چو شیرین در مداین مهد بگشاد
ز شیرینلب طبقها شهد بگشاد
پس از ماهی کز آسایش اثر یافت
ز بیرون رفتن خسرو خبر یافت
که از بیم پدر شد سوی نخجیر
وز آنجا سوی ارمن کرد تدبیر
بهدرد آمد دلش زآن بیدوایی
که کارش داشت الحق بینوایی
چنین تا مدتی در خانه میبود
ز بیصبری دلش دیوانه میبود
حقیقت شد ورا کان یک سواره
که میکرد اندرو چندان نظاره
جهان آرای خسرو بود کز راه
نظر میکرد چون خورشید در ماه
بسی از خویشتن بر خویشتن زد
فرو خورد آن تغابن را و تن زد
صبوری کرد روزی چند در کار
نمود آنگه که خواهم گشت بیمار
مرا قصری به خرم مَرغزاری
بباید ساختن بر کوهساری
که کوهستانییام گلزارپرورد
شد از گرمی گل سرخم گل زرد
بدو گفتند بُترویان دمساز
که ای شمع بتان، چون شمع مگداز
تو را سالار ما فرمود جایی
مهیا ساختن در خوش هوایی
اگر فرمان دهی تا کارفرمای
به کوهستان تو را پیدا کند جای
بگفت آری بباید ساختن زود
چنان قصری که شاهنشاه فرمود
کنیزانی کزو در رشک ماندند
به خلوت مرد بنا را بخواندند
که جادویی است این جا کار دیده
ز کوهستان بابل نو رسیده
زمین را گر بگوید کاِی زمین خیز
هوا بینی گرفته ریز بر ریز
فلک را نیز اگر گوید بیآرام
بماند تا قیامت بر یکی گام
ز ما قصری طلب کرده است جایی
کز آن سوزندهتر نبوَد هوایی
بدان تا مردم آن جا کم شتابند
ز جادو جادوییها در نیابند
بدین جادو شبیخونی عجب کن
هوایی هر چه ناخوشتر طلب کن
بساز آنجا چنان قصری که باید
ز ما درخواست کن مزدی که شاید
پس آن گه از خز و دیبا و دینار
وجوه خرج دادندش به خروار
چو بنا شاد گشت از گنج بردن
جهانپیمای شد در رنج بردن
طلب میکرد جایی دور از انبوه
حوالی بر حوالی کوه بر کوه
به دست آورد جایی گرم و دلگیر
کز او طفلی شدی در هفتهای پیر
به دَه فرسنگ از کرمانشهان دور
نه از کرمانشهان بل از جهان دور
بِدآن جا رفت و آن جا کارگه ساخت
به دوزخدر چنان قصری بپرداخت
که داند هر که آن جا اسب تازد
که حوری را چنان دوزخ نسازد
چو از شب گشت مشگین روی آن عصر
ز مشگو رفت شیرین سوی آن قصر
کنیزی چند با او نارسیده
خیانتکاری شهوت ندیده
در آن زندانسرایِ تنگ میبود
چو گوهر شهربند سنگ میبود
غم خسرو رقیب خویش کرده
درِ دل بر دو عالم پیش کرده



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
شیرین
هوش مصنوعی: شعر دربارهٔ خسرو است که به دلیلی از پدرش میگریزد و به تفکر دربارهٔ شیرین مشغول میشود. او پس از مدتی بیتابی، تصمیم میگیرد قصری زیبا و دلنشین برای شیرین بسازد و کار خود را به سازندهای ماهر میسپارد. سازنده با دستمزد قابل توجهی به کار پرداخته و مکانی دورافتاده و خوش آب و هوا را برای قصر انتخاب میکند. ساخت قصر به گونهای انجام میشود که زیبایی و جاذبهاش خارقالعاده باشد. به محض اتمام ساخت، شیرین به دیدن آن قصر میآید و با چند کنیز به آنجا سفر میکند. این قصر به دلیل زیباییاش و احساسات عمیق خسرو، به محل غم و تنهایی او بدل میشود.
هوش مصنوعی: وقتی که شیرین در مداین (پایتخت) درِ مهد را باز کرد، مانند زنبور عسل، طبقها (سینیها) را پر از عسل کرد.
هوش مصنوعی: پس از آن که خسرو از آرامش و آسایش دور شد و به خونریزی افتاد، خبر خارج شدن او به شیرین رسید.
هوش مصنوعی: خسرو که از ترس پدرش به سمت شکارگاه رفت، سپس نقشهای برای رفتن به ارمن (کشوری در شمال ایران) کشید.
هوش مصنوعی: دلش از بیدارویی به درد آمد و بهراستی در حدی بیچاره و بینوا شده بود که کسی نمیتوانست حال او را درک کند.
هوش مصنوعی: او (شیرین) مدتی در خانه میماند و به خاطر بیصبری و انتظارش، دلش به شدت مضطرب و دیوانه میشود.
هوش مصنوعی: شیرین به حقیقت نزدیک شد و در یکی از سوارهها (شخصی با اسب) که در آنجا دیده میشود، آنقدر نظاره میکرد که حیرتزده میماند.
