این منم یارب که چرخم سوی اختر می کشد
چشمه روشن ز خاک تیره ام بر می کشد
این منم یارب که از خاکم سوی بالا چو آب
دور این گردنده دولاب مدور می کشد
این منم کاختر بصد خواری مرا بر در گذاشت
بازم اکنون با هزاران ناز در بر می کشد
در زمین هر لحظه چون قارون فروتر می شدم
چون مسیحم هر دم اکنون چرخ برتر می کشد
این همایون حضرت سلطان و این چشم من است
کان مبارک خاک را چون توتیا در می کشد
یاربم توفیق خدمت ده که بختم بنده وار
سوی سلطان سلاطین شاه سنجر می کشد
آنکه از طبعش به منت بحر مایه می برد
وانکه از جودش به دامن ابر گوهر می کشد
تیغ رای او سپر از مهر انور می کند
تیر عزم او کمان در چرخ اخضر می کشد
از خداوندی قدم بر هفت گردون می نهد
وز جوانمردی قلم بر هفت کشور می کشد
بانگ کوسش حلقه اندر گوش نصرت می کند
گرد خیلش سرمه اندر چشم اختر می کشد
در تاجش را فلک در عقد انجم می نهد
باز چترش را ملک در زیر شهپر می کشد
روز چون خورشید و ذره شب چو ماه و اختران
می رود در ملک و بی اندازه لشکر می کشد
خورد بر تخت سلیمان آب حیوان همچو خضر
چیست مطلوبش که لشکر چون سکندر می کشد
ای که موکب همتت بر چرخ اعظم می برد
وی که دامن طالعت بر سعد اکبر می کشد
خان ترکستان ز خوان تو ذخیره می نهد
رای هندوستان برای تو نفس بر می کشد
دوستکامی یافت از تو زهره بربط نواز
لاجرم آب حیات اینک به ساغر می کشد
خدمتی تا سوی دربار تو خاقان می برد
غاشیه پیش سر اسب تو قیصر می کشد
ماه موسی دست شد هارون لشکرهای تو
زان جلاجلهای گردان منور می کشد
راست پنداری عطارد نامه فتحت نوشت
زان کمر شمشیر زرینش دو پیکر می کشد
حکم و فتوی سعادت را قلم در دست تست
مشتری زان طیلسان از شرم در سر می کشد
وین عجایب تر که تا خطبه به نامت بشنود
آسمان این هفت پایه پیش منبر می کشد
آفتاب کیمیاگر تا ببخشی کوه کوه
ذره ذره سوی کانها از عدم زر می کشد
تا مگر مریخ خونی را سلح داری دهی
گرچه گوئی یا نه بر خصمانت خنجر می کشد
خرقه پوشیده کیوان بس کبود و هر زمان
روی زرد حاسدت را نیل دیگر می کشد
صدق بوبکریت بر عدل عمر دارد همی
شرم عثمانیت سوی علم حیدر می کشد
خسروا بنده حسن را دولت جاوید تو
سوی درگاه تو شاه بنده پرور می کشد
بلبل فضل است لیک از بهر داغ بندگیت
هر زمانی دل سوی طوق کبوتر می کشد
بهر تو کانی اگر چه نیست خاطر می کند
پیش تو جانی اگر چه نیست در خور می کشد
در ثنا شیرین زبان و در دعا روشن دل است
هم بدین جرمش فلک در آب و آذر می کشد
گر زبانش شکر و دل شمع شد او هم کشد
آن عنا کز آب و آذر شمع و شکر می کشد
تا فلک هر شب نماید حقه آیینه گون
و اندر آن حقه هزاران زر و زیور می کشد
زیور تاج و سریر و حیلت چتر تو باد
هر گهر کین حقه آیینه پیکر می کشد
گر جهان از عدل شاه آسوده شد بس دور نیست
هر که دردی می کشد از بهر درمان می کشد
هر که جان دارد برو شه را حقوق نعمت است
کفر باشد هر که بر حق خط نسیان می کشد
چرخ تاوان دار بود از جور های ما مضی
الحق اندر عهد شه انصاف تاوان می کشد
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر بیانگر حال و شرایط شاعر است که در میان عالم هستی و ایزد متعال احساس اشتیاق و تعلق میکند. شاعر خود را به عنوان انسانی که از خاک به سمت آسمان حرکت میکند، تصور میکند و به ناز و کرامت پروردگار اشاره میکند که او را به سوی مقامهای بالاتر سوق میدهد.
