سر نامه به نام آن خداوند
که دلها را به خوبان داد پیوند
ز عشق آراست لوح آب و گل را
بدان جان، زندگی بخشید دل را
ز زلف و رخ، بتان را روز و شب داد
وزان نظاره جانها را طرب داد
قلم را داد سودای الهی
که بنوشت این سپیدی و سیاهی
بتان چین و خوبان طرازی
پدید آورد بهر عشق بازی
کرشمه داد چشم نیکوان را
شکار شیر فرمود آهوان را
مسلسل کرد زلف ماهرویان
مشوش روزگار مهر جویان
ز هی نقاش صورت های زیبا
که پشت خاک ازو شد روی دیبا
نمک بخش دهنهای شکر خند
حلاوت پرور لبهای چون قند
بیاراید به مروارید گل پوش
عروسان چمن را گردن و گوش
نهد در صبح مهری کاندر افلاک
به رسم عاشقان دامن کند چاک
ز هستی هر چه دارد صورت بود
ز سر عشق کرد آن جمله موجود
بادم داد شمع و روشنائی
نهاد ابلیس را داغ جدائی
چو بر نوح از تف غیرت زند برق
به طوفان مردم چشمش کند غرق
به نوری بخشد ابراهیم را راه
که در چشمش نیاید انجم و ماه
چو خواهد عین یعقوب از پسر نور
ز عینش قرة العینش کند دور
کند بر موسی آن راز آشکارا
که تاب آن نیارد کوه خارا
چو تاب مهر بر روح الله افشاند
ز مهر و دوستی جان خودش خواند
چو مهرش زد به زلف مصطفی دست
چنان صد جان به تار موی اوبست
جمالی داد احمد را بدرگاه
که چاک افتاد زان در سینهٔ ماه
به یارنش هم ز دل چاشنی داد
ز سوز، آن شمعها را روشنی داد
بامت هم رسید آن شعلهٔ شوق
که چون پروانه جان دادند از آن ذوق
همو راند ز در نامقبلان را
همو خواند بخود صاحب دلان را
گهی بخشد جنیدی را کلاهی
که تنها ز اهل دل باشد سپاهی
گهی با شبلی آن همت کند ضم
که صید خویش نپسندد دو عالم
گهی در پیش شاد روان اسرار
نماید جلوهٔ منصور برادر
همو داند که این راز نهان چیست
چه داند مردم گم گشته، کان چیست؟
شناسای ضمیر راز دانان
مراد سینههای پاک جانان
ز لیلی او به دفتر زد رقم را
همو پرداخت از مجنون قلم را
چنان بخشد به خسرو شربت کام
که از شیرین و شکر خوش کند کام
کند فرهاد را روزی چنان تنگ
که میرد، سنگ بر دل، در دل سنگ
نه جرمی دارد آن کو کام کم یافت
نه کاری بیش کرد آن کین کرم یافت
نوشته بر سر ما یفعل الله
چرا و چون کجا گنجد درین راه
هر آنچه او کرد گر خوب است و گر زشت
خردمند آن همه جز خوب ننوشت
ازو دان هر چه هست ار هست ور نیست
که هست و نیست «کن» جزوی دگر نیست
بهر کس نعمت شایان سپرده
خرد را گنج بی پایان سپرده
پس آنگه عشق را کرده اشارت
که اندر گنج عقل افگنده غارت
ز گنج عقل «خسرو» را خبر نیست
درو جز عاشقی عیبی دگر نیست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر دربارهٔ عشق و تأثیر آن بر زندگی انسانهاست. شاعر به ستایش خداوند میپردازد و میگوید که عشق، دلها را به یکدیگر پیوند میزند و زیباییهای دنیای مادی و معنوی را به انسان هدیه میکند. او از قصههای مختلف پیامبران و شخصیتهای مذهبی مانند نوح، ابراهیم، یعقوب، موسی، و مصطفی یاد میکند و تأثیر عشق و دوستی را در زندگی آنها بیان میکند. در نهایت، عشق را به عنوان گنجی ارزشمند معرفی میکند که در عقل و خرد نهفته است و به انسانها امکان میدهد تا به زیباییهای آسمانی و حقایق پنهان دست یابند. شاعر به این نتیجه میرسد که حقیقت عشق تنها در تجربهٔ آن قابل درک است.
