ای پسر چون زن خواستی حرمت خود را نیکو دار، اگر چند چیز عزیزست از زن و فرزند عزیزتر نیست و چیز خود از زن و فرزند دریغ مدار و اگر از زن بهصلاح و فرزند فرمانبردار و این کاریست که بهدست تو، چنانک من در بیتی گویم:
فرزند چه پروری و زن چون داری
اما چون زن کنی طلب مال مکن و طلبکار نیکویی زن مباش، که به سبب نیکویی معشوق گیرد، زن باید که پاکیزه و پاکدین و کدبانو و دوستدار شوی و شرمناک و پارسا و کوتاهدست و چیز نگاه دارنده باشد، تا نیک بود، که گفتهاند که: زن نیک عافیت زندگانی بود، اگر چه زن مهربان و خوبروی باشد و پسندیده تو بهیکبار خود را بهدست او مده و زیر فرمان او مباش، که اسکندر را گفتند: چرا دختر داراب را به زنی نکنی، که بس خوبروی است؟ گفت: زشت باشد که چون ما بر مردمان جهان غالب شدیم زنی بر ما غالب شود. اما زن محتشمتر از خود مخواه و باید که دوشیزه خواهی تا در دل او جز مهر تو مهر کسی دیگر نباشد و پندارد که همه مردان یکگونه باشند. طمع بر مردی دیگر نیفتدش و از دست زن زفاندراز بگریز، که گفتهاند که: کدخدایی زود گریزد چون زن با امانت نبود. و نباید که چیز ترا در دست گیرد و نگذارد که تو بر چیز خویش مالک باشی؛ اگر نه چنین بود زن تو باشی و مرد او؛ زن از خاندان صلاح باید خواست و باید که بدانی که دختر که بود، که زن از بهر کدبانویی خانه خواهند، نه از بهر تمتع، که از بهر شهوت در بازار کنیزکی توان خرید که چندین رنج و خرج نباید و باید که زن تمام و رسیده و عاقله باشد و کدبانویی مادر و پدر خود دیده باشد؛ اگر چنین زنی یابی در خواستن وی تقصیر مکن و جهد کن تا وی را غیرت ننمایی و اگر رشک خواهی نمودن زن نخواهی بهتر باشد، که زنان را رشک نمودن به ستم ناپارسا کردن باشد و بدانکه زنان به غیرت مردان را بسیار هلاک کنند و نیز تن خود را به کمترین کسی دهند و از رشک و حمیت باک ندارند؛ اما چون زن را رشک ننمایی و با وی دو کیسه نباشی، بدآنچ حق سبحانه و تعالی ترا داده باشد وی را نیکو داری، از مادر و پدر و فرزند بر تو مشفقتر باشد و خویشتن را از وی دوستر کسی مدان و اگر رشک نمایی از هزار دشمن دشمنتر بوَد و از دشمن بیگانه حذر توان کرد و از وی نتوان و چون دوشیزه خواستی اگر چه به وی مولِع باشی هر شب با وی صحبت مکن، گاهگاه کن، تا پندارد که همهکس چنین باشند، تا اگر وقتی ترا عذری باشد این زن از برای تو صبر کند، که اگر هر شب با وی خفتن عادت کنی وی را چنان آرزو کند، دشوار صبر کند و زنان را به دیدار و نزدیکی هیچ مرد استوار مدار، اگر چه مرد پیر بود و زشت، شرط غیرت آن باشد که هیچ خادم جوان را در خانهٔ زنان راه ندهی، اگرچه ساده باشد، مگر خادمان پیر و زشت و سالخورده، که اعتماد بر ایشان بوَد و شرط غیرت نگاه دار و مرد بیغیرت را به مرد مشمار، که آنرا که غیرت نباشد دین نباشد و بیحمیت را مرد مشمار و چون زن خویش را برین جمله داشتی که گفتم اگر خدای تعالی ترا فرزندی دهد اندیشه کن بر پروردن او و زن از قبیلهٔ دیگر خواه تا بیگانگان را خویش کرده باشی که اقرباء تو خود اهل تو باشند، برین جمله دان که نمودم؛ و الله اعلم بالصواب.