شاعر در اینجا به توفیقات و برکاتی که از خداوند دریافت کرده، اشاره میکند و دعا میکند که به خدمت در درگاه سلطان سلاطین موفق شود. همچنین بر اهمیت عدالت و حقوق اشاره دارد و به مشکلات و دردهایی که انسانها تجربه میکنند، پرداخته است. در پایان به دقت و انصاف در حکمرانی و تأثیر آن بر جهانی که در آن هستیم، تأکید میکند و درددلهایی از حال انسانها را زنده میکند.
هوش مصنوعی: من هستم، ای پروردگار، که زندگیام به سوی ستارهها کشیده میشود و چشمهای روشن از دل خاک تیرهام به بالا میآید.
هوش مصنوعی: من همان کسی هستم که از خاک به سوی بالا میروم، مثل آبی که دور میچرخد و در دایرهای که آبگردان بهوجود میآورد، حرکت میکند.
هوش مصنوعی: این من هستم که با تمامی ذلت و رنجی که کشیدهام به درب کاخ گذاشته شدم و حالا با ناز و زیبایی فراوان به آغوشم میکشد.
هوش مصنوعی: در زمین هر لحظه مانند قارون که در حال سقوط است، پایینتر میروم و مانند مسیح که هر لحظه به سمت بالا میرود، به سوی درجههای بالاتر پیش میروم.
هوش مصنوعی: این سلطان بزرگ و کامیاب، چشمان من است که مانند نمک، خاک را مینوازد و به خود جذب میکند.
هوش مصنوعی: خداوندا، به من توفیق خدمت بده که سرنوشتم به طور بندگی به سوی پادشاه بزرگ، شاه سنجر، هدایت میشود.
هوش مصنوعی: کسی که با طبع خود از عمق دریا ارزشها و نعمتها را به دست میآورد و آنکه از بخشندگیاش به وسیله ابرها زیباییها و گنجها را به دست میآورد.
هوش مصنوعی: فکر و نظر او مانند سپری از محبت و مهربانی عمل میکند و ارادهاش مانند تیری است که در آسمان پهن و آبی پرتاب میشود.
هوش مصنوعی: خداوند متعال بر فراز آسمانها قدم میگذارد و با بخشندگی و شجاعت، در سرزمینهای مختلف آثار خود را به ثبت میرساند.
هوش مصنوعی: صداي طبل او همچون زنگي در گوش شنوندگان طنین میاندازد و جمعیت بسیاری به دور او جمع میشوند. او با جاذبهای خاص، ستارهها را به چشمان خود میکشاند، مانند سرمهای که زیبایی را افزایش میدهد.
هوش مصنوعی: در این ابیات توصیف زیبایی از تداوم ارتباط بین آسمان و زمین است. گویا که بلندیها و عظمت آسمان، تاجی را بر سر قرار میدهد و در عین حال، از قدرتهای زمینی هم در سایهای آرامشبخش بهرهمند میشود. به نوعی برقراری تعادل و هماهنگی بین عالم بالا و پایین را نشان میدهد.
هوش مصنوعی: روز مانند خورشید و شب مانند ماه و ستارهها در حرکتند و به طور بینهایت در سرزمین خود جولان میدهند.
هوش مصنوعی: آب حیات که در تخت سلیمان وجود داشت، مانند خضر است و خواستهاش این است که لشکریان مانند سکندر به میدان بیایند و بجنگند.
هوش مصنوعی: تو که اراده و تلاش تو، تو را به بالاترین اوجها میبرد و کسی که سرنوشتت تحت تأثیر خوشبختی بزرگ است.
هوش مصنوعی: خان ترکستان از مهمان نوازی و سفرهی تو بهرهمند میشود و در عوض، هندوستان با تمام زیباییهایش برای تو به نفس کشیدن و زیبایی زندگی دعوت میکند.
هوش مصنوعی: دوستدوستی از تو جرات و استعداد پیدا کرده است، همانطور که نوازندهای با سازش به سرودن میپردازد. بنابراین، اکنون آب حیات را در جام میریزد و از آن مینوشد.
