به وقت مقام قهستان در خدمت حاکم آن بقعه، مجلس عالی ناصرالدین عبدالرحیم ابن ابی منصور، تغمده الله برحمته، در اثنای ذکری که می رفت از کتاب الطهاره که استاد فاضل و حکیم کامل ابوعلی احمد بن محمد بن یعقوب مسکویه خازن رازی، سقی الله ثراه و رضی عنه و أرضاه، در تهذیب اخلاق ساخته است، و سیاقت آن بر ایراد بلیغ ترین اشارتی در فصیح ترین عبارتی پرداخته، چنانکه این سه چهار بیت که پیش از این در قطعه گفته آمده است به وصف آن کتاب ناطق است:
بنفسی کتاب حاز کل فضیلة
و صار لتکمیل البریه ضامنا
مؤلفه قد أبرزالحق خالصا
بتألیفه من بعد ما کان کامنا
و وسمه باسم الطهارة قاضیا
به حق معناه و لم یک ماینا
لقد بذل المجهود لله دره
فما کان فی نصح الخلایق خاینا
با محرر این اوراق فرمود که این کتاب نفیس را به تبدیل کسوت الفاظ و نقل از زبان تازی با زبان پارسی، تجدید ذکری باید کرد، چه اگر اهل روزگار که بیشتر از حلیه ادب خالی اند از مطالعه جواهر معانی چنان تألیفی به زینت فضیلتی حالی شوند احیای خیری بود هر چه تمامتر. محرر این اوراق خواست که آن اشارت را به انقیاد تلقی نماید. معاودت فکر صورتی بکر بر خیال عرضه کرد، گفت: معانی بدان شریفی از الفاظی بدان لطیفی که گویی قبائی است بر بالای آن دوخته، سلخ کردن و در لباس عبارتی واهی نسخ کردن عین مسخ کردن باشد، و هر صاحب طبع که بران وقوف یابد از عیب جویی و غیبت گویی مصون نماند. و دیگر که هر چند آن کتاب مشتمل بر شریفترین بابیست از ابواب حکمت عملی اما از دو قسم دیگر خالی است، یعنی حکمت مدنی و حکمت منزلی، و تجدید مراسم این دو رکن نیز که به امتداد روزگار اندراس یافته است مهمست، و بر مقتضای قضیه گذشته واجب و لازم، پس أولی آنکه ذمت به عهده ترجمه این کتاب مرهون نباشد و تقلد طاعت را به قدر استطاعت مختصری در شرح تمامی اقسام حکمت عملی بر سبیل ابتدا، نه شیوه ملازمت اقتدا، چنانکه مضمون قسمی که بر حکمت خلقی مشتمل خواهد بود خلاصه معانی کتاب استاد ابوعلی مسکویه را شامل بود، مرتب کرده آید، و در قسم دیگر از اقوال و آرای دیگر حکما مناسب فن اول نمطی تقریر داده شود. چون این خاطر در ضمیر مجال یافت، بر او عرضه داشت، پسندیده آمد. پس به این موجب هر چند خویشتن را منزلت و پایه این جرأت نمی دید و بدین عزیمت نیز از طعن طاعن و وقیعت بدگوی خلاصی زیادت صورت نمی بست، اما چون در امضای آن عزم مبالغتی تمام می فرمودند در این معنی شروع پیوست و بتوفیق الله تعالی به اتمام رسید، و چون سبب تألیف اقتراح و اشارت او رحمه الله بود کتاب را اخلاق ناصری نام نهاد. انتظار به کرم عمیم و لطف جسیم بزرگانی که به نظر ایشان بگذرد آنست که چون بر خطائی و سهوی اطلاع یابند شرف اصلاح ارزانی فرمایند و تمهید عذر را به انعام قبول تلقی کنند انشاء الله، تعالی.
