بخش ۱۴ - رد کردن معشوقه عذر عاشق را و تلبیس او را در روی او مالیدن
در جوابش بر گشاد آن یار لب
کز سوی ما روز سوی تست شب
حیله‌های تیره اندر داوری
پیش بینایان چرا می‌آوری
هر چه در دل داری از مکر و رموز
پیش ما رسواست و پیدا هم‌چو روز
گر بپوشیمش ز بنده‌پروری
تو چرا بی‌رویی از حد می‌بری
از پدر آموز که آدم در گناه
خوش فرود آمد به سوی پایگاه
چون بدید آن عالم الاسرار را
بر دو پا استاد استغفار را
بر سر خاکستر انده نشست
از بهانه شاخ تا شاخی نجست
ربنا انا ظلمنا گفت و بس
چونک جانداران بدید از پیش و پس
دید جانداران پنهان هم‌چو جان
دورباش هر یکی تا آسمان
که هلا پیش سلیمان مور باش
تا بنشکافد ترا این دورباش
جز مقام راستی یک دم مه‌ایست
هیچ لالا مرد را چون چشم نیست
کور اگر از پند پالوده شود
هر دمی او باز آلوده شود
آدما تو نیستی کور از نظر
لیک اذا جاء القضا عمی البصر
عمرها باید به نادر گاه‌گاه
تا که بینا از قضا افتد به چاه
کور را خود این قضا همراه اوست
که مرورا اوفتادن طبع و خوست
در حدث افتد نداند بوی چیست
از منست این بوی یا ز آلودگیست
ور کسی بر وی کند مشکی نثار
هم ز خود داند نه از احسان یار
پس دو چشم روشن ای صاحب‌نظر
مر ترا صد مادرست و صد پدر
خاصه چشم دل آن هفتاد توست
وین دو چشم حس خوشه‌چین اوست
ای دریغا ره‌زنان بنشسته‌اند
صد گره زیر زبانم بسته‌اند
پای‌بسته چون رود خوش راهوار
بس گران بندیست این معذور دار
این سخن اشکسته می‌آید دلا
کین سخن دُرَّستْ غیرت آسیا
در اگر چه خرد و اشکسته شود
توتیای دیدهٔ خسته شود
ای در از اشکست خود بر سر مزن
کز شکستن روشنی خواهی شدن
همچنین اشکسته بسته گفتنیست
حق کند آخر درستش کو غنیست
گندم ار بشکست و از هم در سکست
بر دکان آمد که نک نان درست
تو هم ای عاشق چو جرمت گشت فاش
آب و روغن ترک کن اشکسته باش
آنک فرزندان خاص آدم‌اند
نفحهٔ انا ظلمنا می‌دمند
حاجت خود عرضه کن حجت مگو
هم‌چو ابلیس لعین سخت‌رو
سخت‌رویی گر ورا شد عیب‌پوش
در ستیز و سخت‌رویی رو بکوش
آن ابوجهل از پیمبر معجزی
خواست هم‌چون کینه‌ور ترکی غزی
لیک آن صدیق حق معجز نخواست
گفت این رو خود نگوید جز که راست
کی رسد هم‌چون توی را کز منی
امتحان هم‌چو من یاری کنی
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به بررسی عذرخواهی و عذابی عاشق می‌پردازد که معشوقه‌اش به دلیل ناپاکی‌های درونی او را رد می‌کند. شاعر اشاره می‌کند که هر چه در دل عاشق پنهان است، نزد معشوق مانند روز روشن است و نیازی به پنهان‌کاری نیست. در ادامه، با اشاره به داستان آدم و گناه او، به روش استغفار و توبه می‌پردازد و می‌گوید که انسان باید در جستجوی راستی باشد. همچنین، شاعر از کوری دل و عدم بینش واقعی در برابر قضا و قدر سخن می‌گوید و اهمیت بینش صحیح را خاطرنشان می‌کند. در نهایت، عاشق را به پذیرش عذری به دور از کینه و ناپاکی دعوت می‌کند.
هوش مصنوعی: در پاسخ به او، لب آن معشوق را باز کردم، که از طرف ما روز است و از طرف تو شب.
هوش مصنوعی: چرا در قضاوت و داوری، ترفندهای ناپاک و تیره را برای بینایان به کار می‌گیری؟
هوش مصنوعی: هر چیزی که در دل داری، از فریب و رازهایت در برابر ما روشن و نمایان است، مانند روشنایی روز.
هوش مصنوعی: اگر ما از رفتار محبت‌آمیز تو چیزی را بپوشانیم، چرا تو بی‌رویی و از حد خود فراتر می‌روی؟
هوش مصنوعی: از پدر بیاموز که آدم (انسان) با گناه به سوی مقام و جایگاه خود سقوط کرده است.
هوش مصنوعی: وقتی آن عالم اسرار را دید که بر دو پایش ایستاده و به درگاه خدا طلب مغفرت می‌کند،۔
هوش مصنوعی: به معنای غم و اندوه می‌رسد که در دلش نشسته است و از هیچ بهانه‌ای برای فرار از این غم به وجود نمی‌آورد. به عبارت دیگر، خود را در اندوه غم به حال سکون و سکوت رها کرده و بهانه‌ای برای رهایی از آن ندارد.
هوش مصنوعی: عاشق فقط با گفتن "پروردگارا، ما ظلم کردیم" به عذرخواهی اکتفا کرد، چرا که جانداران را از جلو و عقب مشاهده کرد و متوجه شد که هر کدام در نظر خود، خطاهایی دارند.
هوش مصنوعی: جانداران پنهان را نیز مانند جان دورباش را دیده‌اند، هر کدام تا آسمان به دور هستند.
