درآمد در میان شهر آدم زفت سیلابی
فنا شد چرخ و گردان شد ز نور پاک دولابی
نبود آن شهر جز سودا بنی آدم در او شیدا
برست از دی و از فردا چو شد بیدار از خوابی
چو جوشید آب بادی شد که هر که را بپراند
چو کاهش پیش باد تند باسهمی و باتابی
چو کهها را شکافانید کانها را پدید آرد
ببینی لعل اندر لعل میتابد چو مهتابی
در آن تابش ببینی تو یکی مه روی چینی تو
دو دست هجر او پرخون مثال دست قصابی
ز بوی خون دست او همه ارواح مست او
همه افلاک پست او زهی بالطف وهابی
مثال کشتنش باشد چو انگوری که کوبندش
که تا فانی شود باقی شود انگور دوشابی
اگر چه صد هزار انگور کوبی یک بود جمله
چو وا شد جانب توحید جان را این چنین بابی
بیاید شمس تبریزی بگیرد دست آن جان را
در انگشتش کند خاتم دهد ملکی و اسبابی


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به وصف حال و هوای روحانی و معنوی میپردازد. در این غزل، مولانا به تجلی نور الهی و تجربههای عمیق انسانی اشاره میکند که در آن شهرت و دنیای مادی فرو میریزند. او از تحول و بیداری انسان صحبت میکند که در نتیجهاش، هر کس به طرز عمیقتری به شناخت وجود و حقیقت خود نائل میشود. بوی خون دست عاشق و تجربههایی که او از عشق و فراق میبرد، نشاندهندهٔ عمق درد و زیبایی عشق است. در نهایت، به ظهور شمس تبریزی اشاره میکند که به عنوان یک راهنما، جان انسان را به حقیقت و توحید رهنمون میشود.
هوش مصنوعی: در میان شهر آدم، سیلابی بزرگ و خروشان وارد شد و در نتیجه، چرخ و همه چیز نابود گشت و از روشنی خالصی که آمده، تغییر و تحول ایجاد شد.
هوش مصنوعی: آن شهر فقط حیات و آرزوهای انسانها (بنیآدم) است که در آن سرزنده و شیدا هستند. از گذشته و آینده، آرزوهایی به آنجا میرسد و وقتی انسانها از خواب غفلت بیدار شوند، به آن آرزوها پی خواهند برد.
هوش مصنوعی: وقتی که آب جوشید، بادی به وجود آمد که هر کسی را از جا میکند و مانند کاهش میماند که در برابر باد تند، به توفانی و آشوب میافتد.
هوش مصنوعی: وقتی که شکافها (زخمها) به وجود آید، جویها (مسیرهای آب) نمایان میشوند و تو لعل (گوهر قیمتی) را در لعل مشاهده خواهی کرد که مانند مهتاب میدرخشد.
هوش مصنوعی: در آن درخشش، تو یک دختر زیبا به نام چینی را میبینی که دو دستش از درد جدایی او به خون آغشته شده، مانند دستان قصابی که کارش ذبح است.
هوش مصنوعی: از بوی خون دست آن معشوق، همه ارواح حسابی مست و سرخوش هستند و همه عالم بالا (افلاک) در پایینتر از آن معشوق قرار گرفتهاند. چه خوب است که او این لطف را به دیگران عطا کرده است.
هوش مصنوعی: کشتن او مانند کوبیدن انگور است؛ وقتی که انگور را میکوبند تا آن را به نوشیدنی تبدیل کنند، او نیز با مرگش دچار فنا میشود، اما در این مقام باقی و جاودانه میگردد، مانند تبدیل انگور به دوشاب (شربت).
هوش مصنوعی: هرچند اگر صد هزار تکه انگور را بکوبی، در نهایت همهشان تبدیل به همان یک حقیقت میشوند؛ زیرا وقتی به سوی توحید و یکتایی روی میآوری، جان انسان به این شکل آزاد و رها میشود.
هوش مصنوعی: شمس تبریزی، عارف معروف، میآید تا دست جان را بگیرد و در انگشتش خاتمی به عنوان نشانهای از ملک و متعلقات دنیوی قرار دهد. این اشاره به وجود و اهمیت جان در کنار ارتباط با مقامهای معنوی دارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
یکی پرسید ز افلاطون بگاه نزع کای دانا
کجا دفنت کنم وقتی که روی از خلق برتابی
برآورد از جگر آهی حکیم زنده دل وانگه
بگفتش دفن کن هر جا که خواهی گر مرا یابی
مدار ابن یمین زین پس نظر بر تن چو دانستی
[...]
زهی اشکم ز شوق لعل میگون تو عنّابی
مرا دریاب و آب چشم خون افشان که دُریابی
تو گوئی لعبت چشمم برون خواهد شد از خانه
که بر نیل و نمک پوشد قبای موج سیمابی
اگر عنّاب دفع خون کند از روی خاصیت
[...]
بتابی بر همه چون ماه و از من روی برتابی
به هر کس شکر و شیری و با من آتش و آبی
کشی هر کج نهادی را کمان آسا به سوی خود
مرا دور افکنی از پیش رو چون تیر برتابی
شب از محراب ابرویت چو مانم باز بر یادش
[...]
چه باید مرد را، طبع بلند و مشرب نابی
نگارین چهره ای، مجموعه خوبی ز هر بابی
سکندر در سراغ آب حیوان باخت شوکت را
خوشا درویشی و خلوت، لب نان و دم آبی
به از نظاره چتر جم است و طوق افریدون
[...]
عرق ربز خجالت میگدازد سعی بیتابی
ندارم مزرع امید اما میدهم آبی
درین دریا بهکام آرزو نتوان رسید آسان
مه اینجا بعد سالی میکشد ماهی به قلابی
خجالت هم ز ابرام طبیعت برنمیآید
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.