طبس شهری انبوه است اگرچه به روستا نماید و آب اندک باشد و زراعت کم تر کنند، خرماستانها باشد و بساتین و چون از آن جا سوی شمال روند نیشابور به چهل فرسنگ باشد و چون سوی جنوب به خبیص روند به راه بیابان چهل فرسنگ باشد و سوی مشرق کوهی محکم است و در آن وقت امیر آن شهر گیلکی بن محمد بود و به شمشیر گرفته بود و عظیم ایمن و آسوده بودند مردم آن جا چنان که به شب در سراهای نبستندی و ستور در کویها باشد با آن که شهر را دیوار نباشد و هیچ زن را زهره نباشد که با مرد بیگانه سخن گوید و اگر گفتی هر دو را بکشتندی و همچنین دزد و خونی نبود از پاس و عدل او. و از آنچه من در عرب و عجم دیدم از عدل و امن به چهار موضع دیدم یکی به ناحیت دشت در ایام لشکر خان، دوم به دیلمستان در زمان امیر امیران جستان بن ابراهیم، سیوم در ایام المستنصربالله امیرالمومنین، چهارم به طبس در ایام امیر ابوالحسن گیلکی بن محمد و چندان که بگشتم به ایمنی این چهار موضع ندیدم و نشنیدم، و ما را هفده روز به طبس نگاه داشت و ضیافتها کرد و به وقت رفتن صلت فرمود و عذرها خواست. ایزد سبحانه و تعالی از او خشنود باد، رکابداری از آن خود با من فرستاد تا زوزن که هفتاد و دو فرسنگ باشد. چون از طبس دوازده بیامدیم قصبه ای بود که آن را رقه میگویند. آب های روان داشت و زرع و باغ و درخت و بارو و مسجد آدینه و دیهها و مزارع تمام دارد.



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: ناصرخسرو در این بخش از سفرنامه شهر طبس را وصف میکند: موقعیت جغرافیایی، کمآبی و نخلستانهایش. بیشترِ سخن دربارهٔ امنیت و عدالت کممانندی است که امیر گیلکی پسر محمد در شهر برقرار کرده بود؛ نویسنده طبس را یکی از چهار جایی میشمارد که در همهٔ سفرهایش چنین امنیتی در آن دیده است. سپس از هفده روز پذیرایی امیر و هدیهها و همراهی که با او فرستاد یاد میکند و سفر را تا قصبهٔ آباد رقه پی میگیرد.
هوش مصنوعی: طبس شهری پرجمعیت است، هرچند به روستا میماند؛ آبش کم است و کشاورزی اندک، اما نخلستان و باغ دارد. از آنجا تا نیشابور در شمال چهل فرسنگ است و تا خبیص در جنوب، از راه بیابان، نیز چهل فرسنگ؛ در سمت شرق آن کوهی استوار است. امیر شهر در آن زمان گیلکی پسر محمد بود که شهر را با شمشیر گرفته بود. از نگهبانی و دادگری او مردم چنان در امنیت بودند که شب درِ خانهها را نمیبستند و چارپایان در کوچهها میماندند، با اینکه شهر دیوار نداشت. هیچ زنی جرئت نداشت با مرد نامحرم سخن بگوید و اگر چنین میکرد هر دو را میکشتند. دزد و آدمکش هم در شهر نبود. نویسنده میگوید در همهٔ سرزمینهای عرب و عجم که دیده، چنین عدل و امنیتی را تنها در چهار جا یافته است: در ناحیهٔ دشت در روزگار لشکرخان، در دیلمستان در زمان امیرِ امیران جستان پسر ابراهیم، در روزگار خلیفهٔ فاطمی المستنصربالله، و در طبس در زمان امیر ابوالحسن گیلکی پسر محمد؛ و هرچه گشته، جایی به امنیت این چهار ندیده و نشنیده است. امیر گیلکی او و همراهانش را هفده روز در طبس نگه داشت و مهمانیها داد، هنگام رفتن هدیه بخشید و عذرخواهی کرد؛ نویسنده برای او خشنودی خدا را میخواهد. امیر یکی از رکابداران خود را با او فرستاد تا زوزن که هفتاد و دو فرسنگ راه است. دوازده فرسنگ پس از طبس به قصبهای به نام رقه رسیدند که آب روان، کشتزار، باغ و درخت، بارو، مسجد جامع و دیهها و مزرعههای کامل داشت.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.