وصفت ای شاه برون از حد درک بشر است
عرش، کی، مسکن هر خاکی بی پا و سر است
شاخه چند عقولند و ثنایت برشان
ای که در خانه اجلال تو اصل شجر است
عرض جسم تو و جوهر عقل صافی
بحقیقت مثل جوهر محض و حجر است
عکس را عزم کنی گر به هیولی و صور
صورت آنگه چو هیولی و هیولی صور است
چون مشرّف ز قدوم تو زمین شد آری
چرخ ساید به زمین سر، سخنی معتبر است
نکند کسب ضیا گر ز سهایت همه دم
پر کلف عارض خورشید چو جرم قمر است
هفت غبرا بیک ایمای تو چون نه خضرا
همچو گوی دم چوگان همه زیر و زبر است
ماسوی می ننگارند مدیحت به قلم
لوح در دفترت ای شه ورقی مستتر است
سرکه بی شور تو شد پایه گاه نقمت
دل که بی مهر تو شد مایه خوف و خطر است
گرنه سودای رخت بر سر افسر باشد
گر برد نفع دو عالم، به مذاقش ضرر است
به که شرمنده ز مدح تو خموش آیم از آنک
طایر عقل در این مرحله بی بال و پر است
باد احباب تو را صورت و معنی پرنور
آنچنان کت به تر و خشک اعادی شرر است
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قطعه شعر، در وصف شاه و عظمت او سروده شده است. شاعر به ویژگیهای برجسته و فراملی شاه اشاره میکند و میگوید که هیچ چیزی درک او را نمیتواند به حد کافی توصیف کند. او به قدرت و مقام شاه، که از عرش فراتر است، و همچنین به ویژگیهای عالی و نفیس او اشاره دارد. در ادامه، شاعر درباره تأثیر وجود شاه بر زمین و آسمان صحبت میکند و زیبایی و نورانی بودن او را با نور خورشید مقایسه میکند. همچنین، بیان میکند که بدون محبت و قرب او، دلها دچار ترس و ناامنی میشوند. در نهایت، شاعر از خجالت ناشی از مدح شاه صحبت میکند و میگوید که عقل انسان در این مرحله ناتوان است و نمیتواند به درستی از عظمت او سخن بگوید.
هوش مصنوعی: ای شاه، تو آنچنان بزرگ و عظیم هستی که وصف تو فراتر از فهم انسانهاست. عرش و آسمانها هم جای تو نیستند، زیرا هر خاکی بدون پا و سر، نمیتواند مسکن تو باشد.
هوش مصنوعی: چندین عقل و تفکر وجود دارند که در محبت و زیبایی تو مستحیر هستند، ای کسی که در خانهات، اصل و ریشه درخت عظمت تو به چشم میخورد.
هوش مصنوعی: اندازهی ظاهر تو و ذات عقل خالص در واقع همچون جوهر خالص و سنگ میباشد.
هوش مصنوعی: اگر به سراغ تصویر و واقعیتهای بدون شکل بروی، آنگاه آن تصویر همچون واقعیت خالص و بدون فرم خواهد بود.
هوش مصنوعی: وقتی که زمین با حضور تو زینت مییابد، چرخ فلک هم به نشانه احترام، سر به خاک میساید و این سخن حقیقتی مهم و معتبر است.
هوش مصنوعی: آیا میتوان تو را به خاطر زیباییات مقایسه کرد، در حالی که هر لحظه چون سایهای از نور خورشید هستی و زیباییات همچون جرم و پر کلفت ماه است؟
هوش مصنوعی: هفت رنگ غبار به خاطر اشاره تو، مانند سبزی نیستند، بلکه مانند گوی چوگان همه چیز در هم ریخته و آشفته است.
هوش مصنوعی: به جز تو کسی نمیتواند زیباییهای تو را به قلم و لوح بنویسد، ای پادشاه! در دفتری، ورقهای پنهان است که تو را به خوبی تعریف میکند.
هوش مصنوعی: وقتی تو در کنارم نیستی، زندگیام از شور و نشاط خالی شده و به درد و رنج تبدیل شده است. بدون عشق تو، هر لحظهام پر از ترس و نگرانی است.
هوش مصنوعی: اگرچه ممکن است عشق تو در سر من باشد و من به خاطر آن خوشحال باشم، اما اگر این عشق به من آسیب بزند، حتی اگر همه دنیا را به دست آورم، برایم هیچ ارزش ندارد.
هوش مصنوعی: بهتر است که از ستایش تو سکوت کنم، چرا که در این مرحله، تواناییهای فکریام کم است و مانند پرندهای بدون بال و پر میباشم.
هوش مصنوعی: باد دوستان تو را با روشنایی و زیبایی خاصی درک کرده است، به گونهای که مانند آتش خشم دشمنان تو میدمد و آنها را به تلاطم میاندازد.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای خردمند نگه کن که جهان برگذر است
چشم بیناست همانا اگرت گوش کر است
نه همی بینی کاین چرخِ کبود از برِ ما
بسی از مرغ، سبکپَرتر و پرّندهتر است؟
چون نبینی که یکی زاغ و یکی باز سپید
[...]
پیش من یکره شعر تو یکی دوست بخواند
زانزمان باز هنوز این دل من پر هسر است
در خانی ز پس اوست و بآنحلقه در است
نتوان گفت کز آنهاست کز آنها بتر است
سرخ مرد است ولی چاره چه دانم چو غر است
سرخ عر نبود در زیر برنگ دگر است
فلسفه داند و از فلسفه دانان خر است
[...]
بر گذر ای دل غافل که جهان برگذر است
که همه کار جهان رنج دل و دردسر است
تا تو در ششدرهٔ نفس فرومانده شدی
مهره کردار دل تنگ تو زیر و زبر است
عمر بگذشت و به یک ساعته امید نماند
[...]
هر کسی را نتوان گفت که صاحبنظر است
عشقبازی دگر و نفسپرستی دگر است
نه هر آن چشم که بینند سیاه است و سپید
یا سپیدی ز سیاهی بشناسد بصر است
هر که در آتش عشقش نبود طاقت سوز
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.