چون به سخن رفت بسی داوری
دور درآمد به نصیحتگری
داد نخستش به دعایی پناه
کایزدت از حادثه دارد نگاه!
ریخت پس آن گاه به مهر تمام
داروی تلخش ز نصیحت به کام
کای پسر! از مُلک و جوانی مناز
ناز بدو کن که شد او بینیاز
خشم بهر جرم میاور به کس
ز آتش سوزنده نگهدار خس
چون به گنه معترف آید کسی
عفو نکوتر ز سیاست بسی
وآن که برآرد به خلافت سری
سر بزنش پیش که گیرد بری
خرد مبین دشمن بد زهر را
آب ده از زهرهٔ او دهر را
خاص کن آن را که خرد هست پیش
راه مده بی خبران را به خویش
گر چه دلت هست فراست شناس
گفت کسان نیز همی دار پاس
باشد اگر سوی مهمیت روی
رخصت تدبیر شناسان به جوی
گر شودت خصم به تدبیر رام
تیغ نشاید که کشی از نیام
چشم رعایت ز رعیت مگیر
تابودت ملک عمارت پذیر
عدل بود مایهٔ امن و امان
بیش کن این مایه زمان تا زمان
دادگری کن که ز تاثیر داد
بس در دولت که توانی گشاد
تا به زمانی که تو بادا بسی
نشنود آواز تظلم کسی
دولت دنیا که مسلم تراست
جانب دین کوش که آن هم تراست
دولت جاوید نبرده ست کس
نام نکو دولت جاوید بس
پیشه نکوئی کن واز بد بترس
از بد کس نی زبد خود بترس
ترس خداوند جهان کن به دل
تا ز خداوند نمانی خجل
کار چنان کن که به هنگام کار
از در یزدان نشوی شرمسار
باز طلب صحبت مردان پاک
صحبت آلوده رها کن به خاک
هوش برآن نه که شوی هوشیار
تا که به غفلت نرود روزگار
چون تو خوری بادهٔ کافور بو
پس غم گیتی که خورد ، خود بگو ؟
چون همه کس خدمت سلطان کنند
هر چه ز سلطان نگرند آن کنند
کوشش پوشیده کن اندر شراب
تا نشود رکن شریعت خراب
شاه بدین گونه به فرزند خویش
داد بسی زاد نو از پند خویش



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: پدر در این شعر به پسرش نصیحت میکند و او را به رعایت اصول اخلاقی و اجتماعی توصیه میکند. او به پسر میگوید که از خشم و تنفر دوری کند و عفو و گذشت را برتر از انتقام بداند. همچنین تاکید میکند که در تعاملاتش با دیگران انصاف را رعایت کند و همواره به فکر مردم و رعیت باشد. پدر به اهمیت دین و نیکی در زندگی اشاره کرده و از پسر میخواهد که از بدیها دوری کند و با مردان نیکووالا نشست و برخاست کند. در پایان، او نسبت به حذر از غفلت و اهمیت مراقبت در شیوه زندگی تاکید میکند.
هوش مصنوعی: وقتی که سخن آغاز شد، داوری و قضاوت بیشمار و دور از واقعیت شد، و این به خاطر نصایحی است که داده میشود.
هوش مصنوعی: آغاز کار را به دعای خیر آغاز کن و از خداوند بخواه که تو را از بلاها و پیشامدهای ناگوار محفوظ دارد.
هوش مصنوعی: پدر به پسرش میگوید که بعد از آن، با محبت و عشق تمام، نصیحتهای تلخ خود را به او منتقل کرد.
هوش مصنوعی: ای پسر! از سلطنت و جوانی خود فخر مکن و به آن نبال، زیرا خداوند به او (خداوند) بینیاز است و نیازی به این چیزها ندارد.
هوش مصنوعی: خشم و غضب خودت را به خاطر گناه دیگران بروز نده، زیرا آتش خشم و کینه دیگران را میسوزاند و خسارتی بهوجود میآورد.
