آن بخاری نیز خود بر شمع زد
گشته بود از عشقش آسان آن کبد
آه سوزانش سوی گردون شده
در دل صدر جهان مهر آمده
گفته با خود در سحرگه کای احد
حال آن آوارهٔ ما چون بود
او گناهی کرد و ما دیدیم لیک
رحمت ما را نمیدانست نیک
خاطر مجرم ز ما ترسان شود
لیک صد اومید در ترسش بود
من بترسانم وقیح یاوه را
آنک ترسد من چه ترسانم ورا
بهر دیگ سرد آذر میرود
نه بدان کز جوش از سر میرود
آمنان را من بترسانم به علم
خایفان را ترس بردارم به حلم
پارهدوزم پاره در موضع نهم
هر کسی را شربت اندر خور دهم
هست سر مرد چون بیخ درخت
زان بروید برگهاش از چوب سخت
درخور آن بیخ رسته برگها
در درخت و در نفوس و در نهی
برفلک پرهاست ز اشجار وفا
اصلها ثابت و فرعه فی السما
چون برست از عشق پر بر آسمان
چون نروید در دل صدر جهان
موج میزد در دلش عفو گنه
که ز هر دل تا دل آمد روزنه
که ز دل تا دل یقین روزن بود
نه جدا و دور چون دو تن بود
متصل نبود سفال دو چراغ
نورشان ممزوج باشد در مساغ
هیچ عاشق خود نباشد وصلجو
که نه معشوقش بود جویای او
لیک عشق عاشقان تن زه کند
عشق معشوقان خوش و فربه کند
چون درین دل برق مهر دوست جست
اندر آن دل دوستی میدان که هست
در دل تو مهر حق چون شد دوتو
هست حق را بی گمانی مهر تو
هیچ بانگ کف زدن ناید بدر
از یکی دست تو بی دستی دگر
تشنه مینالد که ای آب گوار
آب هم نالد که کو آن آبخوار
جذب آبست این عطش در جان ما
ما از آن او و او هم آن ما
حکمت حق در قضا و در قدر
کرد ما را عاشقان همدگر
جمله اجزای جهان زان حکم پیش
جفت جفت و عاشقان جفت خویش
هست هر جزوی ز عالم جفتخواه
راست همچون کهربا و برگ کاه
آسمان گوید زمین را مرحبا
با توم چون آهن و آهنربا
آسمان مرد و زمین زن در خرد
هرچه آن انداخت این میپرورد
چون نماند گرمیش بفرستد او
چون نماند تری و نم بدهد او
برج خاکی خاک ارضی را مدد
برج آبی تریش اندر دمد
برج بادی ابر سوی او برد
تا بخارات وخم را بر کشد
برج آتش گرمی خورشید ازو
همچو تابهٔ سرخ ز آتش پشت و رو
هست سرگردان فلک اندر زمن
همچو مردان گرد مکسب بهر زن
وین زمین کدبانویها میکند
بر ولادات و رضاعش میتند
پس زمین و چرخ را دان هوشمند
چونک کار هوشمندان میکنند
گر نه از هم این دو دلبر میمزند
پس چرا چون جفت در هم میخزند
بی زمین کی گل بروید و ارغوان
پس چه زاید ز آب و تاب آسمان
بهر آن میلست در ماده به نر
تا بود تکمیل کار همدگر
میل اندر مرد و زن حق زان نهاد
تا بقا یابد جهان زین اتحاد
میل هر جزوی به جزوی هم نهد
ز اتحاد هر دو تولیدی زهد
شب چنین با روز اندر اعتناق
مختلف در صورت اما اتفاق
روز و شب ظاهر دو ضد و دشمنند
لیک هر دو یک حقیقت میتنند
هر یکی خواهان دگر را همچو خویش
از پی تکمیل فعل و کار خویش
زانک بی شب دخل نبود طبع را
پس چه اندر خرج آرد روزها



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، مولانا به ملاقات عاشق با صدر جهان میپردازد و عشق را به عنوان نیرویی متصلکننده میان انسانها و هستی معرفی میکند. عاشق با عشقش به معشوق، در جستجوی فهم و رحمت الهی، خاطر خود را از ترس گناهان میزداید و به عفو و بخشش میرسد. مولانا به توصیف ارتباطات عمیق میان اجزای جهان و عشقهایی که آنها را به هم پیوند میزند، میپردازد و بر همافزایی و همکاری بین زمین و آسمان تأکید میکند. در نهایت، او شب و روز را به عنوان دو حقیقت متناقض اما در عین حال مکمل هم معرفی میکند که هر کدام به نیاز یکدیگر پاسخ میدهند.