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این متن درباره تألیف کتابی به نام "اخلاق ناصری" نوشته ناصرالدین عبدالرحیم ابن ابی منصور است که بر اساس کتاب "طهاره" نوشته ابوعلی مسکویه تألیف شده است. نویسنده برای انتقال معانی عمیق این کتاب از زبان عربی به فارسی تلاش کرده و بر این باور است که این کار میتواند به احیای دانش و ادبیات کمک کند. او تأکید میکند که حکمتهایی که در این کتاب مورد بحث قرار گرفته، شامل حکمت عملی است، اما به دو قسم دیگر از حکمت، یعنی حکمت مدنی و حکمت منزلی، نیز نیاز است. نویسنده امیدوار است که با معرفی این کتاب، دیگران بتوانند از آن بهرهمند شوند و در صورت وجود اشتباهات، اصلاحات لازم را اعمال کنند.
هوش مصنوعی: در زمان حضور در منطقه قهستان، در جمع حاکم آنجا، ناصرالدین عبدالرحیم ابن ابی منصور، در حال مطالعه کتاب الطهاره بودم که توسط استاد بزرگ و حکیم کامل، ابوعلی احمد بن محمد بن یعقوب مسکویه خازن رازی نوشته شده است. این کتاب به طور بسیار بلاغی و با استفاده از زیباترین عبارات، نکات مهمی را منتقل میکند. همانطور که در چند بیت شعر قبل اشاره شده، این کتاب به خوبی توصیف شده است.
هوش مصنوعی: کتاب من، حاوی تمام فضایل است و برای تکمیل انسانیت، ضامن خوبیها میباشد.
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که حقیقت به طور خالص و واضحی از پس پرده پنهانی بیرون آمده است، پس از اینکه مدتی در خفا بوده و نمایان نشده بود.
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که پاکی و طهارت به طور واضح و مشخص با حقیقت خود ارتباط دارد و هیچگونه تردیدی در این راستا وجود ندارد.
هوش مصنوعی: او تمام تلاش خود را برای خدا به کار گرفت و هرگز در راه نصیحت مردم خیانت نکرد.
هوش مصنوعی: محرر این متن گفت که باید به این کتاب ارزشمند که به زبان عربی نوشته شده، با تغییر واژگان و ترجمه به زبان فارسی توجه کرد، زیرا اگر مردم امروزی که از زیباییهای ادبی دور ماندهاند، با این تألیف آشنا شوند، میتواند باعث احیای یک خیر بزرگ شود. او خواست که این پیشنهاد جدی گرفته شود. سپس افکار جدیدی به ذهنش خطور کرد و گفت که معنیهای عمیق این کتاب به مانند لباسی زیبا بر روی الفاظ آن است و تغییر در این عبارات به منزله دگرگون کردن آن معناست. هر کسی که این موضوع را بفهمد، از انتقاد و غیبت در امان نماند. همچنین بیان کرد که این کتاب شامل بهترین اصول حکمت عملی است، اما از دو نوع دیگر حکمت، یعنی حکمت اجتماعی و حکمت خانوادگی، خالی است. بنابراین نیاز است که این دو بخش نیز مورد توجه قرار گیرد. او پیشنهاد داد که ترجمه این کتاب نباید به عنوان عیب و نقصی در نظر گرفته شود و باید توضیحات کافی در رابطه با کلیه اصول حکمت عملی به صورت جامع ارائه شود. همچنین مطلبی درباره حکمت اخلاقی که مربوط به افکار استاد ابوعلی مسکویه است، آورده شود و در بخش دیگری نیز نظرات دیگر حکما مطرح شود. با طرح این موضوع، او متوجه شد که افراد بیشتری با آن موافقاند، هرچند او خود را در مقام و موقعیتی نمیدید که چنین کاری را انجام دهد. با این حال، به خاطر عزم جدی برای نوشتن، پروژه آغاز شد و به فضل خدا به پایان رسید. از آنجا که پیشنهاد تحریر این کتاب به عهده او بود، نام آن را "اخلاق ناصری" گذاشتند. او امیدوار است که بزرگان با لطف و محبت خود، در صورت مشاهده هر خطا یا سهو، آن را اصلاح کنند و عذر خود را با قبول لطفشان بپذیرند.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.