ایا بلند منش صاحبی که دست قدر
ز بهر قدر تو بر آسمان زند خرگاه
ترا سپهر نهم کاطلسش همی خوانند
به جای آستر آمد برای خیمه جاه
طناب عمر تو چندان گشاده خواهد چرخ
که دور دهر بود در جدار آن کوتاه
ستون خیمه قدرت چو برفرازد سر
فلک چو فلکه نماید گرش کنند نگاه
هر آنکه چاه کند در ره موافق تو
چو میخ خیمه به سر درفتد نخست به چاه
اگر ز رای تو یکذره سرکشد خورشید
شود ز عقده ادبار بخت روی سیاه
ضمیر تو که بدش اطلاع بر دل خصم
کند فروخته در تیره جانش نارالله
چنانکه بر دل دشمن وقوف می دارد
ز سر جان و دل دوست هم بود آگاه
ضمیر من ز فلک دوش آرزوئی خواست
چو شکل او به فضیلت چو هیاتش دلخواه
مرا به درگه تو خواجه رهنمونی کرد
که من غلامم و او خواجه هم زخواجه بخواه
ز لطف شامل توالتماس من چیزیست
که از دو نام دو چیز است رفته در افواه
نخست لفظش از اسماء دشمن تو یکیست
دوم مصحف آن کو خورد به جای گیاه
ز چند پاره بود لیک شخص او یک لخت
ز پنج حرف بود لیک وزن او پنجاه
نه صوفی است و چو صوفی همیشه صوف لباس
نه راکع است وچو راکع مدام پشت دو تاه
رود به راه سفر چهار سو چو پیکر نعش
گه نزول نماید بسان خرمن ماه
چو شد ز هیات نعشی به پیکر بدری
بنات چون ماه آنجا کنند خلوتگاه
عمود و زاویه بر پیکرش فراوان لیک
ز شکل خویش بگردد به جنبشی گه گاه
تنش عنای شکنجه برد نگفته دروغ
سرش مفارقت تن کشد نکرده گناه
سرش چو کاس چغانه تنش چو چنبر دف
ازان زنند چو سازش همیشه بر هر راه
مقیم را و مسافر گزیر نیست از او
چه در تموز و چه در دی چه زیر دست و چه شاه
ایا به مدح سزاوار مشمر این مدحم
برای جذب خسی همچو کهربا راکاه
غرض مدیح توام بود اندرین قطعه
وگرنه فارغم از برگ راه و ساز سپاه
همیشه خصم تو بادا چو التماس رهی
به ضرب و زخم و شکنجه اسیر و حال تباه
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به ستایش صاحبمنصبی بزرگ و بلندمرتبه میپردازد که به خاطر ارزش و مقام شخصیتی، به او توجه کرده و در پی زندگی بهتر برایش است. او به قدرت و عظمت صاحبمنصبی اشاره میکند که در آسمان نیز دست قدرش را میزند و حمایتهایش را از راستی و توانمندی میکند. همچنین شاعر به بلندی عمر و قدرت این شخص و عواقب آن برای دشمنانش میپردازد. او با اشاره به شرایط دشوار و چالشهای زندگی، خواهان توجه و یاری از سوی این شخصیت برای غلبه بر مشکلات است. در نهایت، شاعر تأکید میکند که هدفش از این مدح تنها جذب توجه و یاری آن شخص است و در غیر این صورت، از جنگ و درد و رنجها بیخبر است.
هوش مصنوعی: آیا کسی با شخصیت والا وجود دارد که برای ارزش و مقام تو، دست قدرتش را به سوی آسمان بلند کند و به تو توجه نماید؟
هوش مصنوعی: تو را آسمان به عنوان دختری زیبا و باارزش میخواند و نقشات به مانند پوششی برای خیمهی مقام و عظمت تو است.
هوش مصنوعی: عمر تو به اندازهای کشیده خواهد شد که در برابر زمان، بسیار کم به نظر میرسد.
هوش مصنوعی: وقتی که پایه و اساس قدرت مانند ستونی قوی بر افراشته شود، آسمان به شکل دایرهای در برابر آن نمایان میشود، اگر به آن توجه کنید.
هوش مصنوعی: هر کسی که برای دیگران دسیسه و نقشهای بکشد، در نهایت خود دچار مشکلات خواهد شد. مانند این است که اگر میخ خیمه را به زمین بکوبی، همان ابتدا به چاهی که خودت ایجاد کردهای میافتی.
هوش مصنوعی: اگر حتی یک ذره از نظر تو تخلف کند، خورشید هم به واسطهی بداقبالی، چهرهاش تیره و تار خواهد شد.
هوش مصنوعی: ضمیر تو که به طور پنهان بر دل دشمن سنگینی میکند، در حقیقت در جان او آتش و ناراحتی ایجاد کرده است.