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این متن نصایحی برای مردان درباره انتخاب همسر و رفتار با زنان است. نویسنده به مردان توصیه میکند که در انتخاب همسر خود احتیاط کنند و به حرمت و شخصیت خود توجه داشته باشند. او تأکید میکند که زن باید پاکدامن، کدبانو و دوستدار باشد و مرد نباید به خاطر زیبایی ظاهری زن به او اعتماد کامل کند. به علاوه، مردان باید در رفتار با زنان خود غیرت داشته باشند و از ایمنی و امنیت خود مراقبت کنند. همچنین اشاره میشود که زن باید از خانوادهای صالح باشد و اولین شرط برای انتخاب یک همسر، کدبانویی و عاقلی اوست. نصیحتهای دیگر شامل اهمیت رعایت فاصله و پرهیز از رفتارهای ناپسند در کنار همسر است. در نهایت، نویسنده بر اهمیت تربیت صحیح فرزندان و انتخاب همسر از قوم و قبیلهای متفاوت برای ایجاد پیوندهای جدید تأکید میکند.
هوش مصنوعی: ای پسر، زمانی که میخواهی همسری انتخاب کنی، به ارزش و احترام خود توجه کن. هرچند که زن و فرزند چیزهایی ارزشمند هستند، اما هیچ چیز به اندازهی ارزش خودت مهم نیست. نباید از زن و فرزندت چیزی را دریغ کنی، و اگر زن و فرزندت به تو کمک کنند و فرمانبردار باشند، این کاملاً به دست خود توست.
هوش مصنوعی: فرزند را چگونه تربیت میکنی و زن را چگونه داری؟
هوش مصنوعی: درخواست نکن که زن به خاطر خوبیهایت و درخواستهای مالیات به تو اهمیت بدهد. زن باید پاک و با تقوا باشد و توانایی اداره خانه را داشته باشد. او باید شرمناک و پرهیزگار باشد و از مال خود حفاظت کند. زن خوب مانند آرامش در زندگی است، حتی اگر زیبا باشد. باید مواظب باشی که خود را به او ندهی و تحت فرمانش نباشی. وقتی اسکندر به او پیشنهاد کردند که با دختری از یک خانواده بزرگ ازدواج کند، او قبول نکرد چون نمیخواست زنی بر او غالب شود. باید زنی را انتخاب کنی که پاکدامن باشد و در دلش فقط عشق تو را داشته باشد و به هیچ کس دیگری فکر نکند. از زنانی که امانت ندارند دوری کن، زیرا زنی که به دیگران خیانت کند به خودت آسیب میزند. باید از خانوادهای شایسته زن بگیری که هدف از ازدواج، اداره خانه باشد نه برای لذتهای زودگذر. باید زنی برگزینی که بالغ و عاقل باشد و تو باید در خواستههایت از او کوتاهی نکنی تا به او حسادت نکنی. حسادت میتواند به کشمکشها و نابسامانیها بیانجامد و زنان به راحتی میتوانند از آن سوءاستفاده کنند. اگر با زن خود به خوبی رفتار کنی، او بیشتر از خانوادهات به تو اهمیت خواهد داد. اگر خواهان ازدواج با دوشیزهای هستی، باید زمانبندی مناسبی برای ملاقات با او داشته باشی تا عادت نکند که همیشه با تو باشد. همچنین نباید اجازه بدهی که خدمه جوان به خانه زنان تو بیایند، بلکه باید افرادی پیر و با تجربه را به خانه راه بدهی. اگر این شرایط را رعایت کنی، وقتی فرزندی پیدا کنی، در تربیت او توجه کن و از طایفهای دیگر زن بگیر تا که با بیگانگان نسبتی برقرار کنی.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.