هوش مصنوعی: وقتی کسی به گناه خود اعتراف کند، بخشش او بهتر و باارزشتر از سیاست و تدبیر است.
هوش مصنوعی: کسی که خود را به مقام خلافت میرساند، باید زودتر از دیگران با او برخورد کرد و سرش را برید؛ زیرا که او بر مقام خود تسلط پیدا میکند.
هوش مصنوعی: عقل و دانش را دشمن زهر (خطر) نشمار و از ویژگیهای آن (زهر) در زندگی، به دیگران آگاه کن.
هوش مصنوعی: آنچه را که خرد و دانش دارد، ویژه خودت کن و نگذار که نادانان را به راه خود راهی کنی.
هوش مصنوعی: هرچند که دل تو با هوش است و میتواند امور را تشخیص دهد، اما باید مراقب باشی که دیگران را نیز به درستی حمایت کنی و از آنها محافظت نمایی.
هوش مصنوعی: اگر به سوی مشکلات بروی، اجازهٔ بهرهگیری از تدبیر دانایان را داشته باش.
هوش مصنوعی: اگر دشمن تو با تدبیر و زیرکی آرام شود، نباید تیغ را از نیام بیرون بیاوری و به او حمله کنی.
هوش مصنوعی: به خاطر داشته باش که آرامش و تأمینی که در جامعه وجود دارد، وابسته به رعایت حقوق و نیازهای مردم است، پس نگذار که از ذهن و نگاه تو نسبت به رعیت، احترام و توجهی کم شود تا بتوانی حکمرانی موفق و آباد داشته باشی.
هوش مصنوعی: عدل و انصاف باعث ایجاد امنیت و آرامش در جامعه است، پس هر چه بیشتر به این ویژگی بپرداز و آن را در تمامی زمانها گسترش ده.
هوش مصنوعی: دادگری و انصاف را پیشه کن، زیرا تأثیر انصاف بر حکومت و سرنوشت مردم بسیار زیاد است و میتواند به تو کمک کند تا در قدرت خود را گسترش دهی.
هوش مصنوعی: تا زمانی که تو در موقعیت قدرتی و صدای کسی را که مظلوم است نشنوی.
هوش مصنوعی: دنیا و قدرت آن در دستان توست، اما باید به دین و مذهب توجه کنی که آن هم متعلق به توست و اهمیت دارد.
هوش مصنوعی: دولت جاویدان را هیچکس از آن خود نکرده و نام نیکو تنها راه دستیابی به این دولت جاوید است.
هوش مصنوعی: کار نیکو را دنبال کن و از بدیها بترس، زیرا نباید به بدیها عادت کنی و خود را به آنها بسپاری.
هوش مصنوعی: خداوند را در قلبت بترسان تا در پیش او شرمنده نشوی.
هوش مصنوعی: کارهایت را به گونهای انجام بده که در برابر خداوند (یزدان) در هنگام انجام آن، شرمنده نمانی.
هوش مصنوعی: با کسانی که ذاتاً نیکو و پاک هستند معاشرت کن و از دوستی با افرادی که دل و کردارشان ناپاک است، بپرهیز و آنها را به فراموشی بسپار.
هوش مصنوعی: باید دقت کنی که هوشیار شوی تا فرصتی که پیش میآید، به سادگی از دست نرود.
هوش مصنوعی: وقتی تو شراب معطر و خوشبو مینوشی، دیگر غم و اندوه دنیا به چه دردت میخورد؟ خودت بگو، آیا با این خوشیها، غمها برایت اهمیت دارند؟
هوش مصنوعی: هر کسی در برابر سلطان خدمتگزاری میکند و به خاطر او هر آنچه را که از او میبیند، انجام میدهد.
هوش مصنوعی: سعی کن در نوشیدن شراب احتیاط کنی تا مبادا اصول دین و شریعت را زیر پا بگذاری.
هوش مصنوعی: پدر به فرزندش پندی میدهد و او را نصیحت میکند تا از این طریق به او آموزههای جدیدی یاد بدهد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.