هوش مصنوعی: کسی که به دربار تو خدمت میکند، مانند کسی است که در جلوی اسب تو، مقام بالایی دارد و افتخار میآفریند.
هوش مصنوعی: ماه موسی به دست هارون، لشکرهای تو را از نور درخشان خود به حرکت درمیآورد.
هوش مصنوعی: عطارد به نظر میرسد که نامهای جدید از خداوند دریافت کرده است و این نامه به قدری ارزشمند است که مثل شمشیر طلایی، دو حقیقت را به همراه دارد.
هوش مصنوعی: سعادت و خوشبختی به دست توست و تویی که میتوانی تصمیم بگیری. مشتریان به خاطر مقام و منزلت تو از شرم سر فرود میآورند.
هوش مصنوعی: عجب است که آسمان، با این عظمت، به خاطر شنیدن نام تو در خطبه، به شکل احترام خود را به زیر منبر میآورد.
هوش مصنوعی: خورشید به مانند کیمیاگری است که در هر کوه، ذره ذره طلای ناب را از عدم به وجود میآورد و به سوی معادن میفرستد.
هوش مصنوعی: اگرچه ممکن است بگویی یا نگویی، در مواجهه با دشمنان به شدت آمادهی مبارزه و دفاع هستی و حاضری از خون خود مایه بگذاری.
هوش مصنوعی: خرقهای که کیوان به تن دارد، بسیار زیبای کبود (آبی تیره) است و هر لحظه، رنگ چهرهی حسادت تو را به رنگ نیل تغییر میدهد.
هوش مصنوعی: سخن درستی که در مورد صداقت ابوبکر گفته میشود، به دلیل عدل عمر، موجب شرم عثمان است و در همین حال، تمایل به علم و دانش علی (ع) را نشان میدهد.
هوش مصنوعی: خسروا (شاه) بندهای از حسن (زیبایی) را در زندگی جاودان خود به درگاه تو (خدای بزرگ) میطلبد و این بنده (مؤمن) به سوی تو میشتابد و کشیده میشود.
هوش مصنوعی: بلبل موجودی با فضیلت است، اما به خاطر داغ و حسرت عشق و بندگی تو، همیشه دلش به سمت گردنبند کبوتر میکشد.
هوش مصنوعی: اگرچه منبعی برای تو وجود ندارد، اما برای تو مانند جانی که در دلم نسبت به تو احساس میکنم، ارزش و اهمیت داری. برای تو قربانی میکنم و این عشق را به دست میآورم.
هوش مصنوعی: باید گفت که او از زبان شیرین و دل روشنش بهرهمند است و به همین دلیل، سرنوشت آسمان به او سختی میآورد و او را در آتش و آب آزمایش میکند.
هوش مصنوعی: اگر زبانش مانند شکر شیرین باشد و دلش روشن همچون شمع، او نیز از آن زیباییها و جذابیتهایی که شمع و شکر دارند بهرهمند میشود.
هوش مصنوعی: هر شب آسمان به شکلی جالب و زیبا نمایان میشود و در این نمایش، هزاران طلا و جواهر به نمایش درمیآید.
هوش مصنوعی: این جمله بیانگر این است که زیبایی و جلوههای ظاهری مانند تاج، تخت و چتر، متعلق به تو باشد، و هر سنگ قیمتی که در واقعیت وجود دارد، در آینه وجود تو بازتاب مییابد. به نوعی تأکید بر ارزش و زیبایی درونی و بیرونی دارد که از خود شخص نشأت میگیرد.
هوش مصنوعی: اگر جهان به خاطر انصاف و عدالت پادشاهی در آرامش باشد، دور نیست که کسانی که دردی را تحمل میکنند، فقط برای رسیدن به درمان و بهبودی آن درد، این طاقتفرسایی را متحمل میشوند.
هوش مصنوعی: هر کسی که زندگی دارد، باید از قدرت و بزرگی شاه آگاه باشد. کسی که نعمتهای حقیقت را نادیده میگیرد و فراموش میکند، در واقع به حق کفر ورزیده است.
هوش مصنوعی: چرخ زمانه به خاطر ظلمهایی که ما انجام دادهایم، دچار مشکل است و به حق و انصاف در زمان حاکمیت پادشاه، به نوعی عذاب میکشد.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.