رای گفت: شنودم مثل اصطناع ملوک و احتیاط واجب دیدن در آنچه تا بدگوهر نادان را استیلا نیفتد، که قدر تربیت نداند و شکر اصطناع نگزارد. اکنون بازگوید که چون کریم عاقل و زیرک واقف بسته بند بلا و خسته زخم عنا میباشد. و لئیم غافل و ابله جاهل در ظل نعمت و پناه غبطت روزگار میگذارد، نه این را عقل و کیاست دست گیرد و نه آن را حماقت و جهل درآرد.
زنحسش منزوی مانده دو صد دانا بیک منزل
ز دورش مقتدا گشته دوصد ابله بیک برزن
پس وجه حیلت در جذب منفعت و دفع مضرت چیست؟
برهمن جواب داد که: عقل عمده سعادت و مفتاح نهمت است و هرکه بدان فضیلت متحلی بود و جمال حلم و ثبات بدان پیوست سزاوار دولت و شایان عز و رفعت گشت. اما ثمرات آن بتقدیر ازلی متعلق است. و پادشاه زاده ای بر در منظور نبشته بود که «اصل سعادت قضای آسمانی است و کلی اسباب و وسایل ضایع و باطل است »؛ و آن سخن را داستانی گویند. رای پرسید که: چگونه است آن؟
گفت:



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این آغازِ «باب شاهزاده و یاران او» در کلیله و دمنه است. رای از برهمن میپرسد چرا خردمندانِ بزرگوار گرفتارِ رنجاند و نادانانِ فرومایه در نعمت، و برای جلبِ سود و دفعِ زیان چه چارهای هست. برهمن خرد را کلیدِ سعادت میداند اما ثمرهٔ آن را وابسته به تقدیرِ ازلی میشمارد و برای اثباتِ این سخن، به نوشتهٔ شاهزادهای اشاره میکند که سعادت را قضای آسمانی خوانده بود، و آمادهٔ نقلِ داستانِ او میشود.
هوش مصنوعی: رای به برهمن گفت: داستانِ پروردنِ نیکوکاری پادشاهان و لزومِ احتیاط را شنیدم، که نباید به آدمِ بدذات و نادان قدرت داد، چون قدرِ پرورش را نمیداند و شکرِ نیکی را به جا نمیآورد. اکنون بگو چرا انسانِ بزرگوارِ خردمند و زیرکِ آگاه گرفتارِ بند و رنجِ بلا است، اما فرومایهٔ غافل و احمقِ نادان در سایهٔ نعمت و در آسایشی که دیگران بر آن حسرت میخورند روزگار میگذراند؛ نه خرد و زیرکی دستِ آن یکی را میگیرد و نه حماقت و نادانی این یکی را از پا درمیآورد.
هوش مصنوعی: از بدیُمنیِ روزگار، دویست دانا در یک خانه گوشهنشین و بینام ماندهاند، و از گردشِ همین روزگار، دویست نادان در یک کوی پیشوا و مقتدا شدهاند.
هوش مصنوعی: پس چاره و تدبیر برای به دست آوردنِ سود و دور کردنِ زیان چیست؟
هوش مصنوعی: برهمن پاسخ داد که خرد پایهٔ اصلیِ نیکبختی و کلیدِ رسیدن به آرزوست؛ هر کس به این فضیلت آراسته باشد و بردباری و پایداری را نیز با آن همراه کند، شایستهٔ دولت و عزت و بلندی میشود. اما بهره و نتیجهٔ خرد به تقدیرِ ازلی وابسته است. و شاهزادهای بر درِ جایی نوشته بود که اساسِ نیکبختی حکمِ آسمانی است و همهٔ اسباب و وسیلهها بیهوده و بیاثرند؛ و دربارهٔ این سخن داستانی نقل میکنند. رای پرسید که آن داستان چگونه است؟
هوش مصنوعی: برهمن در پاسخ شروع به گفتنِ داستان کرد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.