از آن جا برفتیم هشتم صفر سنه اربع و اربعین و اربع مائه بود که به شهر اصفهان رسیدیم. از بصره تا اصفهان صد و هشتاد فرسنگ باشد. شهری است بر هامون نهاده، آب و هوایی خوش دارد و هرجا که ده گز چاه فرو برند آبی سرد خوش بیرون آید و شهر دیواری حصین بلند دارد و دروازهها و جنگ گاهها ساخته و بر همه بارو و کنگره ساخته و در شهر جوی های آب روان و بناهای نیکو و مرتفع و در میان شهر مسجد آدینه بزرگ نیکو و باروی شهر را گفتند سه فرسنگ و نیم است و اندرون شهر همه آبادان که هیچ از وی خراب ندیدم و بازارهای بسیار، و بازاری دیدم از آن صرافان که اندر او دویست مرد صراف بود و هر بازاری را دربندی و دروازه ای و همه محلتها و کوچهها را همچنین دربندها و دروازه های محکم و کاروانسراهای پاکیزه بود و کوچه ای بود که آن را کوطراز میگفتند و در آن کوچه پنجاه کاروانسرای نیکو و در هر یک بیاعان و حجره داران بسیار نشسته و این کاروان که ما با ایشان همراه بودیم یک هزار و سیصد خروار بار داشتند که در آن شهر رفتیم هیچ بازدید نیامد که چگونه فرو آمدند که هیچ جا تنگی موضع نبود و نه تعذر مُقام و علوفه. و چون سلطان طغرل بیک ابوطالب محمدبن میکائیل بن سلجوق رحمة الله علیه آن شهر گرفته بود مردی جوان آن جا گماشته بود نیشابوری، دبیری نیک با خط نیکو، مردی آهسته، نیکو لقا و او را خواجه عمید میگفتند، فضل دوست بود و خوش سخن و کریم. و سلطان فرموده بود که سه سال از مردم هیچ چیز نخواهند و او بر آن میرفت و پراکندگان همه روی به وطن نهاده بودند واین مرد از دبیران سوری بوده بود و پیش از رسیدن ما قحطی عظیم افتاده بود اما چون ما آن جا رسیدیم جو میدرویدند و یک من و نیم نان گندم به یک درم عدل و سه من نان جوین هم و مردم آن جا میگفتند هرگز بدین شهر هشت من نان کم تر به یک درم کس ندیده است، و من در همه زمین پارسی گویان شهری نیکوتر و جامع تر و آبادان تر از اصفهان ندیدم، و گفتند اگر گندم و جو و دیگر حبوب بیست سال نهند تباه نشود و بعضی گفتند پیش از
اینکه بارو نبود هوای شهر خوشتر از این بود و چون بارو ساختند متغییر شد چنانکه
بعضی چیزها به زیان میآید اما روستا همچنان است که بود، و به سبب آن که کاروان دیرتر به راه میافتاد بیست روز در اصفهان بماندم.



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: ناصرخسرو در این بخش از سفرنامه رسیدن خود به اصفهان در صفر ۴۴۴ را گزارش میکند و شهر را با بارو، بازارها، صرافان، کاروانسراها و آبادانی کامل آن وصف میکند. او از حکمرانی خواجه عمید از سوی طغرلبیک، بخشودگی سهسالهٔ مالیات و بازگشت آوارگان، و نیز قحطی پیشین و گرانی نان سخن میگوید. در پایان اصفهان را بهترین شهر فارسیزبانان میخواند و از اقامت بیستروزهٔ خود در آن خبر میدهد.
هوش مصنوعی: نویسنده میگوید روز هشتم صفر سال ۴۴۴ به اصفهان رسیدند که تا بصره صد و هشتاد فرسنگ راه است. اصفهان را شهری بر دشت با آب و هوای خوش وصف میکند که با کندن چاهی دهگزی آب سرد و گوارا میدهد، دیواری استوار به درازای سه فرسنگ و نیم با دروازه و برج و کنگره دارد، و جویهای روان، بناهای بلند، مسجد جامع بزرگ و بازارهای فراوان دارد؛ از جمله بازار صرافان با دویست صراف و کوچهٔ «کوطراز» با پنجاه کاروانسرا. همهٔ بازارها و محلهها دروازه و دربند محکم دارند و شهر چنان بزرگ است که کاروان هزار و سیصد خرواری آنان در آن گم شد و هیچ کمبود جا و آذوقه پیش نیامد. سپس میگوید طغرلبیک سلجوقی پس از گرفتن شهر، جوانی نیشابوری به نام خواجه عمید را که پیشتر از دبیران سوری بود و خوشخط و آرام و دانشدوست و بخشنده بود، بر آن گماشته و فرمان داده بود سه سال از مردم مالیات نگیرند، و از این رو آوارگان به شهر بازمیگشتند. پیش از رسیدن آنان قحطی سختی آمده بود، ولی هنگام رسیدنشان جو درو میشد و با یک درم یک من و نیم نان گندم یا سه من نان جو میدادند، در حالی که مردم میگفتند پیشتر هرگز کمتر از هشت من نان به یک درم ندیده بودند. نویسنده اصفهان را آبادترین و کاملترین شهر سرزمینهای فارسیزبان میداند، از ماندگاری بیستسالهٔ غلهٔ آن خبر میدهد، و نقل میکند که برخی گفتهاند پس از ساختن بارو هوای شهر بدتر شده ولی هوای روستاها همان است. سرانجام میگوید چون کاروان دیر حرکت کرد، بیست روز در اصفهان ماند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.