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که آن بخار (احساسات عاطفی) که از شمع (عشق) بلند میشود، به واسطهٔ عشقش آسان و بدون زحمت به کبد (دل یا باطن) میرسد، و نشاندهندهٔ تأثیر عمیق عشق بر وجود انسان است.
هوش مصنوعی: آه و ن cries ی حزنآلود او به آسمان رفته و در دل صدر جهان، یعنی در دل کسی که مقام والایی دارد، عشق و محبت جاری شده است.
هوش مصنوعی: با خود فکر کرد که ای یکتا، حال آن عاشق بیخانمان ما چگونه است؟
هوش مصنوعی: این شخص (او) مرتکب گناهی شد و ما آن را مشاهده کردیم، ولی او نمیدانست که رحمت ما نسبت به او چقدر زیاد است.
هوش مصنوعی: دل گنهکار از ما میترسد، اما در دلش امیدهای بسیاری دارد که در این ترس وجود دارد.
هوش مصنوعی: من آن کسی هستم که میتوانم وقیح و بیشرم را بترسانم، ولی آیا او از من میترسد؟ چنین آدمی را چه دلیلی است که از من بترسد؟
هوش مصنوعی: برای جلوگیری از به هم ریختگی و حفظ آرامش، باید گاهی از حضور در موقعیتهای پرتنش دوری کرد. این متن به این نکته اشاره دارد که در زندگی، برخی مسائل و چالشها تنها به خاطر شدت خود میتوانند موجب ناراحتی یا ترس شوند.
هوش مصنوعی: من با دانش خود آمنان (با یقین و امن) را بترسانم و به وسیلهٔ بردباری، ترس خایفان (ترسانان) را برطرف کنم.
هوش مصنوعی: من به مانند یک پارهدوز، کاری میکنم که هر چیز را در جای مناسب خود قرار دهم و به هر کسی بر اساس نیازش، نعمت و خوشی میبخشم.
هوش مصنوعی: سر مرد مانند ریشهٔ درخت است و از آنجا است که برگهای او (ویژگیها یا صفات او) از چوب سخت (موجودیت او) رشد میکند.
هوش مصنوعی: درختی که از ریشه خوب و استواری رشد کرده باشد، برگهایش هم شایسته و زیبا خواهد بود. این موضوع در مورد انسانها نیز صدق میکند؛ اگر پایه و ریشهٔ وجود آنها نیکو باشد، صفات و خصلتهایشان نیز نیکو خواهد بود.
هوش مصنوعی: پرها مانند منافذی از درختان وفا به آسمان رسیدهاند و ریشههایشان در زمین محکم و ثابت است، در حالی که شاخههایشان به سوی آسمان گسترش یافته است.
هوش مصنوعی: وقتی عشق به اوج میرسد و شخصیت را به پرواز درمیآورد، دیگر هیچ چیز نمیتواند او را از مقام و جایگاهش در عالم وجود جدا کند.
هوش مصنوعی: عفو و بخشش گناهان در دل او مانند موج حرکت میکرد، زیرا این ارتباط میان دلها شبیه روزنهای است که از دل یک نفر به دل دیگری میرسد.
هوش مصنوعی: به یقین، میان دلها ارتباطی وجود دارد و آنها از هم جدا و دور نیستند؛ مانند دو نفر که به هم متصلاند.
هوش مصنوعی: دو چراغ که نورشان به هم آمیخته است، مانند دو تکه سفال نیستند که به هم متصل نباشند؛ بلکه نور آنها به طور طبیعی و پیوسته با یکدیگر ترکیب شده است.
هوش مصنوعی: هیچ عاشق حقیقیای وجود ندارد که در پی وصال باشد، مگر آنکه معشوقش نیز او را جستجو کند و خواهان او باشد.
هوش مصنوعی: اما عشق عاشقان، آنها را لاغر و نحیف میکند، در حالی که عشق معشوقان، آنها را خوشحال و سرحال میسازد.
هوش مصنوعی: اگر در دل شما جرقهای از عشق دوست بیدار شود، بدان که در دل کسی که به او دوستی میورزد، نیز محبتی وجود دارد.
هوش مصنوعی: در دل تو وقتی عشق و محبت خدا به وجود آمد، آن عشق هم به وجود دارد و در واقع محبتی که به خدا داری، نشانه ایمان توست.