هوش مصنوعی: بهتر است که مانند موری در پیش سلیمان (حاکمی حکیم) باشی تا او بتواند تو را از این دوری و غفلت رها کند.
هوش مصنوعی: هیچ چیز جز مقام حقیقت و راستی ارزشمند نیست، زیرا زیبایی و شوق، مانند نور ماه است که فقط برای یک لحظه نمایان می‌شود و مرد را از درک حقیقت باز می‌دارد، همان‌طور که چشمی که نمی‌بیند نمی‌تواند به زیبایی‌ها دست یابد.
هوش مصنوعی: اگر انسان از پند و نصیحت بهره‌مند شود، هر لحظه دوباره به گناه و آلودگی بازمی‌گردد.
هوش مصنوعی: انسان‌ها از نظر و دیدگاه خود کور نیستند، اما وقتی قضا و تقدیر بر آنها وارد می‌شود، به‌طرزی نادیده دچار نابینایی می‌شوند.
هوش مصنوعی: انسان‌ها معمولاً اشتباه می‌کنند و به خاطر عیوب خود را نادیده می‌گیرند، ولی گاهی اوقات در طول عمر، فردی آگاه و بینا به طور ناگهانی دچار مشکلات و سقوط می‌شود.
هوش مصنوعی: کور، به معنای در اینجا اشاره به فرد نادان یا بی‌خبر دارد، خود به همراهی قضا و تقدیر در زندگی‌اش است، یعنی او به خاطر ناشنیدگی و آگاهی نداشتن، دچار افت و شکست می‌شود. در واقع، او به خاطر طبع و خوی نا مناسبش به این سرنوشت دچار شده است.
هوش مصنوعی: وقتی در حادثه‌ای بیفتد، نمی‌داند که این بوی خوشی که می‌شنود از من است یا به خاطر آلودگی است.
هوش مصنوعی: اگر کسی بر او عطر مشکی بریزد، او می‌داند که این بوی خوش به خاطر محبت یار نیست، بلکه از خود اوست.
هوش مصنوعی: چشم‌های روشنت، ای صاحب نظر، برای تو به اندازه صد مادر و صد پدر اهمیت دارند و به نوعی نشان‌دهنده‌ی محبت و شناخت عمیق‌اند.
هوش مصنوعی: چشم دل که یکی از جلوه‌های باطن و معنوی انسان است، متعلق به هفتاد خصلت یا ویژگی خوب است، در حالی که این دو چشم ظاهری که حس را تجربه می‌کنند، تنها به خوشی‌های دنیوی و مادی مشغولند.
هوش مصنوعی: ای کاش، دزدان راه (غافل‌ها) نشسته‌اند و صد مشکل و گره بر زبان من بسته‌اند.
کسی که پای‌بسته است، چگونه می‌تواند خوش و روان حرکت کند؟ این بند سنگین است، پس مرا معذور بدار
هوش مصنوعی: این سخن به نظر ناپخته و ضعیف می‌رسد، ای دل، زیرا واقعیت‌ها و حقایق باید با جوانمردی و شجاعت بیان شوند.
هوش مصنوعی: اگرچه در دل انسان خرد و شکسته‌ای وجود دارد، اما این درد و اندوه باعث می‌شود که چشم او چون توتیای (نوعی دارو) احساس خستگی و رنج بکند.
هوش مصنوعی: ای بر اساس شکست و مصیبت خود، برای خود زاری و ناله نکن، زیرا از طریق شکست و نابودی نمی‌توانی به روشنی و آگاهی دست یابی.
هوش مصنوعی: اگرچه ویرانی و شکسته شدن در مورد عشق به ظاهر ناپسند است، اما در نهایت این درد و رنج به حق می‌رسد و در پایان، کسی که واقعاً توانمند و بی‌نیاز است، به آن می‌رسد.
هوش مصنوعی: اگر گندم شکسته و از هم جدا شود، نمی‌تواند نان خوبی تولید کند و تنها مانده بر دکان می‌ماند.
هوش مصنوعی: ای عاشق، وقتی که جرم و خطای تو آشکار شد، باید از ترس و شرم مانند آب و روغن که هرگز با هم مخلوط نمی‌شوند، از هم جدا شوی و رضایت بدهی که در این وضعیت، ضعف و ناتوانی تو مشخص باشد.
هوش مصنوعی: فرزندان خاص آدم (که به معنای پیامبران و بندگان خاص خدا هستند) از نفحه و بوی روحانی‌ای که ناشی از اعتراف به ظلم و گناه است دم می‌زنند و به این وسیله توجه خدا را جلب می‌کنند.
هوش مصنوعی: نیاز خود را بیان کن و بهانه‌های بی‌معنا نیاور، مانند ابلیس لعین که سخت‌کوش و مقاوم است و بهانه می‌آورد.
هوش مصنوعی: اگر کسی در برابر تو سخت‌رو و بی‌احساس باشد، این ویژگی او را بپوشان و در گفتگو و تعامل با او تلاش کن که بر سخت‌رویی و بی‌احساسی‌اش غلبه کنی.
هوش مصنوعی: ابوجهل، که دشمنی با پیامبر اسلام (محمد) داشت، از او خواست معجزه‌ای نشان دهد، مانند کسی که از روی کینه و دشمنی، از دشمن خود انتظارات بی‌مورد می‌کشد.
هوش مصنوعی: ولی آن صدیق (ابوبکر صدیق) که فردی راستگو و درستکار است، درخواست معجزه‌ای از پیامبر نکرد؛ چون او می‌دانست که خود پیامبر جز حقیقت و راست را نمی‌گوید.
هوش مصنوعی: کی مثل تو را پیدا می‌کنم که از من نظرخواهی کند و مانند من به یاری دیگران بشتابد؟
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.