هوش مصنوعی: این بیت اشاره به آغاز یک نامه دارد که به نام خداوند نوشته شده است؛ خدایى که دلها را به کسانی که صفات نیکو دارند، متصل میکند.
هوش مصنوعی: از عشق، حیات و زیبایی به جسم و روح انسان داده شده است و این عشق است که به دل انسان زندگی و انرژی میبخشد.
هوش مصنوعی: از زلف و چهرهٔ زیبارویان در روز و شب، زندگی و خوشی به انسانها عطا شده است و این تماشا، جانها را شاد میکند.
هوش مصنوعی: امیرخسرو دهلوی میگوید که عشق الهی الهامبخش او بوده و با استفاده از قلم، افکار و ابراز احساساتش را در قالب شعر به تصویر کشیده است، که این شعر به رنگهای مختلف مثل سپید و سیاه زندگی و احساسات او اشاره دارد.
هوش مصنوعی: معنای این بیت این است که بتهای چینی و زیبایانی که طرازی یا میراثی خاص دارند، به خاطر عشق و محبت به این دنیا آمدهاند و در این عشق به زیستن پرداختهاند.
هوش مصنوعی: چشمان زیبا برای خود جلوه و لذت خاصی دارند که مانند شکارچی، زیبایی خاصی را به طرف خود جذب میکند و به آهوها (معنای نمادین برای معشوقان یا عاشقان) میگوید که باید طعمهٔ عشق شوند.
هوش مصنوعی: زلفهای ماهرویان باعث تلاطم و آشفتگی روزگار عاشقان شده است.
هوش مصنوعی: نقاشی که زیباییها را خلق کرده، آنقدر هنرمندانه است که چهرههای زیبا را به صورتهای پارچهای و دیبای ارزشمند درآورده، و این زیباییها حتی از زیر خاک هم جلوهگری میکنند.
هوش مصنوعی: مزهدهندهٔ سخنانی خوشایند و شیرین مانند لبهای شکرین یا قند است که حلاوت و شیرینی خاصی را به حرفها و گفتار میبخشد.
هوش مصنوعی: برای عروسهای بهاری در باغ، گردن و گوشهایشان را با مروارید و گلهای زیبا تزیین کنید.
هوش مصنوعی: در صبح، خورشید مهری که در آسمان است، به یاد عاشقان دامنش را چاک میکند.
هوش مصنوعی: هر چیزی که شکل و صورت دارد، از وجود به وجود آمده و همهٔ موجودات به خاطر عشق به وجود آمدهاند.
هوش مصنوعی: خداوند به ابلیس (شیطان) شمعی داده که روشن است، اما او را داغ جدایی کرده، به این معنا که ابلیس از نور و روشنایی محروم است و در رنج جدایی قرار دارد.
هوش مصنوعی: چون غیرت نوح به شدت فرا رسد و بر او تأثیر بگذارد، طوفان مردم باعث میشود که او به شدت نابود شود و چشمش به شدت به ویرانی و غرق شدن برود.
هوش مصنوعی: خداوند به ابراهیم، پیامبر بزرگ، نوری عطا میکند که با آن راه درست را پیدا کند، بهگونهای که در نگاه او نه ستارهها و نه ماه هیچگونه ارزشی نداشته باشند و تنها حقیقت را ببیند.
هوش مصنوعی: اگر عین یعقوب (چشم یعقوب) بخواهد به پسرش نور (یوسف) برسد، نور از چشمانش دور خواهد شد.
هوش مصنوعی: خداوند آن راز بزرگ را بر موسی آشکار میکند، اما کوه طور که از شدت نور و قدرت آن تاب نمیآورد، نمیتواند این تابش را ببیند.
هوش مصنوعی: وقتی عشق و محبت را بر روح خدا (که منظور احتمالا پیامبر است) افشاند، جان خودش را نیز از مهر و دوستی نامید.