هوش مصنوعی: جهانآرای خسرو که به زیباییهای جهان توجه دارد، از طریق نگاهش مانند خورشید که در درون ماه دیده میشود، به تماشای آن میپردازد.
هوش مصنوعی: خسرو به خاطر شادی و زیبایی شیرین از خود بیخود شده و در دل به او عشق میورزد، به طوری که آن حالت شگفتانگیز (تغابن، یعنی حالت عشق و شگفتی) را در خود به شدت احساس میکند و به سرنوشت و احساساتش به شدت توجه دارد.
هوش مصنوعی: چند روزی در کار صبر و حوصله به خرج داد تا زمانی که احساس کردم بیمار میشوم.
هوش مصنوعی: برای من، باید قصر خوشمنظرهای بسازند که پر از مرغزار باشد و در کوهستان قرار گیرد.
هوش مصنوعی: من از کوهستانیام که گلها را پرورش میدهد، به خاطر گرمی آفتاب، گلهایی زرد در سرخم شکفتهاند.
هوش مصنوعی: به او (شیرین) گفتند که ای زیبا و دلرُبای شبیه به شمع، مانند شمع شعلهور نشو و مصرف نشو.
هوش مصنوعی: سالار ما به تو دستور داده که در یک مکان خوش آب و هوا، محلی برای تو آماده کنند.
هوش مصنوعی: اگر تو فرمان بدهی، کارگر یا سازنده به دنبالت در کوهستان خواهد رفت تا جایت را پیدا کند.
هوش مصنوعی: گفت بله، باید هرچه زودتر قصر را بسازیم، به طوری که شاهنشاه خواسته است.
هوش مصنوعی: کنیزان، به خاطر زیبایی و زرق و برق شیرین، حسادت کردند و در خلوت، مرد بنا را به کار ساختن قصر دعوت کردند.
هوش مصنوعی: جادویی در این مکان حضور دارد که از کوهستان بابل تازه آمده است.
هوش مصنوعی: اگر زمین بگوید که به حرکت درآید، میبینی که چگونه زیر آن، هوا به صورت باریک و ریز ریز میشود.
هوش مصنوعی: اگر آسمان هم بگوید که بایست و آرام بمان، تا قیامت بر یک قدم خود پایدار خواهد ماند.
هوش مصنوعی: شیرین از ما خواسته است که کاخی بسازیم در جایی که هیچ هوایی به اندازهٔ آن سوزان نباشد.
هوش مصنوعی: مردم باید آگاه باشند که به آرامی بروند تا تحت تأثیر جادو و سحر قرار نگیرند و اثرات آنها را درک نکنند.
هوش مصنوعی: با این جادو، نوعی شگفتی ایجاد کن و هر چیزی را که ناخوشایند و ناپسند است، طلب کن.
هوش مصنوعی: در آنجا قصری بساز که شایسته است و از ما بخواه که پاداشی مناسب برای آن در نظر بگیریم.
هوش مصنوعی: سپس از پارچههای نرم و نفیس و سکههای طلا در مقادیر زیاد برای ساختن آن قصر هزینه کردند.
هوش مصنوعی: وقتی بنا (معمار) خوشحال شد که به خاطر استفاده از ثروت، کار را آغاز کرد، جهانپیمای (خسرو) برای تحمل سختیها و زحمتهای ساختن آماده شد.
هوش مصنوعی: خسرو به دنبال مکانی دور از شلوغی و جمعیت است که در نزدیکی کوهها باشد، تا بتواند در آرامش و سکوت زندگی کند.
هوش مصنوعی: او جایی را پیدا کرد که گرم و دلگیر بود و به قدری خود را در آنجا احساس میکرد که گویی در همان هفته، کودکیش را از دست داده و به پیری رسیده است.
هوش مصنوعی: خسرو برای ساختن کوشکی برای شیرین، مکانی را انتخاب کرده که به اندازهٔ ده فرسنگ از کرمانشاه فاصله دارد. این محل نه تنها از کرمانشاه دور است، بلکه از تمام دنیا هم فاصله دارد.
هوش مصنوعی: او (خسرو) به آنجا رفت و در آن مکان (که دور از کرمانشان است) محلی ساخت و به قدری به زیبایی و شکوه قصر اهتمام ورزید که وصف آن مانند دوزخ میماند.
هوش مصنوعی: کسی نمیداند که اگر در آن مکان اسب براند، آیا او قادر به ساختن چنین دوزخی برای حوری خواهد بود یا خیر.
هوش مصنوعی: پس از آنکه شب سیاه و تار از میان رفت، شیرین با چهرهای خوشبو و زیبا به سمت آن کاخ میرود.
نارسیده: تازهسال || باکره (برهان قاطع) (آنندراج)
هوش مصنوعی: در آن زندان تنگ، او مانند جواهری ارزشمند و گرانبها میماند، اما در عوض دیگران او را مانند سنگی بیارزش تصور میکنند.
هوش مصنوعی: غم خسرو به خاطر رقیبش باعث شده که دلش را از دو جهان دیگر بند کند و فقط به آن غم فکر کند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.