بخش ۵ - ۴ ابوالحسن علی بن ابی طالب، کرّم اللّه وجهه
و مِنهُم: برادر مصطفی و غریق بحر بلا و حریق نار وَلا، و مقتدای اولیا و اصفیا، ابوالحسن علی بن ابی طالب (کرم اللّه وجهه).
او را اندر این طریق شأنی عظیم و درجتی رفیع است و اندر دقت عبارت از اصول حقایق حظی تمام داشت؛ تا حدی که جنید رحمه اللّه گفت: «شیخُنا فی الأصولِ و البَلاءِ علیُّ المرتَضی.» شیخ ما اندر اصول و اندر بلا کشیدن علی مرتضی است، رضی اللّه عنه؛ یعنی اندر علم و معاملت امام این طریقت علی است (رضی اللّه عنه) از آنکه علم این طریقت را اهل این، اصول گویند و معاملاتش بجمله بلا کشیدن است.
میآرند که یکی به نزدیک وی آمد که: «ای امیرالمؤمنین، مرا وصیتی بکن.» گفت: «لاتَجْعَلَنَّ أکبرَ شُغْلِکَ بأهلِکَ وَوَلَدِکَ فإنْ یَکنْ أهلُک وَوَلدُک مِنْ أولیاءِ اللّهِ، فانَّ اللّهَ لایُضیعُ اولیاءَه و إنْ کانوا أعداءَ اللّهِ، فما همُّکَ و شَغلُک لأعْداء اللّه؟ نگر تا شغل زن و فرزند را مهمترین اَشغال خود نگردانی؛ که اگر ایشان از دوستان خدایند (جلّ جلالُه) وی دوستان خود را ضایع نگرداند و اگر دشمنان خدایند (عزّ و جلّ) اندوه دشمنان خدای چه میداری؟»
و تعلّق این مسأله به انقطاع دل بود از دون حقّ (جلّ جلالُه) که وی خود بندگان خود را چنانکه خواهد میدارد، هرگاه که یقین تو صادق بود؛ چنانکه موسی علیهالسّلام دختر شعیب را علیهالسّلام بر حالی هرچه صعبتر بگذاشت و به خداوند تسلیم کرد و ابراهیم هاجر و اسماعیل را برداشت علیهمالسّلام و به وادی غیر ذیزرع برد و به خداوند جلّجلالُه تسلم کرد و مر ایشان را اکبر شغل خود نساختند و همهدل در حق تعالی بستند تا مراد دو جهان بر آمد اندر حال بیمرادی، به تسلیم امور به خداوند عزّ و جلّ. و مانند است این سخن بدانکه گفت کرم اللّه وجهه مر سایلی را که از وی پرسیده بود که: «پاکیزهترین کسبها چیست؟» گفت: «غناءُ القلبِ باللّه.» هرکه را دل به خدای تعالی توانگر باشد، نیستی دنیا وی را درویش نگرداند و هستی آن شادی نیاردش و حقیقت آن به فقر و صفوت باز گردد و ذکر آن گذشت.
پس اهل این طریقت اقتدا بدو کنند در حقایق عبارات و دقایق اشارات و تجرید از معلوم دنیا و نظاره اندر تقدیر مولی. و لطایف کلام وی بیش از آن است که به عدد اندر آید و مذهب من اندر این کتاب اختصار است. و باللّه التوفیق.
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این متن درباره مقام و ارزش برادر مصطفی، امام علی بن ابیطالب (ع)، صحبت میکند و به تأثیر او در مسیر معنوی و آموزههای دینی اشاره دارد. علی (ع) از بزرگترین شخصیتهای اسلامی و مسیر فکری و معنوی در اسلام به حساب میآید. گفته میشود که او در اصول حقایق و معاملات انسانی درجهای بسیار رفیع دارد، بهطوری که جنید، یکی از عارفان بزرگ، او را استاد خود در این زمینه میشمارد.