هوش مصنوعی: وقتی که عشق و محبت او (مصطفی، پیامبر اسلام) به زلف او (موی او) رسیده، مانند این است که صد جان به تار موی او پیوسته و متصل شدهاند.
هوش مصنوعی: خداوند جمالی به احمد (محمد) عطا کرد، بهطوری که قلب ماه (جامعترین و زیباترین) به خاطر زیبایی او شکاف برداشت یا دچار آسیب شد.
هوش مصنوعی: عاشق به دوستش هم از دل خود طعم عشق را بخشید و از سوز درون، آن شمعها را نوری عطا کرد که روشنشان کند.
هوش مصنوعی: شعلهٔ شوق به بالای دل من هم رسید و به قدری سوزناک بود که همچون پروانه جان خود را بر اثر آن لذت فدای آن شوق کرد.
هوش مصنوعی: او کسی است که از در حماسهسراها، نام و یاد پیشینیان را به یاد میآورد و همچنین دلهای صاف و پاک را به خود میخواند.
هوش مصنوعی: گاه به جنید، عارف بزرگ، کلاهی میدهد که تنها از اهل دل، یعنی افرادی که به معنویت و عشق حقیقی تعلق دارند، لازمهاش به شمار میآید.
هوش مصنوعی: گاهی با شبلی (شخصی مشهور به زهد و تقوا) همت میکند، یعنی به او کمک میکند و به اشتراک در صفات نیکو میپردازد، اما در عین حال، او با دو عالم (دنیا و آخرت) به گونهای رفتار میکند که صید و خواستههای خود را نمیپسندد و از آنها دوری میگزیند.
هوش مصنوعی: هر از گاهی شاد روان (شخصی خوشحال و فرحناک) اسرار را آشکار میکند و به جلوه و نمای منصور (منصور حلاج، عارف و شهید معروف) میپردازد.
هوش مصنوعی: تنها کسی که به راستی میداند این راز پنهان چیست، همان شخص آگاه است؛ اما مردم گم شده چه میدانند که آن (راز) چیست؟
هوش مصنوعی: کس کسی را که دلهای پاک و بیآلایش دارند و از راز عشق آگاهند، میشناسد.
هوش مصنوعی: لیلی (نام معشوق مجنون) عشق و تحولاتی را که در دل مجنون به وجود آمده است، به زیبایی در کلامش ثبت کرده و این مجنون است که با احساسات خود این قلم را از روی عشق به کار میگیرد و مینویسد.
هوش مصنوعی: خسرو (شخصیتی افسانهای) اینقدر در عشق خود کامروا و خوشبخت میشود که نوشیدنیای به او میدهد که شیرینی و لذت آن از شیر و شکر هم بیشتر است.
هوش مصنوعی: فرهاد روزی به قدری در تنگنا قرار میگیرد که از شدت ناراحتی مانند سنگ بر دلش فشار میآورد و با دل سختش میمیرد.
هوش مصنوعی: کسی که به عشق نرسیده و از آن محروم مانده، گناهی نکرده است و همچنین شخصی که عشقش را به دست آورده، کار خاصی انجام نداده که سزاوار نکوهش باشد.
هوش مصنوعی: نوشته است که خداوند چه کند و چرا، و این که در کدام مسیر میتوان آن را فهمید.
هوش مصنوعی: هر کاری که خداوند انجام میدهد، چه خوب و چه بد، در نظر خردمند همه آنها خوب و مثبت نوشته شده است.
هوش مصنوعی: از او هر چه وجود دارد را بدان، اگر وجود دارد یا ندارد. تنها وجود «کن» است که جزئی از دیگران نیست.
هوش مصنوعی: هر کس را که لیاقت داشته باشد، نعمتهای مناسب و شایستهای عطا میشود و خرد، که خود گنجینهای بیپایان است، را نیز در اختیار او قرار میدهد.
هوش مصنوعی: سخن از این است که عشق را بهطور واضح بیان کرده است، زیرا در گنج عقل، عشق را چنان که باید، با درک درستی نزول نمیدهند و غارت میکنند.
هوش مصنوعی: خسرو از گنج عقل چیزی نمیداند و تنها عیب او همین عشق بازی است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.