رویش خوش و مویش خوش وآن طره جعدینش
صد رحمت هر ساعت بر جانش و بر دینش
هر لحظه و هر ساعت یک شیوه نو آرد
شیرینتر و نادرتر زآن شیوه پیشینش
آن طره پرچین را چون باد بشوراند
صد چین و دو صد ماچین گم گردد در چینش
بر روی و قفای مه سیلی زده حسن او
بر دبدبه قارون تسخر زده مسکینش
آن ماه که میخندد در شرح نمیگنجد
ای چشم و چراغ من دم درکش و میبینش
صد چرخ همیگردد بر آب حیات او
صد کوه کمر بندد در خدمت تمکینش
گولی مگر ای لولی این جا به چه میلولی؟!
رو صید و تماشا کن در شاهی شاهینش
گر اسب ندارد جان پیشش برود لنگان
بنشاند آن فارس جان را سپس زینش
ور پای ندارد هم سر بندد و سر بنهد
مانند طبیب آید آن شاه به بالینش
عشقست یکی جانی دررفته به صد صورت
دیوانه شدم باری من در فن و آیینش
حسن و نمک نادر در صورت عشق آمد
تا حسن و سکون یابد جان از پی تسکینش
بر طالع ماه خود تقویم عجب بست او
تقویم طلب میکن در سوره والتینش
خورشید به تیغ خود آن را که کُشد ای جان
از تابش خود سازد تجهیزش و تکفینش
فرهاد هوای او رفتهست به که کندن
تا لعل شود مرمر از ضربت میتینش
من بس کنم ای مطرب بر پرده بگو این را
بشنو ز پس پرده کر و فر تحسینش
خامش که به پیش آمد جوزینه و لوزینه
لوزینه دعا گوید حلوا کند آمینش



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: مولانا در این غزل زیبایی بیمانند معشوق را میستاید که هر دم جلوهای تازه دارد و ماه و آسمان و کوه در برابرش خوار و خدمتگزارند. سپس به عاشق ناتوان امید میدهد که اگر اسب و پا ندارد، خود آن شاه او را بر زین مینشاند و چون طبیب به بالینش میآید. عشق را جانی یگانه در صورتهای بسیار میداند و با اشاره به «احسن تقویم» و داستان فرهاد، کشتهشدن در عشق را مایهٔ زندگی میشمارد. در پایان سخن را به مطرب میسپارد و با تصویر حلوا و لوزینه به خاموشی و چشیدنِ شیرینیِ وصال فرامیخواند.
هوش مصنوعی: روی و موی معشوق و آن زلف پیچدرپیچش زیباست؛ هر لحظه صد رحمت بر جان و دین او باد.
هوش مصنوعی: او هر لحظه ناز و جلوهای تازه پدید میآورد که از جلوهٔ پیشینش شیرینتر و کمیابتر است.
هوش مصنوعی: وقتی باد آن زلف پرشکن را پریشان میکند، صد سرزمین چین و دویست ماچین در پیچ و تاب آن گم میشود؛ بازی با «چین» به معنای شکن زلف و نام سرزمین است.
هوش مصنوعی: زیبایی او بر روی و پشت گردن ماه سیلی زده و آن را خوار کرده است، و حتی درویشِ مسکینِ او شکوه و ثروت قارون را مسخره میکند.
هوش مصنوعی: آن ماهِ خندان در وصف و توضیح نمیگنجد؛ ای عزیزِ من، خاموش باش و فقط او را تماشا کن.
هوش مصنوعی: صد آسمان همچون آسیاب با آب حیاتِ او میچرخند و صد کوه با همهٔ استواری، کمر به خدمت وقار و آرامش او میبندند.
هوش مصنوعی: شاعر به خود یا به مخاطب سرگردان نهیب میزند: ای ولگرد، مگر نادانی که اینجا بیهوده پرسه میزنی؟ برو و در سایهٔ شاهینِ آن شاه، شکار و تماشا کن.
هوش مصنوعی: اگر جان مرکبی برای رسیدن ندارد، لنگانلنگان هم به سوی او برود؛ آن سوارِ جان، جان را پشت زین خود سوار میکند.
هوش مصنوعی: و اگر پای رفتن هم ندارد، سر را ببندد و سر بر زمین نهد؛ آن شاه خود مانند طبیب به بالینش میآید.
هوش مصنوعی: عشق یک جان است که در صد صورت گوناگون درآمده است؛ من در هنر و آیین آن دیوانه شدهام.
هوش مصنوعی: زیبایی و ملاحت کمیاب در صورت عشق ظاهر شد تا جان از آرامبخشی آن، زیبایی و آرامش بیابد.
هوش مصنوعی: او برای طالع ماهِ خود (معشوق) تقویم و ترکیبی شگفت ساخت؛ این تقویم را در سورهٔ والتین بجوی، اشاره به آیهٔ «لقد خلقنا الانسان فی احسن تقویم» یعنی آفرینش انسان در نیکوترین ساختار.
هوش مصنوعی: ای جان، کسی را که خورشیدِ معشوق با شمشیر پرتوش بکشد، خودش با نور خود او را غسل و کفن میکند؛ یعنی کشتهٔ عشق در نور او زنده و آراسته میشود.
میتین یعنی تیشه
هوش مصنوعی: من سخن را کوتاه میکنم؛ ای نوازنده، این را در پردهٔ موسیقی بخوان و از پشت پرده شکوه و غوغای آفرینگفتن را بشنو.
هوش مصنوعی: خاموش باش که حلوای گردویی و بادامی پیش آمده است؛ لوزینه دعا میکند و حلوا بر آن آمین میگوید؛ یعنی هنگام چشیدن شیرینیِ وصال است نه گفتن.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.