پرتو میافکند.
هوش مصنوعی: این شعر منوچهری در وصف او شایسته است، هرچند منوچهری آن را در ستایش ابوالقاسم حسن (عنصری) گفته است.
هوش مصنوعی: نقل شعر منوچهری: شعر او به بهشت میماند، زیرا هرچه خداوند نعمتبخش در بهشت به ما وعده داده در شعر او هست.
هوش مصنوعی: پرتو در هنر همانند مسکین است و مسکین در مردمی همانند پرتو؛ هر دو هوشیار و مهرباناند.
هوش مصنوعی: گویی هر دو یک جاناند که در دو تن پنهان شده، یا یک تناند که در دو جامه ظاهر شدهاند.
هوش مصنوعی: دیگری «افسر» است که در بازار سخن سزاست که بهای رشتهٔ شعرهایش را گوهر جانها بپردازند.
هوش مصنوعی: اندیشهاش همهٔ زیباییهای باغ ارم را دارد و قلمش همهٔ بوی خوش نافهٔ آهوی ختن را.
هوش مصنوعی: دیگری «بقا» است که با شعری چون آب حیات، غم را از دل میزداید و به تن جان میبخشد.
هوش مصنوعی: هرگاه قلم بر دفتر نهد پیوسته عطر میپراکند و هرگاه در محفل دهان بگشاید گوهر سخن میریزد.
هوش مصنوعی: دیگری «عنقا» پسر «هما» است که در دانش، سراسر قلمرو سخن از این سو تا آن سوی قاف زیر بال اوست.
هوش مصنوعی: در گلشنی که او بلبل نغمهسرای آن است، شنیدن آواز زاغ و زغن، یعنی شاعران فرومایه، دریغ است.
هوش مصنوعی: دیگری «سرگشته» است، پیرو بسحاق اطعمهٔ دانشور، که شعر جانافزایش چون حلوا به کام زن و مرد شیرین است.
هوش مصنوعی: در برابر شیرینی ابیات او دکان قنّاد به اندازهٔ کاهی ارزش ندارد و رونق دکان آشپز از اشعارش شکسته میشود؛ اشاره به شعرهای طعاممحور او.
هوش مصنوعی: دیگری «آشفته» است که با شعرهای نغز و دلنشین، پریشانی را از طبع اهل انجمن بیرون میبرد.
هوش مصنوعی: دیگری «فرخ» است که در خجستگی به روز عید میماند و دیگری «ساغر» که در صاحبدلی به خمِ شراب ماننده است.
هوش مصنوعی: دیگری «پروین» است که چون شعر شیرین بسراید، گویی در کام طبع عسل و شیر را به هم میآمیزد.
هوش مصنوعی: دیگری «دهقان» است که در کشتزار دفتر، با شعر خود همواره نسرین و شقایق و یاسمن میپرورد.
هوش مصنوعی: دیگری «شعری» است که شعرش با بزرگی همراه است و دیگری «جوزا» که طبعش با نیکبختی قرین است.
هوش مصنوعی: یکی در شعرش میگوید چشم شوخ یار من سراسر ناز و فریب است و دیگری میگوید شاه من قدی چون درخت نارون دارد.
هوش مصنوعی: یکی میگوید ماه من لبی چون دانهٔ انار دارد و دیگری میگوید شاه من قدی چون نارون دارد؛ یعنی هر کس به وصف معشوق مشغول است.
هوش مصنوعی: اما من ستایش بزرگِ جهانمدار، خواجهٔ خجسته «امینالدوله»، امیر امین را میخوانم.
هوش مصنوعی: من بندهٔ تو «عمان» هستم، فرزند «قطره» آن استاد شعر؛ شیوهام ستایش توست و زادگاهم سامانِ اصفهان.
هوش مصنوعی: چون به ستایش تو میپردازم، قلمم ابری سیلبار و طبعم دریایی پرموج میشود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
شعر او فردوس را ماند، که اندر شعر اوست
هر چه در فردوس ما را وعده کرده ذوالمنن
همین شعر » بیت ۱۷
«شعر او فردوس را ماند که اندر شعر اوست
هرچه در فردوس ما را وعده داده ذوالمنن »
شاه گیتی خسرو لشکرکش لشکرشکن
سایهٔ یزدان شه کشور ده کشورسِتان
ای دننده همچو دن کرده رخان از خون دن
خون دن خونت بخواهد ریخت گرد دن مدن
همچو نخچیران دنیدی، سوی دانش دن کنون
نیک دان باید همیت اکنون شدن ای نیک دن
راه زد بر تو جهان و برد فر و زیب تو
[...]
سوسن و سنبل نمود از زلف و عارض یار من
سنبلی بس با بلا و سوسنی بس با فتن
سوسن از سیم سپید و سنبل از مُشک سیاه
در سپیدی صد ملاحت، در سیاهی صد شکن
نور و زیب از روی و قد او همی خواهند دام
[...]
ای نهاده بر میان فرق جان خویشتن
جسم ما زنده به جان و جان تو زنده به تن
هر زمان روح تو لَختی از بدن کمتر کند
گویی اندر روح تو مضمر همیگردد بدن
گر نیی کوکب، چرا پیدا نگردی جز به شب؟
[...]
ای سهی سرو روان از تو بهشت آئین چمن
روی تو ماهست و گرد ماه از انجم انجمن
مشک داری بر شقایق ورد داری بر عقیق
سرو داری بر گل و شمشاد داری بر سمن
از نسیم زلف تو همچون شمن گردد صنم
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.