آه از این زشتان که مه‌رو می‌نمایند از نقاب
از درون‌سو کاه‌تاب و از برون‌سو ماهتاب
چنگ دجال از درون و رنگ ابدال از برون
دام دزدان در ضمیر و رمز شاهان در خطاب
عاشق چادر مباش و خر مران در آب و گل
تا نمانی ز آب و گل مانند خر اندر خلاب
چون به سگ نان افکنی، سگ بو کند آنگه خورد
سگ نه‌ای، شیری، چه باشد بهر نان چندین شتاب؟
در هر آن مردار بینی رنگکی گویی که جان
جان کجا رنگ از کجا؟ جان را بجو، جان را بیاب
تو سؤال و حاجتی، دلبر جواب هر سؤال
چون جواب آید فنا گردد سؤال اندر جواب
از خطابش هست گشتی چون شراب از سعی آب
وز شرابش نیست گشتی همچو آب اندر شراب
او ز نازش سر کشیده همچو آتش در فروغ
تو ز خجلت سر فکنده چون خطا پیش صواب
گر خزان غارتی مر باغ را بی‌برگ کرد
عدل سلطان بهار آمد برای فتح باب
برگها چون نامه‌ها بر وی نبشته خط سبز
شرح آن خطها بجو از عنده‌ُ ام‌الکتاب
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: مولانا در این غزل به نقد ظاهر و باطن افراد می‌پردازد و زشتی‌ها و زیبایی‌های فریبنده را مورد توجه قرار می‌دهد. او به افرادی اشاره می‌کند که با ظاهری خوب خود را می‌نمایانند، اما باطن ناپاکی دارند. سرانجام، او به جستجوی حقیقت در زندگی و دوری از زشتی‌ها دعوت می‌کند و بر اهمیت شناخت جان و حقایق الهی تأکید می‌ورزد. همچنین، مفهوم عشق و پاسخگویی دلبر به دل‌های سئوال‌مند را ذکر کرده و اشاره می‌کند که در نهایت سؤال‌ها با دریافت جواب، از بین می‌روند. شاعر همچنین به بهار و عدل آن پرداخته و از طبیعت به عنوان نماد تغییر و تحول یاد می‌کند.
هوش مصنوعی: این زشت‌روها که چهره‌های زیبا به خود گرفته‌اند، در واقع از درون فضیحت و بی‌ارزشند، در حالی که از بیرون مانند ماهی روشن و زیبا به نظر می‌آیند.
هوش مصنوعی: دجال به معنای فریبنده و تقلبی است که با چنگ و دوز و کلک از درون شما را فریب می‌دهد، اما ظاهرش به گونه‌ای است که زیبا و جذاب به نظر می‌آید. در اینجا اشاره به افراد یا چیزهایی دارد که درونشان زشت و ناپاک است، اما بیرونشان ظاهری زیبا و فریبنده دارند. این افراد مانند دزدان هستند که در دل‌ها نفوذ می‌کنند و همچنین در سخن، به مانند شاهان رموز عمیق را به کار می‌برند.
هوش مصنوعی: عاشق نباید تنها به ظواهر و چهره‌های زودگذر دل ببندد و خود را در دنیای مادی و ظاهری محدود کند، زیرا در این صورت مانند الاغی خواهد شد که در باتلاق گرفتار شده و نمی‌تواند از آن خارج شود.
هوش مصنوعی: اگر به سگی نان بدهی، او نخست بو می‌کشد و بعد می‌خورد. پس تو اگر مانند شیر قوی و شجاع نیستی، چرا برای نان این‌قدر عجله می‌کنی؟
هوش مصنوعی: هرگاه چیزی را که مرده است ببینی، انگار از جایی رنگ گرفته و به آن شکل درآمده است. سؤال این است که جان از کجا آمده و رنگ از کجا گرفته است؟ به دنبال جان بگرد و آن را پیدا کن.
هوش مصنوعی: عاشق به محبوبش میگوید که تو خود سوال و نیاز منی و زمانی که محبوب به سوال‌ها پاسخ می‌دهد، آن سوال‌ها در پاسخ محبوب محو می‌شوند و دیگر اهمیتی ندارند.
هوش مصنوعی: از سخن او حالتی به آدم دست می‌دهد که شبیه نشئگی شراب است، اما تلاش برای به دست آوردن او مانند سعی در یافتن آب بی‌فایده است. با این حال، از شراب او نمی‌توان به حالت عادی برگشت، بلکه فرد در این حالت به آرامش و طمأنینه چون آب داخل شراب می‌رسد.
هوش مصنوعی: او از ناز و لجبازی خود را به مانند آتش در درخشانی (زیبایی) تو به نمایش می‌گذارد و از شرم و خجالت، سرش را پایین انداخته است، مانند کسی که در برابر درستی (صواب) می‌نویسد.
هوش مصنوعی: اگر پاییز باغ را از برگ‌هایش خالی کند، عدالت سلطان بهار می‌آید تا در را به روی بهار باز کند و باغ را بازسازی کند.
هوش مصنوعی: برگها مانند نامه‌هایی هستند که بر او نوشته شده‌اند و خط سبز، توضیحات آن نامه‌ها را نشان می‌دهد؛ برای درک این توضیحات، به منبع اصلی یعنی «ام‌الکتاب» مراجعه کن.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
شهریار دادگستر خسرو مالک‌رقاب
آنکه دریا هست پیش دست احسانش سراب
آسمان جود گشت و جود ماه آسمان
آفتاب ملک گشت و ملک چرخ آفتاب
بنگر اکنون با خداوند جهان شاه زمین
[...]
تا ببردی از دل و از چشم من آرام و خواب
گه ز دل در آتش تیزم گه از چشم اندر آب
عشق تو باچار چیزم یار دارد هشت چیز
مرمرا هر ساعتی زین غم جگر گردد کباب
با رخم زر و زریر و با دلم گرم و زحیر
[...]
مهترا ، هر چند شعرم زان هر شاعر بهست
تا توانستم نکردم من ز شعری اکتساب
قصد آن دارم که دامن در چنم زین روز بد
روز خوب خویش جویم بر ستوری چون عقاب
تا همی خوانم کتاب و تا همی جویم شراب
[...]
سر و بالایی که دارد بر سر گل مشک ناب
آفت دل‌هاست و اندر دیده‌ام چون آفتاب
روی رنگینش چو ماه تافته بالای سرو
زلف مشکینش چو مشک تافته بر ماهتاب
صبر از آن خواهم همی تا عشق او پوشم به صبر
[...]
ای بیان جود تو بر کاغذ روز سپید
نقش کرده خامه قدرت به زر آفتاب
هر کجا کلک تو شد بر صفحه کاغذ روان
تیغ هندی را نماند با نفاذش هیچ تاب
در هوایت هر که چون کاغذ دوروئی پیشه کرد
[...]
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۵ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.