بخش ۱۲۱ - رسیدن آن شخص به مصر و شب بیرون آمدن به کوی از بهر شبکوکی و گدایی و گرفتن عسس او را و مراد او حاصل شدن از عسس بعد از خوردن زخم بسیار و عَسی أَنْ تَکْرَهوا شَیْئاً وَ هُوَ خَیْرٌ لَکُمْ و قوله تعالی سَیَجْعَلُ اللهُ بَعْدَ عُسْرٍ یُسْراً و قوله علیهالسلام اشتدّی ازمّة تنفرجی و جمیع القرآن و الکتب المنزلة فی تقریر هذا
ناگهانی خود عسس او را گرفت
مشت و چوبش زد ز صفرا ناشکفت
اتفاقا اندر آن شبهای تار
دیده بُد مردم ز شبدزدان ضرار
بود شبهای مخوف و منتحس
پس به جد میجست دزدان را عسس
تا خلیفه گفت که ببرید دست
هر که شب گردد وگر خویشِ منست
بر عسس کرده ملک تهدید و بیم
که چرا باشید بر دزدان رحیم
عشوهشان را از چه رو باور کنید
یا چرا زیشان قبول زر کنید
رحم بر دزدان و هر منحوسدست
بر ضعیفان ضربت و بیرحمیَست
هین ز رنج خاص مَسکل ز انتقام
رنج او کم بین ، ببین تو رنج عام
اصبع ملدوغ بُر ، در دفع شر
در تعدی و هلاک تن نگر
اتفاقا اندر آن ایام دزد
گشته بود انبوه پخته و خام دزد
در چنین وقتش بدید و سخت زد
چوبها و زخمهای بیعدد
نعره و فریاد زان درویش خاست
که مزن تا من بگویم حال راست
گفت اینک دادمت مهلت بگو
تا به شب چون آمدی بیرون به کو
تو نهای زینجا غریب و منکری
راستی گو تا به چه مکر اندری
اهل دیوان بر عسس طعنه زدند
که چرا دزدان کنون انبُه شدند
انبهی از تست و از امثال تست
وا نما یاران زشتت را نخست
ورنه کین جمله را از تو کشم
تا شود آمن زر هر محتشم
گفت او از بعد سوگندان پر
که نیم من خانهسوز و کیسهبر
من نه مرد دزدی و بیدادیم
من غریب مصرم و بغدادیم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: مرد تهیدست بغدادی که به امید گنج به مصر آمده بود، شبی برای گدایی بیرون میرود و داروغه او را به گمان دزدی میگیرد و سخت کتک میزند. مولانا توضیح میدهد که در آن روزگار دزدی فراوان شده بود و خلیفه داروغگان را از دلسوزی و رشوهگیری برحذر داشته بود، با این استدلال که رحم بر دزد ستم بر مردم است، همچون بریدن انگشت مارگزیده برای نجات تن. سرانجام مرد زیر ضربهها مهلت میخواهد و با سوگند میگوید دزد نیست و غریبی از بغداد است؛ همین سختی، بنا بر عنوان، راه رسیدن به مراد اوست.
هوش مصنوعی: ناگهان داروغهٔ شب او را گرفت و از خشم و تندخویی، بیآنکه نرمی نشان دهد، با مشت و چوب او را زد.
هوش مصنوعی: از قضا در آن شبهای تاریک، مردم از دزدان شبانه زیان بسیار دیده بودند.
هوش مصنوعی: شبها ترسناک و شوم بود و به همین سبب داروغه با جدیت دنبال دزدان میگشت.
هوش مصنوعی: کار به جایی رسیده بود که خلیفه فرمان داد دست هر کس را که شب در کوچهها بگردد ببرید، حتی اگر از خویشان من باشد.
هوش مصنوعی: پادشاه داروغگان را تهدید کرده و ترسانده بود که چرا با دزدان مهربانی میکنید.
هوش مصنوعی: به چه دلیل فریب و چربزبانی آنان را باور میکنید یا از آنان رشوه و زر میپذیرید؟
هوش مصنوعی: دلسوزی برای دزدان و دستهای تبهکار، در واقع ضربه زدن و بیرحمی به مردم ناتوان است.
هوش مصنوعی: آگاه باش که به سبب رنجی که یک تن خاص (دزد) میکشد از کیفر دادن دست برمدار؛ رنج او را اندک بشمار و رنج همهٔ مردم را در نظر بگیر.
هوش مصنوعی: انگشتی را که مار گزیده برای دفع زیان ببُر و به این بیندیش که اگر نبری زهر پیش میرود و تن را نابود میکند؛ یعنی فدا کردن جزء برای سلامت کل.
هوش مصنوعی: از قضا در آن روزگار دزدان بسیار شده بودند، از کارکشته تا تازهکار.
هوش مصنوعی: در چنین هنگامی داروغه آن مرد را دید و با چوب سخت زد و زخمهای بیشمار بر او وارد کرد.
هوش مصنوعی: آن مرد درویش فریاد و ناله برآورد که مرا نزن تا حقیقت حال خود را بگویم.
هوش مصنوعی: داروغه گفت: اینک به تو مهلت دادم؛ بگو چرا شبانه به کوچه بیرون آمدهای.
هوش مصنوعی: تو اهل این شهر نیستی، غریب و ناشناسی؛ راست بگو که در پی چه نیرنگی هستی.
هوش مصنوعی: کارگزاران دیوان داروغه را سرزنش کرده بودند که چرا دزدان اکنون اینقدر زیاد شدهاند.
هوش مصنوعی: داروغه به مرد گفت: زیادی دزدان از تو و امثال توست؛ نخست همدستان پلید خود را نشان بده.
هوش مصنوعی: وگرنه انتقام همهٔ این دزدیها را از تو میگیرم تا زر و مال هر بزرگ و توانگری در امان بماند.
هوش مصنوعی: مرد پس از سوگندهای فراوان گفت که من خانهسوز و جیببُر نیستم.
هوش مصنوعی: من اهل دزدی و ستم نیستم؛ من مردی بغدادیام که در مصر غریبم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.