هوش مصنوعی: هیچ صدای کف زدن و شادمانی بدون وجود دستخوشی دیگر، به معنای همراهی و دوستی، نمیتواند به گوش برسد. در واقع، توجه به این مطلب است که در دوستی و همراهی است که شادی و نشاط واقعی به وجود میآید.
هوش مصنوعی: تشنگی از شدت عطش ناله میکند و میگوید ای آب گوارا! و در عین حال آب نیز ناله میکند که کجاست آن کسی که مرا میخورد و نیازمند من است؟
هوش مصنوعی: عطش در وجود ما، ما را به سمت جذب آب میکشاند. ما متعلق به او (خدا) هستیم و او نیز متعلق به ماست.
هوش مصنوعی: حکمت و ارادهٔ خداوند در سرنوشت و تقدیر باعث شده که ما عاشقان به یکدیگر مرتبط و همدل باشیم.
هوش مصنوعی: تمام اجزای جهان طبق حکم الهی به یکدیگر مرتبط و جفتشدهاند، و همچنین عاشقان نیز جفت یکدیگر هستند.
هوش مصنوعی: هر جزئی از جهان تمایل به جفت پیدا کردن دارد، درست مانند خاصیت کهربا که برگهای کاه را به خود جذب میکند.
هوش مصنوعی: آسمان به زمین میگوید خوش آمدی، زیرا مانند آهن و آهنربا به هم متصل هستید و وجود یکدیگر را جذب میکنید.
هوش مصنوعی: آسمان مانند مرد است و زمین مانند زن، و هرچه آسمان به زمین میدهد، زمین آن را پرورش میدهد.
هوش مصنوعی: چون گرما و حرارت از بین برود، او یعنی زمین، حرارت را به سوی آسمان میفرستد و وقتی که رطوبت و تری نداشته باشد، از خود هم رطوبتی نمیدهد.
هوش مصنوعی: برج زمین که از خاک و سنگ ساخته شده، به کمک برج آب، رطوبت و بخار را به سمت خود میکشد.
هوش مصنوعی: ابر که به آن برج بادی اشاره دارد، بخارات و رطوبت زمین را به سوی او میبرد، تا آن چیزهای سنگین و کدر را از زمین بلند کند و به آسمان برساند.
هوش مصنوعی: برج آتش، به گرمای خورشید اشاره دارد که مانند تابهٔ سرخ، هر دو طرفش از آتش داغ است. در اینجا، مولانا به شدت و تاثیر گرمای خورشید بر زمین و موجودات اشاره میکند.
هوش مصنوعی: جهان در حالی سرگردان است که مردان برای رسیدن به زن، مانند مشتاقان تجارت و کسب و کار در تلاش و کوشش هستند.
هوش مصنوعی: این زمین مانند زنی است که کارهای خود را انجام میدهد و در مورد زایمان و شیر دادن نوزادان، کار و تلاش میکند.
هوش مصنوعی: پس زمین و آسمان را بدان که هوشمند و آگاهند، چونکه کارهای خردمندان و باهوشان را انجام میدهند.
هوش مصنوعی: اگر این دو دلبر (عشق و عقل) از یکدیگر جدا هستند، پس چرا مانند جفتی که در هم میخزد، با یکدیگر سر و کار دارند؟
هوش مصنوعی: بیزمینی، گل و ارغوان نمیروید، پس چه چیزی از آب و حالت آسمان به وجود میآید؟
هوش مصنوعی: میل و کشش بین ماده و نر (زن و مرد) به این خاطر است که تا زمانی که این دو عنصر در کنار هم باشند، کار یکدیگر کامل شود و به کمال برسد.
هوش مصنوعی: تمایل و عشق میان مرد و زن به فرمان حق قرار داده شده است تا از این اتحاد، جهان ادامه حیات یابد.
هوش مصنوعی: میل و کشش هر چیزی به چیز دیگر به خاطر این اتحاد است که بین آنها وجود دارد و از این اتحاد، چیزهای جدید به وجود میآید.
هوش مصنوعی: شب و روز در ظاهر متفاوت و در تضاد هستند، اما در باطن، هر دو به یک حقیقت و معنا پیوند دارند و به هم تعلق دارند.
هوش مصنوعی: روز و شب به ظاهر با یکدیگر متضاد و دشمن هستند، اما در حقیقت هر دو به یک اصل و واقعیت مرتبط هستند.
هوش مصنوعی: هر فردی مانند خود، به دنبال دیگری است تا فعالیّت و کارش را کامل کند.
هوش مصنوعی: چون با صدای شب، طبیعت زندگی نمیکند، پس انسان روزها چگونه میتواند هزینهها و مخارجش را تأمین کند؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههای دیگر
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.