متن همچنین حکایتی را ذکر میکند که در آن یکی از مردم از امام علی (ع) خواسته است وصیتی به او بکند. علی (ع) به او میگوید که نباید بزرگترین مشغلهاش اهل و فرزندانش باشند، زیرا اگر آنان از دوستان خداوند باشند، خداوند آنها را حفظ میکند و اگر دشمنان او باشند، نباید دلمشغولی زیادی درباره آنها داشت.
این پیام به اهمیت توکل به خدا و سپردن امور به او تأکید میکند و بر این نکته تأکید دارد که قلب باید به خداوند قوی باشد و مادیات دنیا نباید انسان را دچار نگرانی کند. همچنین به اقتدا به امام علی (ع) در حقایق و شیوههای زندگی تاکید شده و در نهایت به ضرورت اجتناب از دنیازدگی و توجه به تقدیر الهی اشاره میشود.
و از آنها: یار و برادر مصطفی، و غریق دریای سختی و سوخته آتش ولا، و پیشوای اولیا و برگزیدگان، ابوالحسن علیبن ابیطالب (که خدای او را گرامی داراد!)
هوش مصنوعی: او در این مسیر مقام بزرگ و درجه والایی دارد و در دقت به اصول حقایق به کمال رسیده است؛ بهگونهای که جنید رحمهالله دربارهاش گفت: «شیخ ما در اصول و در تحمل سختیها، علی مرتضی است.» به این معنا که در علم و رفتار او، امام این طریقت، علی است و از آنجا که اهل این طریقت اصول را به نام او میشناسند، رفتارهایشان نیز همواره با تحمل مشکلات همراه است.
هوش مصنوعی: یکی به نزد امیرالمؤمنین آمد و خواست که او برایش وصیتی کند. امیرالمؤمنین گفت: «هرگز نگذار بزرگترین دغدغهات خانوادهات و فرزندانت باشد. اگر آنها از دوستان خداوند باشند، خداوند هرگز دوستانش را ضایع نخواهد کرد. و اگر آنها دشمنان خداوند هستند، پس چرا باید خودت را مشغول دشمنان خدا کنی؟»
هوش مصنوعی: این مسأله به این مربوط میشود که انسان باید از چیزهای سطحی و غیر واقعی دل بکند و به خداوند حقیقی توجه کند. خداوند بندگانش را در هر زمانی به شکل خاصی میسازد، به شرطی که ایمان و صداقت درونی آنها برقرار باشد. به عنوان مثال، موسی علیهالسلام که دختر شعیب را ترک کرد و خود را به خداوند سپرد، یا ابراهیم که هاجر و اسماعیل را به مکانی بدون آب و گیاه برد و به خداوند تسلیم شد. این افراد حتی در شرایط دشوار نیز به خدا اعتماد کامل داشتند و دلشان را به او سپردند. در واقع، آنان به حقیقتی دست یافتند که در آن هیچ چیزی جز تسلیم در برابر خداوند اهمیت ندارد. این دیدگاه به این نگرش اشاره دارد که برخی از بزرگان، مانند کرم اله وجهه، به پرسشهایی درباره بهترین نوع کسب و کار پاسخ میدهند و بیان میکنند که غنا و بینیازی قلبی از خداوند، بالاترین نوع ثروت است. اگر دلی به خداوند غنی باشد، مشکلات و فقر دنیوی او را تحت تأثیر قرار نخواهد داد و خوشبختی حقیقی در ارتباط با فقر درون و خلوص نیت به خداوند نهفته است.
هوش مصنوعی: در این مسیر، پیروان میبایست به او اقتدا کنند و به عمق معانی و نکات ظریف اشارات توجه کنند و از شناختههای دنیایی فاصله بگیرند و به تماشای تقدیر الهی بپردازند. لطائف کلام او آنقدر زیاد است که نمیتوان آنها را به عدد شمرد و هدف من در این کتاب اختصار است. توفیق الهی با ما باشد.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.