هوش مصنوعی: اگرچه دشمن از دل و جان دوست خبر دارد، اما این آگاهی به او اجازه نمیدهد که به آن کمترین تسلطی پیدا کند.
هوش مصنوعی: ضمیر من دیشب از آسمان آرزویی خواست که شبیه خوبیها و فضائل آن، به زیبایی دلخواهش باشد.
هوش مصنوعی: به من راهی نشان دادی که به درگاه تو برسم؛ من بنده و غلام تو هستم و او (کسی که من به او اشاره میکنم) هم باید از سرور خود چیزی بخواهد.
هوش مصنوعی: از محبت و رحمت تو، درخواست من چیزی است که مردم درباره دو نام و دو مفهوم مختلف سخن میگویند.
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که در ابتدا نام دشمن تو یکی از واژههاست و پس از آن، آن کسی که به جای گیاه، به آن میپردازد، در واقع در پی چیزی دیگر است. به عبارتی دیگر، این کلمات به نوعی با یکدیگر در ارتباطند و به تدریج به موضوعی دیگر اشاره میکنند.
هوش مصنوعی: این شخص از چندین بخش تشکیل شده است، ولی وجودش به طور کامل یکپارچه است. اگرچه او تنها از پنج حرف شکل گرفته، اما اهمیت و تاثیر او به اندازه پنجاه است.
هوش مصنوعی: او نه صوفی است که همیشه در لباس صوفی دیده شود و نه به نماز ایستاده که همیشه در حال سجده باشد.
هوش مصنوعی: رود در چهار جهت به راه سفر میرود، همچون جسدی که از آسمان فرود میآید، مانند انبوهی از نور ماه.
هوش مصنوعی: وقتی که شکل ظاهری مردهای به بدن زیبا همچون ماه میماند، دختران در آنجا مکانی خلوت برای خود برپا میکنند.
هوش مصنوعی: بسیاری از خطها و زوایا بر روی بدن او وجود دارد، اما او هر از گاهی با حرکتی، از شکل خود خارج میشود.
هوش مصنوعی: این بیت اشاره به شخصی دارد که با وجود تحمل درد و رنج، در واقع بیگناه است و در زندگیاش حرفی از دروغ و نفاق نمیزند. او به تنهایی بار جدایی و فراق را بر دوش میکشد و دلی پاک و صادقی دارد.
هوش مصنوعی: سر او مانند کاسهای است، و بدنش همچون دایرهای زیبا. هرگاه بنوازندش، آوازش همیشه در هر مسیر جاری است.
هوش مصنوعی: نه مقیم در امان است و نه مسافر، در هر فصل و شرایطی، چه در گرما و چه در سرما، چه در موقعیتی پایینتر و چه در موقعیتی بالاتر، نمیتواند از او (مقدرات یا قضا) فرار کند.
هوش مصنوعی: آیا سزاوار است که این مدح و ستایش را برای جذب افرادی بیارزش و کممایه به کار ببریم، مثل کهربا که فقط ظاهر جذابی دارد؟
هوش مصنوعی: هدف من از سرودن این قطعه، ستودن توست وگرنه من از آواز و ساز و حرکت لشکر دلتنگ نیستم.
هوش مصنوعی: همواره دشمن تو خواهد بود در حالتی که مانند یک اسیر تحت فشار و شکنجه قرار داشته باشی و حال و روزت خراب باشد.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
سماع و بادهٔ گلگون و لعبتان چو ماه
اگر فرشته ببیند دراوفتد در چاه
نظر چگونه بدوزم؟ که بهر دیدن دوست
ز خاک من همه نرگس دمد به جای گیاه
کسی که آگهی از ذوق عشق جانان یافت
[...]
به فرخی و به شادی و شاهی ایران شاه
به مهرگانی بنشست بامداد پگاه
برآن که چون بکند مهرگان به فرخ روز
به جنگ دشمن واژون کشد به سغد سپاه
به مهر ماه ز بهر نشستن و خوردن
[...]
مگر که زهره و ما هست نعت آن دلخواه
که با سعادت زهره است و باطراوت ماه
سعادتی که همه در روان گشاید طبع
طراوتی که همه بر خرد ببندد راه
اگر چه در نسب آدم آفتاب نبود
[...]
ایا بهار من و عید نیکوان سپاه
چو ماه ز ابر همی تابی از قبای سیاه
بصید رفتی و پدرام بازگشتی شام
برنگ و بوی رخ و زلف خویشتن می خواه
میئی که وقت سحر زو نسیم گیرد گل
[...]
تو زاهدی و دو زلف تو آفتاب پرست
به سجده اید شما هر دو درگه و بیگاه
چرا دو چشم تو دیبای لعل پوشیدست
اگر نپوشند ای دوست زاهدان دیباه
ز راه گمشده را زاهدان به راه آرند
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.